KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 23.
Podopieczna domu pomocy społecznej ma założony opatrunek gipsowy ze względu na złamanie kości podudzia kończyny dolnej prawej. Ćwiczenia napinania i rozluźniania mięśni pod gipsem, do których opiekun powinien mobilizować podopieczną, należą do ćwiczeń
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ćwiczenia izometryczne polegają na napinaniu i rozluźnianiu mięśni bez wykonywania ruchu w stawie. Przy opatrunku gipsowym ruch jest ograniczony, ale można aktywować mięśnie "pod gipsem", co pomaga utrzymać siłę mięśni i wspiera krążenie. Dlatego opisane ćwiczenia to ćwiczenia izometryczne.

Pełne wyjaśnienie:

Opis "napinania i rozluźniania mięśni pod gipsem" wskazuje na sytuację, w której kończyna jest unieruchomiona i nie wykonuje swobodnego ruchu w stawach objętych opatrunkiem. W takiej sytuacji typowym zaleceniem są ćwiczenia izometryczne, czyli skurcze mięśnia wykonywane bez zmiany długości mięśnia i bez ruchu w stawie.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: izometrycznych?
W ćwiczeniach izometrycznych pacjent świadomie napina mięśnie (np. uda, podudzia, pośladków) i po chwili je rozluźnia. Opatrunek gipsowy uniemożliwia lub istotnie ogranicza ruch, ale nie wyklucza samego skurczu mięśni. Taka aktywacja pomaga m.in. ograniczać zanik mięśni, poprawiać ukrwienie tkanek i wspierać powrót krwi żylnej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • w odciążeniu – oznacza wykonywanie ruchu/ćwiczeń przy zmniejszonym obciążeniu (np. w odciążeniu kończyny lub z asekuracją), zwykle z zachowaniem możliwości ruchu. W opisie nie ma elementu odciążania ani wykonywania ruchu; jest unieruchomienie gipsem.
  • z oporem – to ćwiczenia, w których występuje wyraźny opór zewnętrzny (np. ciężar, taśma, przyrząd, ręka terapeuty). W treści nie opisano stosowania oporu; samo "napinanie" nie oznacza jeszcze ćwiczeń oporowych.
  • biernych – ćwiczenia bierne wykonuje druga osoba (np. terapeuta), a pacjent nie napina aktywnie mięśni. W pytaniu wprost mowa o napinaniu i rozluźnianiu mięśni przez podopieczną, czyli o aktywności własnej.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "napnij i rozluźnij mięśnie" przy jednoczesnym braku ruchu (unieruchomienie, ból, zakaz obciążania), najczęściej chodzi o izometrię. Jeśli jest "ruch wykonywany przez opiekuna/terapeutę" – to częściej ćwiczenia bierne, a jeśli jest "gumowa taśma/ciężarki" – ćwiczenia z oporem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ćwiczenia izometryczne polegają na napinaniu mięśnia bez wykonywania ruchu w stawie. Mięsień pracuje, ale kończyna nie zmienia ustawienia. To przydatne np. przy unieruchomieniu gipsem, gdy ruch jest ograniczony, a zależy nam na utrzymaniu aktywności mięśni.
Napinanie mięśni pod gipsem pomaga ograniczać zanik mięśni i wspierać krążenie krwi w unieruchomionej kończynie. Dzięki temu łatwiej wraca się do sprawności po zdjęciu gipsu. Opiekun mobilizuje do takich skurczów, ale nie powinien wymuszać ruchu w unieruchomionych stawach.
W ćwiczeniach biernych ruch wykonuje druga osoba, a pacjent nie napina mięśni. W ćwiczeniach izometrycznych pacjent sam napina i rozluźnia mięśnie, ale bez ruchu w stawie. W pytaniach egzaminacyjnych słowa "napnij/rozluźnij" zwykle wskazują na izometrię.
Nie. Ćwiczenia z oporem wymagają oporu zewnętrznego (np. taśma, ciężarek, ręka terapeuty), zwykle po to, by zwiększać siłę. Ćwiczenia izometryczne polegają na napięciu bez ruchu w stawie i mogą być wykonywane bez dodatkowych przyborów, np. przy unieruchomieniu.
Ćwiczenia w odciążeniu stosuje się, gdy trzeba zmniejszyć obciążenie stawu lub kończyny, ale nadal można wykonywać ruch, np. w okresie bólu, po niektórych urazach, w nauce chodu lub przy ćwiczeniach w odciążeniu kończyny górnej. Przy gip­sie nacisk jest raczej na izometrię niż na ruch w odciążeniu.
Opiekun może używać prostych poleceń: "napnij mięśnie, przytrzymaj kilka sekund i rozluźnij", powtarzanych w seriach. Ważne, aby podopieczna nie wykonywała zakazanego ruchu i przerwała, jeśli pojawi się narastający ból, drętwienie lub wyraźny obrzęk, a problem zgłosiła personelowi medycznemu.
Zależy to od rodzaju unieruchomienia i zaleceń medycznych. Często zaleca się ruch w stawach, które nie są unieruchomione (np. palce), bo wspiera to krążenie. Opiekun nie powinien jednak samodzielnie zmieniać zaleceń — w razie wątpliwości trzeba potwierdzić zakres dozwolonych ruchów u personelu medycznego.
Najczęstsze pomyłki to: uznanie, że skoro jest "napinanie", to musi być opór, albo że skoro jest gips, to ćwiczenia muszą być bierne. Warto zapamiętać: izometria = napięcie mięśni bez ruchu w stawie, a bierne = ruch wykonywany przez drugą osobę.
Sformułowanie "pod gipsem" sugeruje unieruchomienie i brak możliwości pełnego ruchu w stawach objętych opatrunkiem. To naprowadza na typ ćwiczeń, które można wykonać mimo unieruchomienia, czyli skurcze bez ruchu. Dlatego najtrafniejszą odpowiedzią są ćwiczenia izometryczne.
Ucz się porównawczo: bierne (kto wykonuje ruch), czynne (ruch własny), izometryczne (napięcie bez ruchu), oporowe (opór zewnętrzny) i w odciążeniu (ruch przy zmniejszonym obciążeniu). Rób fiszki z definicjami i typowymi przykładami klinicznymi.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 68% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Ćwiczenia izometryczne polegają na napinaniu i rozluźnianiu mięśni bez wykonywania ruchu w stawie."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Skurcz_izometryczny (dostęp: 2026-02-18)
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/%C4%86wiczenia_izometryczne (dostęp: 2026-02-18)
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Rehabilitacja_medyczna (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z kinezyterapii dla opiekuna medycznego (rodzaje ćwiczeń i przykłady)
  • Podstawowe podręczniki/kompendia rehabilitacji opisujące ćwiczenia izometryczne
  • Instrukcje placówki dotyczące opieki nad osobą w opatrunku gipsowym (obserwacja powikłań)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego