KWALIFIKACJA SPO5 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 4.
Podopieczna jest wdową, nie ma dzieci. Z dalszą rodziną nie utrzymuje kontaktu, niedawno zmarła jej jedyna przyjaciółka. Taka sytuacja może świadczyć o niezaspokojonej potrzebie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis wskazuje na silne osamotnienie: brak małżonka, dzieci, kontaktu z rodziną i utrata jedynej przyjaciółki oznaczają brak więzi i grupy odniesienia. To typowy sygnał niezaspokojonej potrzeby przynależności (bliskości, relacji, bycia częścią społeczności), a nie potrzeby uznania czy samorealizacji.

Pełne wyjaśnienie:

Sytuacja opisana w zadaniu dotyczy przede wszystkim relacji społecznych: podopieczna jest wdową, nie ma dzieci, nie utrzymuje kontaktu z dalszą rodziną, a ponadto zmarła jej jedyna przyjaciółka. Taki zestaw informacji wskazuje na pustkę w obszarze więzi i brak "sieci wsparcia" (osób, z którymi można porozmawiać, spędzić czas, uzyskać pomoc emocjonalną).

W ujęciu psychologii potrzeb jest to najbardziej spójne z niezaspokojoną potrzebą przynależności, rozumianą jako potrzeba bycia z innymi ludźmi, posiadania bliskich relacji, przyjaźni, poczucia bycia akceptowanym i włączonym w grupę (rodzinę, sąsiedztwo, społeczność lokalną).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?

  • "samorealizacji" – odnosi się do realizowania własnego potencjału, celów i aspiracji. W treści nie ma sygnałów o blokadzie celów życiowych czy braku możliwości rozwoju talentów; kluczowy problem dotyczy samotności.
  • "uznania" – wiąże się z poczuciem wartości, szacunkiem, prestiżem, docenieniem. Opis nie mówi o braku szacunku ze strony innych, krytyce czy deprecjonowaniu; mówi o braku ludzi wokół.
  • "rozwoju osobistego" – jest bliski samorealizacji i dotyczy doskonalenia kompetencji, nauki, pracy nad sobą. Również nie wynika bezpośrednio z przedstawionych faktów, które opisują utratę i brak relacji.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie dominują informacje o braku kontaktów, utracie bliskich i izolacji, najpierw rozważ potrzeby związane z więzią i przynależnością. Dopiero gdy pojawiają się wątki oceny społecznej lub ambicji, rozważ uznanie albo samorealizację.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Potrzeba przynależności to dążenie do bycia częścią relacji i grup: rodziny, przyjaźni, społeczności. Obejmuje chęć bliskości, kontaktu, akceptacji i wspólnego spędzania czasu. Jej brak często objawia się poczuciem osamotnienia, wycofaniem i spadkiem nastroju.
Gdy osoba nie ma stałych relacji (partnera, dzieci, przyjaciół) i nie utrzymuje kontaktu z rodziną, brakuje jej naturalnego źródła więzi i wsparcia emocjonalnego. To typowy sygnał, że potrzeby społeczne (kontakt, bliskość, bycie ważnym dla innych) mogą być niezaspokojone.
Przynależność dotyczy więzi (czy mam z kim być, porozmawiać, do kogo należę). Uznanie dotyczy oceny i szacunku (czy inni mnie doceniają, liczą się z moim zdaniem, czy czuję prestiż). W opisie izolacji społecznej zwykle pierwsza pasuje przynależność.
Może wspólnie z podopiecznym zaplanować odbudowę kontaktów: rozmowę o możliwych relacjach, wsparcie w nawiązaniu kontaktu z rodziną/sąsiadami, zachęcenie do zajęć środowiskowych, klubu, warsztatów lub grup wsparcia. Ważne jest też uważne słuchanie i wzmacnianie poczucia bezpieczeństwa.
Najczęściej są to: poczucie osamotnienia, smutek, spadek motywacji do aktywności, wycofanie z kontaktów, niechęć do wychodzenia z domu, a czasem drażliwość. U części osób mogą pojawić się objawy depresyjne lub lękowe, zwłaszcza po utracie bliskich.
Gdy obok izolacji pojawiają się nasilone i długotrwałe objawy, np. bezsenność, brak apetytu, utrata zainteresowań, myśli rezygnacyjne, silny lęk lub zaniedbywanie podstawowych potrzeb. Wtedy asystent powinien zachęcić do kontaktu z lekarzem/psychologiem i poinformować opiekunów lub instytucje wsparcia.
Sprawdza się proponowanie opcji zamiast nacisku: wspólne szukanie zajęć, towarzyszenie w pierwszym wyjściu, ćwiczenie rozmowy telefonicznej, umawianie krótkich spotkań, budowanie rutyny kontaktu. Kluczowe jest pytanie o zgodę, respektowanie granic i tempo akceptowane przez podopiecznego.
Nie zawsze. Sama utrata partnera nie przesądza o braku przynależności, jeśli osoba ma inne bliskie relacje (dzieci, przyjaciół, sąsiadów, wspólnotę). W zadaniu decydujące są dodatkowe informacje: brak dzieci, brak kontaktu z rodziną i śmierć jedynej przyjaciółki.
Częsty błąd to wybieranie "samorealizacji" lub "rozwoju" przy każdym problemie życiowym, bo brzmią "ważniej". Drugi błąd to mylenie uznania z przynależnością. Pomaga metoda: najpierw wypisz fakty z opisu (relacje? ocena? cele?), a dopiero potem dobierz potrzebę.
Warto ćwiczyć krótkie studia przypadków: rozpoznawaj, czy problem dotyczy relacji, bezpieczeństwa, zdrowia, samodzielności czy poczucia wartości. Ucz się słów-kluczy (izolacja, wsparcie, akceptacja, docenienie) i łącz je z potrzebami. Trenuj też planowanie prostych działań wsparcia.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że opis wskazuje na silne osamotnienie: brak małżonka, dzieci, kontaktu z rodziną i utrata jedynej przyjaciółki oznaczają brak więzi i grupy odniesienia.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Hierarchia potrzeb" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Hierarchia_potrzeb (dostęp: 2026-03-05)
  • Encyclopaedia Britannica: "Maslow’s hierarchy of needs" – https://www.britannica.com/science/Maslows-hierarchy-of-needs (dostęp: 2026-03-05)
  • OpenStax Psychology 2e: rozdział o motywacji i potrzebach – https://openstax.org/details/books/psychology-2e (dostęp: 2026-03-05)

Materiały:

  • Podręczniki psychologii ogólnej (dział: motywacja i potrzeby)
  • Materiały szkoleniowe z komunikacji i wsparcia emocjonalnego w opiece
  • Publikacje o izolacji społecznej i budowaniu sieci wsparcia w pracy opiekuńczej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego