KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 6.
Podopieczna od jakiegoś czasu przestała udzielać się towarzysko z powodu choroby, rzadko odwiedza ją rodzina. Większość czasu spędza, wyglądając przez okno. Jest smutna i zrezygnowana. W ostatnim czasie zgłasza obawę, że ktoś chce ją okraść. Które potrzeby nie są zaspokojone u podopiecznej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis wskazuje na lęk przed okradzeniem, czyli obniżone poczucie bezpieczeństwa, oraz na izolację społeczną i rzadkie kontakty rodzinne, czyli niezaspokojoną potrzebę przynależności. Potrzeby uznania i samorealizacji nie wynikają bezpośrednio z podanych objawów.

Pełne wyjaśnienie:

W opiece nad osobą chorą i niesamodzielną ważne jest rozpoznawanie, jakie potrzeby są zagrożone na podstawie zachowania, wypowiedzi i kontekstu społecznego. W przedstawionej sytuacji pojawiają się dwa kluczowe sygnały.

  • Poczucie zagrożenia i obawa przed okradzeniem sugerują, że podopieczna nie czuje się pewnie. To typowy wskaźnik niezaspokojonej potrzeby bezpieczeństwa (psychicznego i środowiskowego). W praktyce opiekun powinien dbać o spokój, przewidywalność, rzetelne informowanie, a także obserwować, czy lęk nie narasta.
  • Wycofanie towarzyskie, rzadkie wizyty rodziny, smutek i rezygnacja wskazują na samotność oraz brak wsparcia relacyjnego. To wiąże się z niezaspokojoną potrzebą przynależności (kontaktów, bycia częścią relacji i grupy). W praktyce może to oznaczać konieczność aktywizacji, zachęcania do rozmowy, organizowania bezpiecznych form kontaktu z bliskimi oraz włączania w proste aktywności.

Pozostałe kombinacje odpowiedzi są mniej trafne, ponieważ:

  • Uznanie dotyczy m.in. poczucia wartości, prestiżu, bycia docenianym. W opisie nie ma jednoznacznych danych o potrzebie bycia chwaloną czy oceną własnych kompetencji; dominują raczej izolacja i lęk.
  • Samorealizacja odnosi się do rozwoju i realizowania potencjału. Brak aktywności życiowej może występować w wielu stanach (np. osłabienie, obniżony nastrój), ale w tym opisie nie ma informacji o dążeniach rozwojowych ani o przeszkodach w ich realizacji; bardziej podstawowe potrzeby (bezpieczeństwo i relacje) są tu wyraźniej niezaspokojone.

Wskazówka egzaminacyjna: w takich zadaniach najpierw wypisz objawy (izolacja, smutek, lęk przed kradzieżą), a dopiero potem przypisz je do kategorii potrzeb. To ogranicza ryzyko pomylenia przynależności z uznaniem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To potrzeba odczuwania ochrony i stabilności: brak lęku o zdrowie, mienie, otoczenie i przyszłość. U podopiecznych przejawia się m.in. potrzebą przewidywalnego planu dnia, jasnych informacji, zaufania do opiekuna i spokojnego środowiska.
To potrzeba bycia w relacji i "bycia czyimś": kontaktu z rodziną, rozmowy, uczestnictwa w grupie i poczucia, że ktoś się interesuje. Gdy jest niezaspokojona, częste są wycofanie, apatia, smutek i unikanie aktywności.
Bo jest sygnałem poczucia zagrożenia i braku kontroli nad otoczeniem. Nawet jeśli obawa jest nieadekwatna, pokazuje, że podopieczna nie czuje się pewnie. W opiece ważna jest spokojna rozmowa, zapewnienie o wsparciu i obserwacja nasilenia lęku.
Przynależność dotyczy kontaktów i więzi ("ktoś mnie odwiedza", "jestem z innymi"). Uznanie dotyczy oceny i docenienia ("jestem ważna", "szanują mnie", "chwalą mnie"). W opisie izolacji społecznej zwykle chodzi o przynależność.
Nie. Smutek może wynikać z samotności, bólu, utraty sprawności, lęku lub choroby. W testach trzeba szukać konkretnego kontekstu: jeśli pojawia się izolacja i brak kontaktów, częściej wskazuje to na przynależność; gdy jest wątek "bycia niedocenianą" – na uznanie.
Pomocne są regularne rozmowy, zachęcanie do bezpiecznych kontaktów z bliskimi, organizowanie prostych aktywności (czytanie, zajęcia manualne), włączanie w życie domowe/oddziału oraz dbanie o szacunek w komunikacji. Ważna jest też ciągłość i życzliwość.
W praktyce: spokojne tłumaczenie sytuacji, unikanie chaosu, stały rytm dnia, informowanie przed czynnościami, poszanowanie prywatności, ograniczanie stresorów oraz reagowanie na lęk. Gdy pojawiają się silne obawy, należy przekazać obserwacje personelowi.
Gdy lęk narasta, utrudnia opiekę, prowadzi do bezsenności, agresji lub gdy pojawiają się nowe, niepokojące treści (np. stałe przekonanie o krzywdzie). Opiekun nie diagnozuje, ale ma obowiązek obserwować i raportować zmiany zachowania.
Typowe błędy to: wybór odpowiedzi "na wyczucie" po jednym słowie (np. smutek), mylenie podobnych potrzeb (uznanie vs przynależność) oraz pomijanie informacji o lęku. Dobra metoda to wypisanie objawów i dopiero potem dopasowanie potrzeb.
Ucz się przez krótkie scenki: objaw → możliwa potrzeba → przykład działania opiekuna. Powtarzaj różnice między bezpieczeństwem, przynależnością, uznaniem i samorealizacją. Na egzaminie podkreśl w treści słowa-klucze (lęk, izolacja, brak wsparcia).
info

Statystycznie 51% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Opis wskazuje na lęk przed okradzeniem, czyli obniżone poczucie bezpieczeństwa, oraz na izolację społeczną i rzadkie kontakty rodzinne, czyli niezaspokojoną potrzebę przynależności."

Źródła:

  • Maslow, A. H., "A Theory of Human Motivation", Psychological Review, 1943.
  • Encyclopaedia Britannica, hasło: "Maslow's hierarchy of needs" (https://www.britannica.com/topic/Maslows-hierarchy-of-needs) - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw psychologii i komunikacji w opiece
  • Materiały szkoleniowe z aktywizacji osób starszych i niesamodzielnych
  • Standardy placówki dotyczące obserwacji i raportowania zmian w zachowaniu podopiecznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego