KWALIFIKACJA SPO1 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 22.
Podopieczna po zabiegu wszczepienia endoprotezy stawu biodrowego, podczas wchodzenia po schodach z pomocą jednej kuli, powinna najpierw na schodek znajdujący się wyżej postawić nogę
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podczas wchodzenia po schodach po endoprotezoplastyce biodra przy ograniczeniach obciążania stosuje się schemat: najpierw na wyższy stopień wchodzi kończyna "zdrowsza/silniejsza", a następnie dostawia się kończynę operowaną, podpierając się kulą zgodnie z podanym wariantem. Ma to zwiększyć stabilność i zmniejszyć ryzyko upadku.

Pełne wyjaśnienie:

W nauce chodzenia po schodach u osoby po endoprotezoplastyce stawu biodrowego kluczowe jest zachowanie stabilności i takiej kolejności ruchów, która minimalizuje ryzyko utraty równowagi. Wchodzenie na stopień wymaga przeniesienia środka ciężkości wyżej oraz wykonania pracy głównie przez kończynę, która ma w danym momencie zapewnić pewne podparcie.

Dlatego w schemacie rehabilitacyjnym przyjmuje się zasadę: na stopień wyżej najpierw wchodzi kończyna zdrowa, a dopiero potem dostawia się kończynę operowaną, korzystając z dodatkowego podparcia. Taki porządek ma sens praktyczny: najpierw ustawiasz się stabilnie na nodze, która lepiej przenosi ciężar ciała, a następnie "dociągasz" nogę operowaną, kontrolując ruch i zabezpieczając się pomocą ortopedyczną.

Odpowiedź "zdrową, dostawić kończynę operowaną wraz z kulą trzymaną po stronie operowanej kończyny." opisuje właśnie tę kolejność: wejście nogą zdrową na wyższy stopień, a następnie dostawienie nogi operowanej z jednoczesnym wykorzystaniem kuli dla zwiększenia podparcia.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, ponieważ:

  • Warianty zaczynające od wejścia nogą operowaną zwiększają wymagania obciążeniowe i równoważne dla kończyny po zabiegu, co może pogarszać bezpieczeństwo i komfort.
  • Wariant "zdrową wraz z kulą…, dostawić kończynę operowaną" zmienia synchronizację podparcia i może prowadzić do błędnej organizacji kroku (kula i noga są elementami, które muszą tworzyć stabilną podstawę podparcia w odpowiednim momencie).
  • Różnice dotyczące strony trzymania kuli mogą być nauczane odmiennie w zależności od zaleceń i praktyki, dlatego na egzaminie należy trzymać się reguły wskazanej w treści odpowiedzi oraz przyjętego schematu: najpierw kończyna zdrowa, potem operowana z podparciem.

W roli asystenta osoby niepełnosprawnej ważne jest też, aby podczas asekuracji zapewnić: spokojne tempo, wolne ręce do chwytu poręczy (jeśli dostępna), brak pośpiechu oraz usunięcie przeszkód na stopniach (dywaniki, luźne elementy).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej uczy się schematu: najpierw wchodzi kończyna stabilniejsza (zdrowa), potem dostawia się kończynę operowaną, wykorzystując dodatkowe podparcie. Warto ćwiczyć to "na sucho" z opiekunem, zanim podopieczny zacznie samodzielnie korzystać ze schodów.
Wchodzenie wymaga uniesienia ciała i pewnego przeniesienia ciężaru. Ustawienie się najpierw na nodze zdrowej zwiększa stabilność i zmniejsza ryzyko potknięcia lub nagłego przeciążenia kończyny po zabiegu. To ważny element profilaktyki upadków.
Tak, to częsty problem w nauce. Wchodzenie i schodzenie mają różną mechanikę i inne momenty obciążania kończyn. Dlatego pacjent może mieć dwa osobne schematy do zapamiętania, a opiekun powinien pilnować, aby ich nie mieszać w stresie.
Asystent zapewnia asekurację: dba o tempo, kontroluje otoczenie (brak przeszkód), pomaga w utrzymaniu równowagi i przypomina kolejność ruchów. Ważne jest też obserwowanie oznak bólu lub zawrotów głowy i przerwanie próby, gdy rośnie ryzyko upadku.
Najczęstsze błędy to: przyspieszanie, pomijanie fazy stabilizacji na stopniu, stawianie niewłaściwej nogi jako pierwszej oraz opieranie się na kuli w niepewnym momencie. Problemem bywa też patrzenie w dół zamiast kontrolowania całej pozycji ciała.
Tak. Poręcz zwiększa bezpieczeństwo, bo daje dodatkowy punkt podparcia i pomaga kontrolować równowagę. Jeśli jest dostępna, zwykle warto z niej korzystać. Zadaniem opiekuna jest też sprawdzenie, czy poręcz jest stabilna i czy stopnie nie są śliskie.
Nie należy ćwiczyć, gdy pojawia się silny ból, nagłe osłabienie, zawroty głowy, duszność albo podopieczna nie jest w stanie utrzymać stabilnego podparcia. Wstrzymać należy także trening, jeśli schody są mokre/śliskie lub brakuje bezpiecznej przestrzeni do asekuracji.
To wykonanie kolejnego kroku tak, aby kończyna operowana znalazła się na tym samym stopniu co kończyna, która weszła pierwsza. Ruch powinien być kontrolowany, bez szarpnięć, a dodatkowe podparcie (kula/poręcz) ma stabilizować pozycję w trakcie przenoszenia ciężaru.
Przed wejściem na schody asystent powinien sprawdzić: dobre oświetlenie, brak luźnych dywaników i przeszkód, antypoślizgową powierzchnię stopni, stabilną poręcz oraz właściwe obuwie podopiecznej. Dobrą praktyką jest też ustalenie sygnału "stop", gdy pojawi się dyskomfort.
Nie zawsze. Dobór pomocy zależy od zaleceń lekarza/fizjoterapeuty, równowagi, siły mięśniowej i pewności chodu. Część osób potrzebuje dwóch kul, a przejście na jedną następuje dopiero po ocenie funkcjonalnej. Asystent nie powinien samodzielnie zmieniać zaleceń.
info

Około 42% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Ma to zwiększyć stabilność i zmniejszyć ryzyko upadku."

Materiały:

  • Brak możliwości weryfikacji źródła - wiedza ogólna z dziedziny rehabilitacji ortopedycznej (nauka chodu z pomocą ortopedyczną)
  • Brak możliwości weryfikacji źródła - wiedza ogólna z zakresu opieki i asekuracji osób po zabiegach (profilaktyka upadków)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ z kwalifikacji SPO.1 dotyczące mobilizacji i bezpiecznego przemieszczania (wymagają dostępu do konkretnego programu nauczania)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego