KWALIFIKACJA SPO5 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 3.
Podopieczna z założonym do pęcherza moczowego na stałe cewnikiem Foleya, zgłasza bóle w podbrzuszu. Opiekunka zaobserwowała u niej również gorączkę oraz zmętnienie moczu w worku zbiorczym. Przyczyną obserwowanych objawów jest najprawdopodobniej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Gorączka, ból w podbrzuszu oraz mętny mocz u osoby z założonym na stałe cewnikiem Foleya są typowe dla zakażenia układu moczowego związanego z cewnikowaniem.
Kamica częściej daje kolkowy ból, a dieta lub bilans płynów nie tłumaczą jednocześnie gorączki i zmętnienia moczu.

Pełne wyjaśnienie:

U podopiecznej z cewnikiem Foleya założonym na stałe ryzyko zakażenia układu moczowego istotnie rośnie, ponieważ cewnik stanowi drogę wnikania drobnoustrojów i ułatwia tworzenie się biofilmu. Zestaw objawów: ból w podbrzuszu, gorączka, zmętnienie moczu w worku oraz ogólne osłabienie jest najbardziej spójny z rozpoznaniem infekcji układu moczowego (często określanej jako zakażenie związane z cewnikiem).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do obrazu klinicznego?

  • "Kamica moczowodowa" typowo powoduje napadowy, silny ból (kolkę) promieniujący, czasem krwiomocz i nudności. Sama obecność stałego cewnika oraz mętny mocz z gorączką bardziej sugerują proces infekcyjny niż przesuwanie się złogu w moczowodzie.
  • "Nieprawidłowa dieta" może wpływać na zapach lub barwę moczu, ale nie jest typową przyczyną gorączki i bólu w podbrzuszu w tym kontekście. Gorączka jest objawem ogólnoustrojowej reakcji zapalnej, a nie skutkiem diety.
  • "Nieprawidłowy bilans płynów" (np. odwodnienie) może prowadzić do mniejszej ilości moczu i jego większego zagęszczenia, jednak sam bilans płynów nie wyjaśnia gorączki i dolegliwości bólowych związanych z pęcherzem przy cewniku.

W praktyce opiekunki środowiskowej kluczowe jest: obserwowanie temperatury, samopoczucia, ilości i cech moczu oraz drożności odpływu (brak zagięć drenu, prawidłowe położenie worka). Objawy takie jak gorączka, nasilający się ból, dreszcze, wyraźnie mętny/nieprzyjemnie pachnący mocz lub nagłe pogorszenie stanu należy niezwłocznie zgłosić personelowi medycznemu, ponieważ zakażenie może się rozszerzać i wymagać diagnostyki oraz leczenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Cewnik Foleya to cewnik wprowadzany do pęcherza moczowego w celu stałego odprowadzania moczu. Ma balonik utrzymujący go w pęcherzu oraz dren podłączany do worka zbiorczego. Stosuje się go m.in. przy zatrzymaniu moczu lub gdy pacjent nie może samodzielnie oddawać moczu.
Cewnik jest "ciałem obcym" i może stanowić drogę wnikania drobnoustrojów do pęcherza. Na jego powierzchni mogą tworzyć się osady i biofilm, co sprzyja namnażaniu bakterii. Dłuższy czas utrzymywania cewnika zwykle oznacza większe ryzyko infekcji.
Najczęściej niepokoją: gorączka, dreszcze, ból w podbrzuszu/okolicy pęcherza, nagłe pogorszenie samopoczucia oraz zmiana cech moczu (mętność, osad, nieprzyjemny zapach). U części osób mogą pojawić się też objawy ogólne, np. osłabienie lub splątanie.
Nie zawsze, ale jest to ważny sygnał ostrzegawczy, szczególnie gdy współwystępują gorączka i ból. Mętność może wynikać także z wytrącania osadów, jednak w praktyce opiekuńczej należy ją traktować poważnie i obserwować inne objawy oraz zgłosić problem personelowi medycznemu.
Pilnego kontaktu z personelem medycznym wymagają: gorączka, dreszcze, narastający ból w podbrzuszu, brak odpływu moczu do worka, wyraźne osłabienie, splątanie lub nagłe pogorszenie stanu. Takie objawy mogą wskazywać na zakażenie lub niedrożność układu drenującego.
W zadaniach egzaminacyjnych kamica często kojarzy się z napadowym, silnym bólem (kolką), czasem promieniującym i z krwiomoczem. Zakażenie częściej "idzie w pakiecie" z gorączką, ogólnym rozbiciem i zmianą wyglądu moczu. Kontekst stałego cewnika mocno zwiększa prawdopodobieństwo infekcji.
Ryzyko rośnie przy dotykaniu połączeń drenu brudnymi rękami, częstym rozpinaniu układu, braku higieny okolicy ujścia cewki, zagięciach drenu oraz ustawianiu worka powyżej poziomu pęcherza. Ważne jest też, by nie dopuszczać do zalegania moczu i dbać o drożność odpływu.
Nawodnienie może wspierać prawidłową diurezę i bywa pomocne, ale nie zastępuje diagnostyki i leczenia zakażenia, gdy występuje gorączka i ból. Przy podejrzeniu infekcji związanej z cewnikiem kluczowe jest zgłoszenie objawów, ocena medyczna i ewentualne leczenie zalecone przez lekarza.
Warto zwracać uwagę na: ilość moczu (czy dopływa), barwę, przejrzystość (mętność), osad oraz zapach. Należy też sprawdzać, czy dren nie jest zagięty i czy worek jest umieszczony poniżej pęcherza. Obserwacje warto zapisać i przekazać osobie prowadzącej opiekę medyczną.
Ucz się schematów: typowe objawy zakażenia, sygnały alarmowe oraz podstawowe zasady bezpieczeństwa przy worku i drenie (drożność, higiena, pozycja worka). Ćwicz rozpoznawanie "kluczowych słów" w treści pytania (np. gorączka + mętny mocz + cewnik = wysokie podejrzenie infekcji).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 48% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • Centers for Disease Control and Prevention (CDC) – "Catheter-associated Urinary Tract Infections (CAUTI)" (HICPAC/CDC resources), https://www.cdc.gov/uti/hcp/cauti/index.html - accessed 2026-03-01
  • European Association of Urology (EAU) Guidelines – "Urological Infections" (section on catheter-associated UTI), https://uroweb.org/guidelines/urological-infections - accessed 2026-03-01
  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine) – "Urinary tract infection - adults" (objawy i ogólna charakterystyka), https://medlineplus.gov/ency/article/000521.htm - accessed 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z podstaw pielęgnacji i opieki nad osobą z cewnikiem w opiece długoterminowej
  • Zalecenia/wytyczne dotyczące zakażeń związanych z cewnikowaniem pęcherza (CAUTI) w ujęciu ogólnym
  • Podręczniki z anatomii i fizjologii układu moczowego (dla zrozumienia objawów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego