KWALIFIKACJA SPO5 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 30.
Podopieczna ze schizofrenią ma problemy z obsługą sprzętu gospodarstwa domowego, nie potrafi prać ręcznie oraz prasować odzieży. Często chodzi w brudnym ubraniu. W celu poprawy funkcjonowania podopiecznej opiekunka powinna zaproponować jej trening
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Trening umiejętności praktycznych dotyczy wykonywania konkretnych czynności dnia codziennego i prowadzenia gospodarstwa domowego, takich jak pranie, prasowanie i dbanie o czystość odzieży. Opis problemu wskazuje na trudności w samoobsłudze i obsłudze sprzętu, a nie na relacje społeczne czy asertywność.

Pełne wyjaśnienie:

W opisanej sytuacji kluczowy problem dotyczy czynności praktycznych: obsługi sprzętu gospodarstwa domowego oraz wykonywania konkretnych zadań, takich jak pranie ręczne i prasowanie. Skutkiem jest chodzenie w brudnym ubraniu, czyli obniżenie codziennego funkcjonowania w obszarze samoobsługi i prowadzenia domu. Z tego powodu właściwą propozycją jest trening umiejętności praktycznych, który ma na celu nauczenie (lub ponowne nauczenie) sekwencji działań krok po kroku, utrwalenie nawyków oraz zwiększenie samodzielności.

Odpowiedź "umiejętności społecznych" byłaby trafna, gdyby opis wskazywał na trudności w kontaktach z innymi osobami, komunikacji, rozumieniu norm społecznych czy budowaniu relacji. Tutaj jednak nie ma takich danych – problem jest stricte zadaniowy i dotyczy obowiązków domowych.

Odpowiedź "rozwiązywania problemów" jest zbyt ogólna. Choć planowanie działań może wspierać samodzielność, to rdzeniem trudności nie jest podejmowanie decyzji w złożonych sytuacjach, tylko brak umiejętności wykonania konkretnych czynności (np. jak nastawić pranie, jak bezpiecznie użyć żelazka).

Odpowiedź "asertywności" odnosi się do stawiania granic i wyrażania potrzeb w relacjach interpersonalnych. Nie rozwiązuje ona deficytów związanych z higieną odzieży czy obsługą urządzeń.

W praktyce opiekunka może zaplanować trening poprzez: pokaz, wspólne wykonanie czynności, proste instrukcje, stałą kolejność działań, kontrolę bezpieczeństwa (np. żelazko), a następnie stopniowe wycofywanie pomocy, aby wzmacniać samodzielność.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To planowane ćwiczenie konkretnych czynności dnia codziennego i prowadzenia domu, np. prania, prasowania, przygotowania posiłku czy sprzątania. Celem jest zwiększenie samodzielności przez naukę sekwencji kroków, utrwalenie nawyków i ograniczenie pomocy do niezbędnego minimum.
Gdy problem dotyczy wykonywania zadań (ADL/IADL): higieny, ubierania, prania, gotowania, sprzątania, obsługi urządzeń. Trening umiejętności społecznych dobiera się wtedy, gdy trudności są w kontaktach z ludźmi: rozmowie, współpracy, rozumieniu norm i budowaniu relacji.
Pranie i prasowanie to czynności domowe wymagające znajomości kolejnych kroków oraz bezpiecznego użycia sprzętu. Jeśli osoba nie potrafi ich wykonać i chodzi w brudnej odzieży, problemem jest samodzielność w gospodarstwie domowym, a nie postawa w relacjach czy komunikacja.
Najpierw ocenia poziom samodzielności, potem pokazuje czynność i wykonuje ją wspólnie z podopieczną, stosując proste instrukcje. Pomoc stopniowo się zmniejsza, a utrwalenie wspiera się stałą rutyną (np. dni prania), checklistą i kontrolą efektu (czysta, odpowiednio wysuszona odzież).
Częsty błąd to wybór "modnie brzmiącego" treningu (np. społecznego) bez analizy opisu trudności. Inny błąd to traktowanie każdej trudności jako problemu "rozwiązywania problemów", gdy w rzeczywistości potrzebne jest nauczenie konkretnej czynności i jej wielokrotne przećwiczenie.
Zwykle nie jest to interwencja pierwszego wyboru. Asertywność dotyczy wyrażania potrzeb i stawiania granic w relacjach. W problemach typu pranie, prasowanie i higiena odzieży skuteczniejsze są trening umiejętności praktycznych, rutyna, wsparcie w organizacji oraz bezpieczna nauka obsługi sprzętu.
Kluczowe są: sprawdzenie stanu sprzętu, stabilne miejsce pracy, unikanie poparzeń, kontrola przewodu i wyłączania żelazka oraz przerw w razie zmęczenia. W praktyce stosuje się krótkie sesje, jasne zasady i nadzór na początku, a samodzielność zwiększa się stopniowo.
Najprościej poprzez krótkie notatki: co było celem (np. samodzielne nastawienie prania), jaki był poziom pomocy (pokaz, podpowiedzi, asysta), jaki efekt uzyskano i co wymaga powtórzenia. Pomaga też prosta lista kontrolna oraz ustalenie rutyny i terminów ćwiczeń.
Gdy stan osoby uniemożliwia bezpieczne ćwiczenie (np. znaczne pogorszenie funkcjonowania, duże ryzyko przy sprzęcie), gdy brakuje podstawowych warunków w domu lub gdy krótkoterminowo trzeba zabezpieczyć potrzeby (czysta odzież). Trening wraca, gdy pojawia się gotowość i stabilizacja.
Warto ćwiczyć dopasowanie: opis trudności → właściwy trening. Jeśli w opisie są czynności domowe i samoobsługa, zwykle chodzi o umiejętności praktyczne. Gdy są relacje i komunikacja – umiejętności społeczne. Ucz się na krótkich scenkach i wypisuj słowa-klucze z opisu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Trening umiejętności praktycznych dotyczy wykonywania konkretnych czynności dnia codziennego i prowadzenia gospodarstwa domowego, takich jak pranie, prasowanie i dbanie o czystość odzieży."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z rehabilitacji psychiatrycznej (treningi umiejętności w środowisku)
  • Podręczniki i skrypty do kształcenia w zawodzie opiekun/ opiekunka środowiskowa (obszary ADL i IADL)
  • Wytyczne i standardy organizacji wsparcia środowiskowego w zdrowiu psychicznym (opisy metod pracy i planu wsparcia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego