KWALIFIKACJA SPO1 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 15.
Podopieczny chorujący na cukrzycę podczas spaceru zasłabł, jest blady i spocony. Asystent w celu ratowania zdrowia i życia podopiecznego powinien
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Bladość i zimny pot u osoby z cukrzycą podczas wysiłku często wskazują na hipoglikemię.
W takiej sytuacji kluczowe jest szybkie podanie cukru w łatwo przyswajalnej formie (np. słodki napój), obserwacja stanu chorego oraz wezwanie pomocy medycznej, gdy objawy są nasilone lub nie ustępują.

Pełne wyjaśnienie:

Opis: "zasłabł, jest blady i spocony" u osoby chorującej na cukrzycę w trakcie spaceru pasuje do typowych objawów hipoglikemii (spadku stężenia glukozy). Wysiłek fizyczny może przyspieszać zużycie glukozy, a w połączeniu z lekami przeciwcukrzycowymi zwiększa ryzyko nagłego pogorszenia samopoczucia.

Dlatego odpowiedź "podać podopiecznemu słodki napój i zawiadomić pogotowie" jest uzasadniona: słodki napój dostarcza szybko wchłanianych węglowodanów, co może przerwać pogłębianie się objawów. Dodatkowo wezwanie pomocy jest działaniem bezpiecznym, gdy asystent ocenia sytuację jako zagrożenie zdrowia lub życia (np. nasilające się objawy, ryzyko utraty przytomności, brak poprawy).

Pozostałe odpowiedzi są mniej właściwe, ponieważ nie adresują najbardziej prawdopodobnej przyczyny:

  • "podać zimną wodę i posadzić go w cieniu" – odpowiada raczej na przegrzanie/odwodnienie, ale nie dostarcza glukozy, więc przy hipoglikemii może opóźnić skuteczną pomoc.
  • "rozluźnić ubranie i ułożyć w pozycji półwysokiej" – to działanie ogólne poprawiające komfort oddychania, jednak bez podania węglowodanów nie rozwiązuje problemu niedocukrzenia.
  • "rozpocząć sztuczne oddychanie i zawiadomić pogotowie" – sztuczne oddychanie wdraża się dopiero po ocenie braku prawidłowego oddechu. Przy zasłabnięciu z zachowanym oddechem jest to postępowanie nieadekwatne.

W praktyce asystent powinien także pamiętać o zasadzie bezpieczeństwa: napoje i jedzenie podaje się tylko osobie przytomnej, współpracującej i mogącej bezpiecznie połykać. Jeśli stan się pogarsza lub podopieczny traci przytomność, priorytetem jest wezwanie pomocy i postępowanie zgodnie z oceną oddechu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Hipoglikemia to zbyt niski poziom glukozy we krwi. Może wystąpić np. po wysiłku, pominięciu posiłku lub po lekach obniżających cukier. Typowe sygnały to bladość, zimny pot, drżenie, osłabienie, niepokój i dezorientacja.
Najczęściej pojawiają się: nagłe osłabienie, bladość, zimny pot, drżenie rąk, kołatanie serca, głód, problemy z koncentracją lub mową. Wysiłek fizyczny jest częstym "wyzwalaczem", dlatego warto kojarzyć te objawy z hipoglikemią.
Najpierw oceń bezpieczeństwo i stan osoby: czy jest przytomna i czy oddycha. Jeśli jest przytomna i może połykać, podaj szybko wchłanialne węglowodany (np. słodki napój) i obserwuj. Gdy stan jest ciężki lub brak poprawy, wezwij 112/999.
Tak, ale tylko wtedy, gdy osoba jest przytomna, współpracuje i może bezpiecznie połykać. Jeśli występuje zaburzenie świadomości, senność lub ryzyko zachłyśnięcia, nie podawaj płynów doustnie. Wtedy priorytetem jest wezwanie pomocy i kontrola oddechu.
Hipoglikemia wynika z braku dostępnej glukozy dla mózgu i mięśni. Sama woda nie dostarcza cukru, więc nie usuwa przyczyny. Działania jak cień czy chłodzenie są sensowne przy przegrzaniu, ale przy niedocukrzeniu mogą tylko opóźnić skuteczną pomoc.
Wezwij pomoc, gdy osoba traci przytomność, ma drgawki, nie może połykać, ma nasilone objawy lub nie poprawia się po podaniu cukru. W praktyce asystent może dzwonić wcześniej, jeśli ocenia sytuację jako realne zagrożenie życia i potrzebuje wsparcia dyspozytora.
Nie zawsze. Pozycja zależy od stanu osoby. Jeśli jest przytomna i słaba, można ją posadzić lub ułożyć wygodnie, ale kluczowe jest rozpoznanie przyczyny (np. hipoglikemia). Gdy osoba jest nieprzytomna, a oddycha, zwykle stosuje się pozycję bezpieczną.
Sztuczne oddychanie (element RKO) wykonuje się, gdy brak prawidłowego oddechu. Przy zasłabnięciu osoba może oddychać, a wtedy RKO jest nieadekwatne. Najpierw zawsze: ocena przytomności, udrożnienie dróg oddechowych i ocena oddechu.
Najszybciej działają proste cukry w płynie lub łatwe do połknięcia (np. słodki napój). Są szybciej wchłaniane niż produkty tłuste lub bardzo stałe. W praktyce warto, by osoba z cukrzycą miała przy sobie źródło cukru na nagłe sytuacje.
Ucz się schematem: rozpoznaj objawy (hipoglikemia vs inne stany), oceń przytomność i oddech, dobierz działania (cukier tylko gdy może połykać, wezwanie 112/999 w ciężkich przypadkach). Ćwicz też komunikat do dyspozytora: "cukrzyca, zasłabnięcie, objawy, stan przytomności".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • European Resuscitation Council (ERC) Guidelines 2021 – First Aid, rozdział dotyczący hipoglikemii (dostęp: https://cprguidelines.eu/ - accessed 2026-02-28)
  • Polskie Towarzystwo Diabetologiczne – Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę (publikacje PTD na stronie: https://ptdiab.pl/ - accessed 2026-02-28)
  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine) – "Low blood sugar" / hypoglycemia: objawy i postępowanie (https://medlineplus.gov/ency/article/000386.htm - accessed 2026-02-28)

Materiały:

  • Wytyczne pierwszej pomocy ERC (najnowsze dostępne wydanie) – rozdział o hipoglikemii
  • Materiały edukacyjne organizacji diabetologicznych dotyczące rozpoznawania i leczenia hipoglikemii
  • Kurs pierwszej pomocy (z elementami postępowania w cukrzycy) dla opiekunów i asystentów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego