KWALIFIKACJA SPO5 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 16.
Podopieczny skarży się na ból brzucha i zawroty głowy. Po przeprowadzonym wywiadzie opiekunka stwierdziła, że najprawdopodobniej przedawkował leki. W tej sytuacji opiekunka powinna
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W podejrzeniu przedawkowania leków objawy takie jak ból brzucha i zawroty głowy mogą szybko się nasilić i stać się stanem nagłym.
Najbezpieczniejszym działaniem opiekunki jest niezwłoczne wezwanie pogotowia i przekazanie informacji z wywiadu; podawanie "domowych" środków lub leków może zaszkodzić.

Pełne wyjaśnienie:

Podejrzenie przedawkowania leków jest sytuacją potencjalnie zagrażającą życiu, ponieważ działanie substancji może narastać, a objawy (np. ból brzucha, zawroty głowy, osłabienie) mogą przejść w zaburzenia świadomości, oddychania lub krążenia. Dlatego priorytetem opiekunki jest wezwanie niezwłocznie pogotowia oraz zapewnienie bezpieczeństwa do czasu przyjazdu pomocy.

Dlaczego to działanie jest właściwe?

  • Zapewnia najszybszy dostęp do diagnostyki i leczenia (ocena parametrów życiowych, ewentualne postępowanie odtruwające, monitorowanie).
  • Minimalizuje ryzyko pogorszenia stanu wynikające z działań podejmowanych bez pewności co do przyjętej substancji, dawki i czasu.
  • Umożliwia przekazanie kluczowych danych: jakie leki, w jakiej ilości, kiedy mogły zostać przyjęte, jakie są obecne objawy, choroby przewlekłe i alergie.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?

  • Podanie do picia słonej wody to ryzykowny, niezalecany "domowy" sposób. Może nasilić nudności i wymioty, doprowadzić do odwodnienia, a także opóźnić właściwą pomoc. W zatruciach nie powinno się podawać przypadkowych substancji bez zaleceń medycznych.
  • Podanie leków przeczyszczających jest niebezpieczne i nieadekwatne. Nie rozwiązuje problemu przedawkowania, może wywołać biegunkę i zaburzenia wodno-elektrolitowe oraz utrudnić ocenę stanu przez personel medyczny.
  • Zawiadomienie rodziny może być działaniem dodatkowym, ale nie może zastąpić wezwania pogotowia. W stanie nagłym pierwszeństwo ma profesjonalna pomoc medyczna, a kontakt z rodziną można wykonać równolegle lub po zabezpieczeniu sytuacji.

W praktyce opiekunka powinna skupić się na: szybkim wezwaniu pomocy, obserwacji podopiecznego (przytomność, oddech), zebraniu opakowań leków i informacji do przekazania dyspozytorowi i ratownikom. To jest najbardziej bezpieczny i egzaminacyjnie oczekiwany schemat działania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najważniejsze jest wezwanie pogotowia i przekazanie informacji: jakie leki mogły zostać przyjęte, w jakiej ilości, kiedy oraz jakie są objawy. Do czasu przyjazdu pomocy należy obserwować stan (przytomność, oddech) i nie podawać przypadkowych środków "na odtrucie".
Objawy mogą się szybko nasilać, a skutki przedawkowania bywają opóźnione. Pogotowie zapewnia ocenę parametrów życiowych i specjalistyczne leczenie. Domowe działania (płyny, "odtruwanie", dodatkowe leki) mogą pogorszyć stan lub utrudnić diagnostykę.
Podaj: wiek podopiecznego, objawy, czas ich wystąpienia, podejrzenie przedawkowania oraz nazwy leków (lub pokaż opakowania), możliwą ilość i czas przyjęcia. Ważne są też choroby przewlekłe, alergie i inne przyjmowane preparaty.
Bez wyraźnych zaleceń medycznych lepiej nie podawać jedzenia ani "specjalnych" napojów. Jeśli osoba jest przytomna i prosi o wodę, decyzję należy podejmować ostrożnie, bo mogą wystąpić wymioty. Priorytetem jest wezwanie pomocy i obserwacja stanu.
Nie jest to zalecana metoda. Słona woda może nasilać nudności i wymioty, prowadzić do odwodnienia i opóźnić właściwe leczenie. W podejrzeniu przedawkowania najbezpieczniej jest wezwać pogotowie i nie podejmować ryzykownych działań "domowych".
Leki przeczyszczające nie usuwają bezpiecznie przyjętych substancji, a mogą wywołać biegunkę, odwodnienie i zaburzenia elektrolitowe. To może pogorszyć stan ogólny i utrudnić ocenę przez ratowników. W takich sytuacjach leczenie powinno prowadzić pogotowie.
Rodzinę warto poinformować, ale nie zamiast wzywania pogotowia. Najpierw uruchom pomoc medyczną, zabezpiecz podopiecznego i zbierz informacje o lekach. Kontakt z rodziną można wykonać równolegle, jeśli nie opóźnia to interwencji.
Możliwe są m.in. zawroty głowy, osłabienie, nudności, ból brzucha, senność, splątanie, problemy z oddychaniem, nietypowe zachowanie. U osób starszych objawy bywają nieswoiste, dlatego przy podejrzeniu przedawkowania należy działać jak w stanie nagłym.
Zapewnij spokój i bezpieczeństwo, obserwuj przytomność i oddech, nie podawaj przypadkowych leków ani "odtrutek". Zbierz opakowania leków i przygotuj informacje z wywiadu. Jeśli stan się pogarsza, informuj dyspozytora i stosuj się do jego wskazówek.
Najczęstsze to: zwlekanie z wezwaniem pogotowia, podawanie "na własną rękę" płynów lub leków (np. przeczyszczających), skupienie się na kontakcie z rodziną zamiast na interwencji medycznej oraz brak przygotowania opakowań leków i informacji do przekazania ratownikom.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • European Resuscitation Council (ERC) Guidelines 2021 – First Aid (dokument PDF/strona wytycznych), https://cprguidelines.eu/guidelines-2021/ (dostęp: 2026-02-27)
  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine) – Drug overdose (opis postępowania i konieczność pilnego kontaktu z pomocą), https://medlineplus.gov/ency/article/002629.htm (dostęp: 2026-02-27)
  • NHS (UK) – Overdose / What to do (porady dot. pilnego wezwania pomocy), https://www.nhs.uk/conditions/overdose/ (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Wytyczne pierwszej pomocy (rozdziały o zatruciach i stanach nagłych) – materiały organizacji ratowniczych
  • Materiały szkoleniowe z pierwszej pomocy dla opiekunów osób starszych/przewlekle chorych
  • Instrukcje postępowania w przypadku zatrucia/overdose publikowane przez instytucje zdrowia publicznego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego