KWALIFIKACJA MED13 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 24.
Podopieczny uczestniczy w zajęciach ukierunkowanych na wykonywanie złożonych, ale nabytych 1 rutynowych czynności ruchowych wymagających zapamiętania prostych umiejętności oraz kolejności ich wykonania takich jak ubieranie się. Terapeuta powinien zaplanować te zajęcia w odniesieniu do problemu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Apraksja to zaburzenie planowania i wykonywania wyuczonych, celowych czynności mimo zachowanej siły mięśni i rozumienia polecenia.
Opis dotyczy trudności w odtwarzaniu prostych umiejętności i kolejności ruchów (np. ubierania), więc problemem jest apraksja, a nie afazja, aleksja czy atonia.

Pełne wyjaśnienie:

Opis wskazuje na trudność w wykonywaniu złożonych, ale wcześniej nabytych czynności ruchowych oraz w zapamiętaniu/odtworzeniu kolejności kroków (np. ubierania się). Taki profil pasuje do apraksji, czyli zaburzenia programowania i organizacji czynności celowych. W apraksji osoba może mieć zachowaną siłę, zakres ruchu i rozumienie poleceń, ale popełnia błędy w sekwencji (pomija kroki, zamienia kolejność, nie potrafi rozpocząć zadania lub wykonuje nieadekwatne ruchy).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Aleksja to zaburzenie czytania (rozpoznawania i/lub rozumienia zapisu). Nie tłumaczy typowych błędów w planowaniu ruchów podczas czynności dnia codziennego, jeśli problemem jest sekwencja ruchowa.
  • Atonia oznacza obniżone napięcie mięśniowe (lub utratę napięcia). W atonii dominowałyby objawy "siłowe"/posturalne, a nie selektywne kłopoty z zaprogramowaniem znanej czynności przy zachowanej sprawności rozumienia i pamięci instrukcji.
  • Afazja to zaburzenie językowe (mówienia i/lub rozumienia), które może utrudniać wykonywanie poleceń z powodu komunikacji, ale w pytaniu kluczowe są problemy z wykonaniem rutynowej sekwencji ruchów, a nie z rozumieniem treści polecenia lub ekspresją językową.

W praktyce terapeuta zajęciowy, planując zajęcia przy podejrzeniu apraksji, często stosuje: dzielenie czynności na kroki, stałą strukturę, podpowiedzi wzrokowe i dotykowe, uczenie bezbłędne oraz wielokrotne powtórzenia w naturalnym kontekście (ADL). Celem jest zwiększenie samodzielności w czynnościach takich jak ubieranie się.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Apraksja to trudność w zaplanowaniu i wykonaniu wyuczonych, celowych ruchów mimo zachowanej siły i sprawności podstawowej. W ADL widać to jako błędy sekwencji (pomijanie kroków, zła kolejność), np. przy ubieraniu, myciu czy przygotowaniu prostego posiłku.
W atonii problemem jest niskie napięcie mięśniowe i "słabość posturalna", więc trudności wynikają z fizycznej niestabilności lub braku napięcia. W apraksji siła może być dobra, ale osoba nie potrafi poprawnie zorganizować znanej czynności i myli kolejność ruchów.
Afazja dotyczy języka (rozumienia i/lub mówienia), więc przeszkodą jest komunikacja. W pytaniu kluczowe jest zapamiętanie i odtworzenie kolejności ruchów w rutynowej czynności. To typowe dla zaburzeń programowania czynności (apraksji), a nie dla izolowanego zaburzenia języka.
Aleksja to zaburzenie czytania (rozpoznawania lub rozumienia tekstu). Może utrudniać korzystanie z instrukcji pisemnych, ale sama w sobie nie powoduje typowych błędów w wykonywaniu sekwencji ruchów przy ubieraniu. Dlatego nie jest najlepszym wyjaśnieniem opisu czynności ruchowych.
Najczęstsze są: pomijanie kroku, zamiana kolejności, trudność z rozpoczęciem zadania, wykonywanie nieadekwatnego ruchu (np. wkładanie ręki w złą część ubrania), powtarzanie tego samego kroku mimo braku potrzeby. Terapeuta obserwuje, na którym etapie "rozpada się" plan czynności.
Pomaga struktura i stałe kroki: rozbicie ubierania na etapy, podpowiedzi wzrokowe (ułożenie ubrań w kolejności), wskazówki dotykowe, demonstrowanie ruchu oraz powtarzanie w tym samym kontekście. Celem jest ograniczenie błędów sekwencji i wzrost samodzielności.
Stosuje się je wtedy, gdy problem dotyczy organizacji czynności i pamięci kolejności działań, np. w apraksji. Checklista lub obrazkowa instrukcja redukuje obciążenie pamięci roboczej i ułatwia kontrolę "co już zrobione". To typowa strategia kompensacyjna w ADL.
Typowy błąd to wybór odpowiedzi na podstawie skojarzenia z "trudnością w funkcjonowaniu" bez ustalenia, czy problem dotyczy języka, czytania czy planowania ruchu. Drugi błąd to mylenie terminów podobnie brzmiących. Pomaga szybkie przypomnienie: afazja=j9zyk, aleksja=czytanie, apraksja=czynność/ruch.
Tak. To jedna z cech, która odróżnia apraksję od czysto motorycznych problemów siłowych. Osoba może prawidłowo poruszać kończyną w prostych ruchach, ale nie potrafi złożyć tych ruchów w celową, znaną sekwencję (np. ubieranie) bez błędów organizacji.
Ćwicz rozpoznawanie "słów kluczy" w opisach: sekwencja kroków i wyuczona czynność sugerują apraksję; problem rozumienia/mówienia sugeruje afazję; problem czytania sugeruje aleksję; objawy napięcia/siły sugerują atonię. Trenuj na przykładach ADL (ubieranie, higiena, posiłek).
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • WHO, ICD-10 Version:2019 (browser online) – hasło dotyczące apraksji (R48.2) – https://icd.who.int/browse10/2019/en#/R48.2 (dostęp: 2026-02-18)
  • Merck Manual Professional Version – Apraxia (overview) – https://www.merckmanuals.com/professional/neurologic-disorders/brain-dysfunction/apraxia (dostęp: 2026-02-18)
  • NINDS (National Institute of Neurological Disorders and Stroke) – informacje edukacyjne o apraksji (opis zaburzenia) – https://www.ninds.nih.gov/health-information/disorders (wyszukanie hasła: apraxia) (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z neuropsychologii i neurologii dla kierunków medycznych (rozdziały: apraksja, afazja, aleksja)
  • Skale i arkusze oceny ADL/IADL wykorzystywane w terapii zajęciowej (np. checklisty ubierania)
  • Publikacje przeglądowe o terapii apraksji (strategie wskazówek, uczenie bezbłędne, stopniowanie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego