KWALIFIKACJA SPO2 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 8.
Podopieczny z zaburzeniami równowagi często prosi opiekuna o asekurację przy przemieszczaniu się do łazienki. Zachowanie podopiecznego może świadczyć o nasilonej potrzebie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prośba o asekurację przy przejściu do łazienki u osoby z zaburzeniami równowagi wynika najczęściej z obawy przed upadkiem i urazem. W takiej sytuacji zachowanie podopiecznego wskazuje na nasilone dążenie do zmniejszenia ryzyka i uzyskania ochrony, czyli na potrzebę bezpieczeństwa, a nie na potrzebę relacji (bliskość/afiliacja) czy uznania (szacunek).

Pełne wyjaśnienie:

W opiece nad osobą starszą prośby o pomoc w przemieszczaniu należy interpretować w odniesieniu do stanu funkcjonalnego i ryzyk. Zaburzenia równowagi oznaczają zwiększone prawdopodobieństwo potknięcia, poślizgnięcia lub nagłej utraty stabilności. Droga do łazienki jest szczególnie "krytyczna", bo często występują tam śliskie powierzchnie, ograniczona przestrzeń i konieczność szybkiej zmiany pozycji ciała.

Dlatego zachowanie opisane w pytaniu (częste proszenie o asekurację) najtrafniej świadczy o nasilonej potrzebie bezpieczeństwa: podopieczny chce zminimalizować ryzyko upadku, bólu, urazu i utraty samodzielności. Opiekun, zapewniając asekurację, realnie wzmacnia poczucie kontroli i ochrony, co jest kluczowe w sytuacjach zagrożenia.

Pozostałe odpowiedzi są mniej adekwatne:

  • "bliskości" – dotyczy potrzeby emocjonalnej więzi, kontaktu i wsparcia relacyjnego. W opisywanej sytuacji dominującym bodźcem jest ryzyko fizyczne (upadek), a nie potrzeba bycia "blisko" dla samej relacji.
  • "szacunku" – odnosi się do uznania, godności i poczucia własnej wartości. Choć szacunek w opiece jest bardzo ważny, sama prośba o asekurację nie jest typowym sygnałem zabiegania o prestiż czy uznanie, lecz o ochronę przed urazem.
  • "afiliacji" – wiąże się z potrzebą przynależności do grupy i kontaktów społecznych. Asekuracja podczas transferu to przede wszystkim działanie zabezpieczające w mobilności, a nie budowanie przynależności.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać: gdy w opisie pojawia się ryzyko urazu (zaburzenia równowagi, lęk przed upadkiem, prośba o podtrzymanie), najczęściej testowana jest potrzeba bezpieczeństwa oraz zasady bezpiecznej mobilizacji i profilaktyki upadków.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Asekuracja to takie towarzyszenie i podtrzymanie, aby zmniejszyć ryzyko upadku i umożliwić bezpieczny ruch (np. do łazienki). Nie polega na "ciągnięciu" podopiecznego, tylko na stabilizacji, kontroli tempa i reagowaniu, gdy traci równowagę.
Łazienka często ma śliskie podłoże, mało miejsca i wymusza szybkie zmiany pozycji (wstawanie, siadanie). U osoby z zaburzeniami równowagi to zwiększa zagrożenie poślizgnięciem i urazem, więc naturalnie rośnie potrzeba wsparcia i bezpieczeństwa.
Sygnałami są m.in. prośby o podtrzymanie, lęk przed chodzeniem samodzielnie, unikanie przejścia bez opiekuna, ostrożne tempo i pytania typu "czy pan/pani mnie złapie?". W tle jest zwykle obawa przed upadkiem, bólem i utratą samodzielności.
Potrzeba afiliacji dotyczy przynależności i kontaktów społecznych (bycia częścią grupy, relacji). Potrzeba bliskości częściej odnosi się do emocjonalnej więzi i wsparcia w relacji. Prośba o asekurację przy chodzeniu zwykle wynika jednak z zagrożenia fizycznego, czyli z potrzeby bezpieczeństwa.
Zazwyczaj nie jest to główny sens takiej prośby. Potrzeba szacunku dotyczy uznania i godności (np. sposób zwracania się, uwzględnianie zdania). Asekuracja jest najczęściej reakcją na realne ryzyko upadku. Szacunek trzeba zapewniać zawsze, ale nie on jest tu kluczowym motywem.
Najczęstszy błąd to kierowanie się skojarzeniem: "opiekun = relacja", więc wybór bliskości lub afiliacji, mimo że sytuacja opisuje zagrożenie fizyczne. Drugi błąd to pomijanie danych klinicznych (np. zaburzeń równowagi) i odpowiadanie intuicyjnie, bez analizy przyczyny prośby.
Pomaga stała asekuracja w ryzykownych momentach, dostosowanie tempa, zapewnienie stabilnego oparcia (np. poręcze), dobre oświetlenie i usunięcie przeszkód. Ważne jest też spokojne komunikowanie: co robimy, kiedy wstajemy i gdzie stawiamy stopy, aby zmniejszyć lęk.
Szczególnie wtedy, gdy występują zawroty głowy, chwiejny chód, wcześniejsze upadki, osłabienie, senność lub nagłe wstawanie. W praktyce "newralgiczne" są: dojście do łazienki, wstawanie z łóżka, wejście na próg oraz poruszanie się po śliskich nawierzchniach.
Gdy dominuje potrzeba bezpieczeństwa, prośby dotyczą konkretnych czynności obarczonych ryzykiem (chodzenie, wstawanie, łazienka) i pojawia się obawa przed upadkiem. Lęk przed samotnością częściej objawia się poszukiwaniem stałej obecności i rozmowy nawet bez czynności ryzykownych oraz nasileniem niepokoju przy rozstaniu.
Najpierw wyłap "słowa-klucze" z opisu: zaburzenia równowagi, ryzyko upadku, asekuracja. Następnie dopasuj potrzebę, która bezpośrednio redukuje opisane zagrożenie (tu: bezpieczeństwo). Na końcu sprawdź, czy pozostałe odpowiedzi nie dotyczą relacji społecznych lub uznania, które są w tym kontekście wtórne.
info

Około 71% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Prośba o asekurację przy przejściu do łazienki u osoby z zaburzeniami równowagi wynika najczęściej z obawy przed upadkiem i urazem."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z psychologii potrzeb człowieka (potrzeby podstawowe i psychospołeczne)
  • Materiały szkoleniowe o profilaktyce upadków u osób starszych i bezpiecznej mobilizacji
  • Standardy/zalecenia placówek opiekuńczych dotyczące asekuracji i transferu (procedury wewnętrzne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego