KWALIFIKACJA MED13 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 14.
Podopieczny zgłasza wzmożone pragnienie i suchość w ustach jako skutek uboczny przyjmowanych leków przeciwdepresyjnych. Którą potrzebę wg Maslowa należy umożliwić mu zaspokoić w pierwszej kolejności?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W hierarchii Maslowa potrzeby fizjologiczne mają pierwszeństwo.
Wzmożone pragnienie i suchość w ustach wskazują na konieczność nawodnienia i redukcji dyskomfortu somatycznego. Dopiero po zabezpieczeniu podstaw (picie, komfort) sensownie planuje się zaspokajanie potrzeb bezpieczeństwa, przynależności i samorealizacji.

Pełne wyjaśnienie:

Hierarchia potrzeb Maslowa zakłada, że człowiek w pierwszej kolejności dąży do zaspokojenia potrzeb podstawowych, a dopiero potem potrzeb wyższego rzędu. Do potrzeb podstawowych należą m.in. potrzeby fizjologiczne, takie jak pragnienie, głód, sen czy utrzymanie równowagi organizmu.

W opisie sytuacji kluczowe są objawy: wzmożone pragnienie oraz suchość w ustach, które utrudniają komfort funkcjonowania i mogą pogarszać zdolność koncentracji oraz udział w aktywnościach. Niezależnie od tego, że objawy pojawiają się jako skutek uboczny leków przeciwdepresyjnych, pierwszym krokiem z perspektywy potrzeb jest umożliwienie zaspokojenia potrzeby fizjologicznej, czyli dostępu do płynów i zadbanie o podstawowy komfort.

Odpowiedź "samorealizacji" jest nieprawidłowa, ponieważ dotyczy potrzeb najwyższego poziomu (rozwój, osiągnięcia), które zwykle nie są priorytetem, gdy pacjent doświadcza silnego dyskomfortu somatycznego. Odpowiedź "przynależności" odnosi się do relacji i wsparcia społecznego; jest ważna w pracy terapeuty zajęciowego, ale w tym pytaniu nie odpowiada na pilną potrzebę wynikającą z pragnienia. Odpowiedź "bezpieczeństwa" (stabilizacja, poczucie ochrony) także jest istotna, jednak nadal jest poziom wyżej niż potrzeby fizjologiczne.

W praktyce terapii zajęciowej poprawne rozpoznanie priorytetu potrzeb oznacza, że przed rozpoczęciem ćwiczeń, treningu czynności dnia codziennego czy aktywności grupowych należy upewnić się, że pacjent ma możliwość napicia się wody i że zgłaszany dyskomfort jest zaopiekowany. Zwiększa to skuteczność oddziaływań terapeutycznych i bezpieczeństwo udziału w zajęciach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Potrzeby fizjologiczne to najbardziej podstawowe potrzeby organizmu, np. picie, jedzenie, sen, oddychanie i utrzymanie komfortu ciała.

W hierarchii Maslowa mają one pierwszeństwo, bo bez ich zaspokojenia trudno skutecznie realizować potrzeby wyższego rzędu.

Pragnienie i suchość w ustach sygnalizują zaburzenie podstawowego komfortu i potrzeby nawodnienia.

To bezpośrednio dotyczy funkcjonowania organizmu, więc w ujęciu Maslowa jest to obszar potrzeb fizjologicznych, a nie relacyjnych czy rozwojowych.

Najpierw warto umożliwić pacjentowi napicie się wody i zapewnić przerwę, aby zmniejszyć dyskomfort.

Następnie należy obserwować stan pacjenta i w razie potrzeby przekazać informację personelowi medycznemu, bo może to być działanie niepożądane leków.

W modelu Maslowa zwykle najpierw zaspokaja się potrzeby fizjologiczne, a potem bezpieczeństwa.

W praktyce klinicznej priorytetem zawsze jest stan pacjenta: gdy występuje realne zagrożenie, działania ochronne mogą być równoległe, ale w tym typie pytania egzaminacyjnego pierwszeństwo mają potrzeby fizjologiczne.

Wskazówką są słowa klucze: pragnienie, głód, sen, ból, dyskomfort ciała kierują do potrzeb fizjologicznych.

Samotność, akceptacja, relacje, wsparcie grupy dotyczą przynależności. Trzeba sprawdzić, czy problem jest somatyczny czy społeczny.

Częsty błąd to wybieranie "ambitniejszych" odpowiedzi (np. samorealizacji), bo kojarzą się z terapią i rozwojem.

Inny błąd to ignorowanie słów wskazujących na ciało i podstawowe funkcje. Na egzaminie warto najpierw znaleźć objaw i przypisać go do poziomu potrzeb.

Nad samorealizacją pracuje się, gdy pacjent ma zaspokojone podstawy: komfort fizyczny, względne bezpieczeństwo i wsparcie społeczne.

Wtedy cele mogą dotyczyć rozwoju zainteresowań, osiągania ról społecznych, poczucia sprawczości i realizacji długoterminowych planów.

Tak. Działania niepożądane (np. suchość w ustach, senność, zawroty głowy) mogą obniżać wydolność i koncentrację.

Terapeuta zajęciowy powinien dostosować intensywność i czas trwania aktywności, planować przerwy oraz zgłaszać obserwacje zespołowi terapeutycznemu.

Powyżej potrzeb fizjologicznych znajdują się kolejno: potrzeba bezpieczeństwa, potrzeba przynależności i miłości, potrzeba uznania oraz potrzeba samorealizacji.

Na egzaminie ważne jest rozpoznanie, że "pierwsza kolejność" dotyczy poziomu najbardziej podstawowego.

Najpierw wypisz w myślach 2–3 przykłady potrzeb fizjologicznych (np. woda, jedzenie, sen) i sprawdź, czy opis sytuacji do nich pasuje.

Jeśli tak, zwykle to będzie priorytet. Dopiero gdy nie ma objawów somatycznych, analizuj bezpieczeństwo, relacje i rozwój.

info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 69% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "W hierarchii Maslowa potrzeby fizjologiczne mają pierwszeństwo.Wzmożone pragnienie i suchość w ustach wskazują na konieczność nawodnienia i redukcji dyskomfortu somatycznego."

Źródła:

  • A. H. Maslow, "A Theory of Human Motivation", Psychological Review, 1943 (klasyczny opis hierarchii potrzeb) – https://psychclassics.yorku.ca/Maslow/motivation.htm (dostęp: 2026-02-27)
  • MedlinePlus, "Dry mouth" (opis objawów i znaczenia klinicznego suchości w ustach) – https://medlineplus.gov/ency/article/003006.htm (dostęp: 2026-02-27)
  • NHS (UK), "Antidepressants – Side effects" (informacje o typowych działaniach niepożądanych, w tym suchości w ustach) – https://www.nhs.uk/mental-health/talking-therapies-medicine-treatments/medicines-and-psychiatry/antidepressants/side-effects/ (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki z psychologii (motywacja i potrzeby człowieka, w tym Maslow)
  • Skrypty z podstaw terapii zajęciowej dotyczące planowania procesu terapeutycznego
  • Materiały edukacyjne z psychofarmakologii opisujące częste działania niepożądane leków przeciwdepresyjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego