KWALIFIKACJA SPO4 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 9.
Podrażnienie podeszwy stopy noworodka wyzwala odruch Babińskiego, który objawia się u dziecka poprzez
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odruch Babińskiego po podrażnieniu podeszwy polega na grzbietowym wygięciu palucha oraz wachlarzowatym rozszerzeniu pozostałych palców. Taki wzorzec odpowiedzi jest typowy u noworodka i stanowi element oceny dojrzałości układu nerwowego w pierwszych miesiącach życia.

Pełne wyjaśnienie:

Odruch Babińskiego to reakcja wyzwalana najczęściej przez podrażnienie skóry podeszwy stopy. Prawidłowa odpowiedź opisana w pytaniu obejmuje dwa kluczowe elementy: grzbietowe wygięcie dużego palca (palucha) oraz rozszerzenie (wachlarzykowate ustawienie) pozostałych palców. W praktyce opiekuńczej oznacza to, że po bodźcu z podeszwy obserwuje się uniesienie palucha ku górze i "rozsunięcie" pozostałych palców.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe? Odpowiedzi zawierające podeszwowe wygięcie dużego palca opisują przeciwieństwo charakterystycznego ruchu palucha w odruchu Babińskiego, więc nie pasują do definicji reakcji. Z kolei warianty z zgięciem pozostałych palców nie oddają typowego wachlarzowatego rozszerzenia, które jest jednym z najważniejszych elementów rozpoznawczych. W konsekwencji takie opisy mogą odpowiadać innym reakcjom lub błędnemu rozumieniu kierunku zgięcia.

Dla opiekunki dziecięcej istotne jest też, aby pamiętać o kontekście rozwojowym: u bardzo małych dzieci odruchy pierwotne mogą występować fizjologicznie, a ich obserwacja jest elementem wstępnej oceny rozwoju. Na egzaminie najczęściej sprawdza się, czy zdający potrafi nazwać i opisać typową reakcję na bodziec oraz odróżnić ją od opisów opartych na odwróconych kierunkach ruchu (grzbietowe vs podeszwowe) lub innym ustawieniu palców.

  • Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj parę pojęć: "Babiński = paluch do góry + palce na boki".
  • Wskazówka praktyczna: w opisie obserwacji zawsze podawaj bodziec (gdzie i jak dotknięto) oraz reakcję (co zrobił paluch i pozostałe palce).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To odruch wyzwalany bodźcem z podeszwy stopy. U noworodka typowo obserwuje się uniesienie palucha ku górze (zgięcie grzbietowe) oraz wachlarzykowate rozszerzenie pozostałych palców. Jest to element oceny rozwoju neurologicznego w pierwszym okresie życia.
Najczęściej stosuje się delikatne podrażnienie skóry podeszwy stopy w sposób kontrolowany i bez wywoływania bólu. Kluczowe jest obserwowanie, co robi paluch i pozostałe palce, a nie tylko ogólnego ruchu całej stopy. W razie wątpliwości ocenę pozostawia się personelowi medycznemu.
Wzorzec "paluch do góry + rozsunięcie palców" wynika z odruchowej odpowiedzi sterowanej przez układ nerwowy. U małych dzieci mechanizmy hamujące i dojrzewanie dróg nerwowych różnią się od starszych dzieci, dlatego reakcja może być inna niż intuicyjne "podwinięcie" palców.
Zgięcie grzbietowe to ruch palucha w kierunku grzbietu stopy (jak "do góry"). Zgięcie podeszwowe to ruch w stronę podeszwy (jak "w dół", podkurczenie). Na egzaminie często myli się te pojęcia, więc warto poćwiczyć je na schemacie stopy.
Nie. U noworodków i małych niemowląt taki odruch bywa fizjologiczny i jest elementem oceny rozwoju. Znaczenie kliniczne zależy od wieku dziecka i całego obrazu neurologicznego. W opiece codziennej ważne jest przede wszystkim rzetelne opisanie obserwacji i zgłoszenie niepokoju właściwym osobom.
Najczęściej mylą kierunki ruchu (grzbietowe vs podeszwowe) oraz nie zwracają uwagi na ustawienie pozostałych palców. Innym błędem jest wybór odpowiedzi "najbardziej naturalnej" językowo zamiast tej zgodnej z definicją odruchu. Pomaga zapamiętanie prostego schematu reakcji.
Oznacza, że palce (zwykle II–V) nie zginają się razem w dół, tylko rozchodzą się na boki, tworząc "wachlarz". To ważny element opisu odruchu Babińskiego. W pytaniach testowych bywa to jedyny fragment, który pozwala odróżnić poprawną reakcję od opisów podobnych.
Zwraca się na nie uwagę zwłaszcza w okresie noworodkowym i niemowlęcym, gdy obserwacja reakcji na bodźce pomaga ocenić rozwój. Opiekunka może zauważyć nietypowe zachowania podczas pielęgnacji (np. dotykania stóp), ale interpretacja medyczna należy do lekarza lub pielęgniarki.
Najlepiej opisać: 1) jaki bodziec zastosowano (delikatne podrażnienie podeszwy), 2) jak zareagował paluch (np. uniesienie ku górze), 3) co zrobiły pozostałe palce (np. rozszerzenie), 4) czy reakcja była symetryczna. Opis ma być rzeczowy, bez diagnoz.
Ucz się parami: nazwa odruchu – bodziec – typowa reakcja. Dla Babińskiego: podeszwa stopy → paluch do góry + palce na boki. Potrenuj także terminologię ruchów (grzbietowe/podeszwowe) na ilustracjach anatomicznych i rozwiązuj testy, by ograniczyć mylenie pojęć.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 40% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Odruch Babińskiego po podrażnieniu podeszwy polega na grzbietowym wygięciu palucha oraz wachlarzowatym rozszerzeniu pozostałych palców."

Źródła:

  • MSD Manuals (Professional) – "Neurologic Examination: The Babinski Reflex" (strona tematyczna), https://www.msdmanuals.com/professional/neurologic-disorders/neurologic-examination/neurologic-examination (dostęp 2026-03-01)
  • StatPearls (NCBI Bookshelf) – hasło: "Babinski Reflex", https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/ (wyszukaj: Babinski Reflex), dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręcznik neonatologii/pediatrii: rozdział o odruchach noworodkowych
  • Podręcznik neurologii rozwojowej: badanie neurologiczne niemowlęcia
  • Materiały dydaktyczne szkoły/kwalifikacji SPO.4 dotyczące rozwoju psychoruchowego dziecka

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego