KWALIFIKACJA LES2 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 1.
Podstawą opracowania prognozy zagrożenia drzewostanów iglastych i mieszanych, z przewagą gatunków iglastych w wieku powyżej 20 lat ze strony brudnicy mniszki, jest liczba
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podstawą prognozy zagrożenia przez brudnicę mniszkę jest wskaźnik bezpośrednio powiązany z możliwością złożenia jaj i rozwojem kolejnego pokolenia.
Dlatego kluczowa jest liczba samic obserwowanych na drzewach, a nie liczba samców ani same odłowy do pułapek.

Pełne wyjaśnienie:

W prognozowaniu zagrożenia drzewostanów przez brudnicę mniszkę stosuje się takie wskaźniki, które możliwie najlepiej opisują ryzyko pojawienia się kolejnego, licznego pokolenia szkodnika. Z punktu widzenia dynamiki populacji kluczowe znaczenie ma potencjał rozrodczy, czyli w praktyce obecność i liczebność samic, które po zapłodnieniu składają jaja i inicjują następną falę występowania gąsienic.

Odpowiedź "samic zaobserwowanych na drzewach" wskazuje na lustrację i bezpośrednią ocenę liczebności na drzewostanie. Taki wskaźnik jest silnie związany z realnym zagrożeniem dla drzewostanów iglastych i mieszanych z przewagą iglastych, zwłaszcza starszych, gdzie gradacje mogą prowadzić do rozległej defoliacji.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe z typowych powodów metodycznych:

  • "samców zaobserwowanych na drzewach" – sama liczba samców gorzej opisuje potencjał złożenia jaj; może też zależeć od warunków obserwacji i nie przekładać się wprost na przyszłą liczebność larw.
  • "samic odłowionych do pułapek feromonowych" – w praktyce pułapki feromonowe są kojarzone głównie z wabieniem samców, a wskaźnik oparty o odłowy bywa używany w innych celach (np. do sygnalizacji lotu) i nie musi stanowić podstawy właściwej prognozy zagrożenia w danym schemacie.
  • "samców odłowionych do pułapek feromonowych" – choć odłowy samców mogą informować o aktywności lotu, nie są tym samym co wskaźnik prognozy zagrożenia oparty o bezpośrednią obecność samic w drzewostanie.

W przygotowaniu do egzaminu warto zapamiętać rozróżnienie: lustracja dostarcza danych o rzeczywistej obecności osobników w drzewostanie, a pułapki częściej służą do sygnalizacji/monitoringu aktywności (np. lotu). Pytania egzaminacyjne często sprawdzają, który wskaźnik jest "podstawą prognozy", czyli najważniejszą miarą do oceny ryzyka gradacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Brudnica mniszka to owad, którego gąsienice mogą powodować silną defoliację, czyli zjadanie aparatu asymilacyjnego drzew. Przy masowym pojawie osłabia to drzewostany, zwiększa podatność na inne czynniki (susza, patogeny) i może prowadzić do strat gospodarczych.
W praktyce największe ryzyko dotyczy drzewostanów iglastych oraz mieszanych z przewagą iglastych, zwłaszcza starszych i rozległych. Istotne są warunki siedliskowe oraz historia występowania szkodnika, bo gradacje często mają charakter obszarowy i cykliczny.
Samice są bezpośrednio związane z potencjałem rozrodczym populacji, bo to one składają jaja. Wskaźnik oparty o liczebność samic lepiej przybliża ryzyko pojawu kolejnego pokolenia gąsienic, które odpowiada za uszkodzenia (defoliację) w drzewostanie.
Lustracja to terenowa kontrola drzewostanu prowadzona w celu oceny stanu zdrowotnego i wykrycia oznak zagrożeń biotycznych. Obejmuje obserwacje na drzewach i w runie, ocenę liczebności/objawów oraz dokumentowanie wyników, aby móc podjąć decyzje ochronne.
Pułapki feromonowe służą do monitorowania aktywności owadów, najczęściej do sygnalizacji okresu lotu i zmian liczebności w czasie. Wyniki z pułapek są przydatne, ale nie zawsze stanowią podstawowy wskaźnik prognozy zagrożenia dla konkretnego szkodnika i typu drzewostanu.
Nie zawsze. Odłów może zależeć od rozmieszczenia pułapek, warunków pogodowych i aktywności lotu w danym okresie. To wartościowe narzędzie sygnalizacyjne, ale do oceny ryzyka szkód często potrzebne są też obserwacje bezpośrednie w drzewostanie.
Najczęstszy błąd to automatyczne wybieranie odpowiedzi z "pułapkami feromonowymi", bo kojarzą się z monitoringiem owadów. Drugi błąd to mylenie wskaźnika sygnalizacyjnego (aktywność lotu) z podstawą prognozy zagrożenia (ryzyko kolejnego pokolenia).
Termin obserwacji zależy od metodyki przyjętej dla danego szkodnika i warunków lokalnych. Zasadą jest prowadzenie monitoringu w okresach aktywności rozwojowej owada oraz wtedy, gdy wyniki mają wartość prognostyczną dla kolejnego sezonu i decyzji ochronnych w nadleśnictwie.
"Podstawa prognozy" dotyczy wskaźnika, który służy do oceny ryzyka przyszłych szkód i decyzji o działaniach. "Sygnalizacja" częściej informuje o tym, że zjawisko trwa (np. lot), kiedy jest jego szczyt i jak zmienia się intensywność w czasie.
Ucz się w blokach: (1) rozpoznawanie szkodnika i jego stadiów, (2) typowe objawy w drzewostanie, (3) metody monitoringu (lustracja, pułapki), (4) co jest wskaźnikiem prognozy, a co tylko sygnałem. Rozwiązuj testy i notuj, które wskaźniki dotyczą których gatunków.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z zakresu ochrony lasu (monitoring i prognozowanie szkodników)
  • Podręczniki z entomologii leśnej (gradacje, metody oceny liczebności)
  • Instrukcje i wytyczne stosowane w praktyce gospodarki leśnej dotyczące monitoringu brudnicy mniszki (właściwe dla danego zarządcy lasu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego