KWALIFIKACJA ROL10 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 21.
Podstawą podjęcia decyzji o celowości chemicznego zwalczania szkodników w ochronie integrowanej roślin jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W ochronie integrowanej zabieg chemiczny wykonuje się wtedy, gdy spodziewane straty przekroczą koszt zwalczania, czyli po przekroczeniu progu ekonomicznej szkodliwości ustalonego na podstawie monitoringu.
Pozostałe przesłanki (ubiegłoroczne nasilenie, pierwsze objawy, sytuacja u sąsiadów) nie są samodzielnym kryterium decyzji.

Pełne wyjaśnienie:

W ochronie integrowanej (IPM) celem nie jest "opryskiwać zawsze, gdy coś się pojawi", lecz podejmować działania adekwatne do realnego zagrożenia i opłacalności. Dlatego podstawą decyzji o celowości chemicznego zwalczania jest przekroczenie progu ekonomicznej szkodliwości, czyli takiego poziomu liczebności/nasilenia szkodnika, przy którym przewidywana strata w plonie lub jakości jest większa niż koszt zabiegu (łącznie z kosztami wykonania i ryzykami).

Dlaczego ta odpowiedź jest poprawna?
Próg ekonomicznej szkodliwości łączy biologię szkodnika z ekonomią produkcji: dopiero po jego przekroczeniu zabieg chemiczny staje się uzasadniony. W praktyce próg wyznacza się na podstawie monitoringu (lustracji, pułapek, ocen uszkodzeń) oraz aktualnych warunków uprawy i wrażliwości roślin w danej fazie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Duże nasilenie w poprzednim roku – to tylko informacja o ryzyku i wskazówka do częstszego monitoringu. Bieżąca sytuacja może być inna (pogoda, zabiegi agrotechniczne, naturalni wrogowie), więc sama historia nie przesądza o zabiegu.
  • Występowanie pierwszych objawów żerowania – pierwsze objawy potwierdzają obecność szkodnika, ale nie mówią jeszcze, czy straty będą ekonomicznie istotne. W IPM najpierw ocenia się skalę zjawiska i tempo narastania populacji.
  • Obecność takich samych szkodników na sąsiednich plantacjach – to sygnał ostrzegawczy, lecz nie jest to kryterium decyzyjne. Różnice w odmianie, terminie siewu, zabiegach i warunkach lokalnych mogą powodować różny poziom zagrożenia.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy "celowości" lub "uzasadnienia" zabiegu chemicznego w IPM, najczęściej kluczem jest próg ekonomicznej szkodliwości, a nie sama obecność agrofaga czy intuicyjny "duży problem".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Próg ekonomicznej szkodliwości to taki poziom liczebności szkodnika lub nasilenia uszkodzeń, przy którym opłaca się wykonać zabieg, bo przewidywana strata przewyższa koszt zwalczania. Jest podstawą decyzji o chemicznym zabiegu w IPM, a nie sama obecność szkodnika.
Pierwsze objawy żerowania potwierdzają, że szkodnik jest obecny, ale nie mówią jeszcze, czy spowoduje straty istotne ekonomicznie. W IPM najpierw prowadzi się monitoring i ocenę skali zagrożenia, a zabieg chemiczny wykonuje się dopiero po przekroczeniu progu.
Najczęściej stosuje się lustracje roślin (liczenie osobników, ocena uszkodzeń), pułapki (np. lepowe lub feromonowe) oraz notatki z obserwacji w czasie. Wyniki porównuje się z progami szkodliwości dla danej uprawy i fazy rozwojowej.
Nie. To tylko informacja o ryzyku i sygnał, by częściej kontrolować plantację. Liczebność szkodników zależy m.in. od pogody, zabiegów agrotechnicznych i naturalnych wrogów, więc decyzja o chemicznym zwalczaniu musi wynikać z aktualnego monitoringu i progu.
Nie jest to samodzielne kryterium. Obecność szkodnika na sąsiednich polach może zwiększać czujność i skłaniać do częstszych lustracji, ale o zabiegu decyduje przekroczenie progu na Twojej plantacji (faza roślin, liczebność, przewidywana szkoda).
Najczęściej oznacza to niepotrzebne koszty i większe ryzyko problemów: presję selekcyjną prowadzącą do odporności, niszczenie organizmów pożytecznych, ryzyko pozostałości w plonie oraz obciążenie środowiska. IPM ma ograniczać takie zabiegi do sytuacji uzasadnionych.
"Duże nasilenie" jest pojęciem potocznym i nie zawiera kryterium opłacalności. "Przekroczenie progu ekonomicznej szkodliwości" to warunek decyzyjny: odnosi się do konkretnego poziomu zagrożenia, przy którym straty przewyższają koszt zwalczania. W pytaniach o IPM zwykle wygrywa odpowiedź z progiem.
Progi stosuje się szczególnie w intensywnych uprawach (warzywa, sady, uprawy pod osłonami), gdzie małe różnice w jakości i plonie mają znaczenie ekonomiczne. Progi mogą zależeć od gatunku, fazy rozwojowej roślin i celu produkcji (rynek świeży, przetwórstwo).
Typowe pomyłki to wybór odpowiedzi o "pierwszych objawach" (odruch szybkiej reakcji) albo o "tym, co było rok temu" (uogólnianie). Często pomija się element ekonomiczny i monitoring. Warto pamiętać: w IPM chemia jest uzasadniona po przekroczeniu progu.
Stosuje się metody niechemiczne: profilaktykę, agrotechnikę (płodozmian, termin zabiegów), mechaniczne usuwanie, bariery, a także ochronę biologiczną i wspieranie organizmów pożytecznych. Celem jest utrzymanie agrofaga poniżej poziomu powodującego opłacalne straty.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • FAO (Food and Agriculture Organization of the United Nations), Integrated Pest Management (IPM) – opis koncepcji i podejmowania decyzji na podstawie progów i monitoringu, https://www.fao.org/plant-production-protection/integrated-pest-management/en/ - dostęp 2026-02-18
  • CABI (Centre for Agriculture and Bioscience International), hasło/opracowanie: Economic threshold (pest management) – definicja progu ekonomicznego i sens decyzyjny, https://www.cabi.org/isc/datasheet/ - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z integrowanej ochrony roślin dla szkół rolniczych/ogrodniczych
  • Materiały szkoleniowe dotyczące monitoringu agrofagów i progów szkodliwości
  • Standardy i poradniki dobrej praktyki ochrony roślin (IPM) dostępne na stronach instytucji branżowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego