KWALIFIKACJA ROL5 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 18.
Podstawową bazę surowcową dla cukrowni w Polsce stanowi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podstawowym surowcem dla cukrowni w Polsce jest burak cukrowy, ponieważ krajowe cukrownictwo opiera się głównie na jego uprawie w strefie klimatu umiarkowanego. Trzcina cukrowa wymaga klimatu ciepłego, a ziemniak i rzepak są surowcami dla innych gałęzi przemysłu.

Pełne wyjaśnienie:

W Polsce podstawową bazę surowcową dla cukrowni stanowi burak cukrowy. Wynika to z uwarunkowań klimatycznych (klimat umiarkowany) oraz tradycyjnej i rozwiniętej technologii uprawy oraz przerobu buraków w krajowym przemyśle cukrowniczym. Cukrownia potrzebuje surowca o wysokiej zawartości sacharozy, dostępnego w dużych ilościach i możliwego do stabilnej kontraktacji z gospodarstwami.

Odpowiedź "burak cukrowy" jest więc poprawna, bo to właśnie ta roślina jest w Polsce standardowym surowcem do produkcji cukru w skali przemysłowej.

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne?

  • "trzcina cukrowa" – jest globalnie bardzo ważnym surowcem cukrowniczym, ale jej uprawa wymaga klimatu ciepłego (tropikalnego lub subtropikalnego). W polskich warunkach klimatycznych nie stanowi typowej bazy surowcowej dla cukrowni.
  • "ziemniak" – to roślina o dużym znaczeniu gospodarczym, ale kojarzona głównie z produkcją żywności, skrobi oraz niektórych produktów fermentacyjnych, a nie z podstawowym surowcem dla cukrowni.
  • "rzepak" – jest rośliną oleistą; stanowi surowiec przede wszystkim dla przemysłu tłuszczowego (oleje roślinne) i biopaliw, a nie dla cukrownictwa.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się "cukrownia w Polsce", najpierw pomyśl o roślinie cukrodajnej typowej dla klimatu umiarkowanego. Trzcina cukrowa bywa pułapką, bo jest powszechnie znana z produkcji cukru na świecie, ale nie jest standardową bazą surowcową w Polsce.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Baza surowcowa cukrowni to rośliny dostarczane do zakładów jako główny materiał do produkcji cukru. W polskich realiach oznacza to przede wszystkim surowiec, który można masowo uprawiać i kontraktować w kraju, a następnie efektywnie przerabiać na cukier.
Burak cukrowy dobrze rośnie w klimacie umiarkowanym, typowym dla Polski, dlatego może być stabilnym surowcem dla przemysłu. Trzcina cukrowa wymaga cieplejszego klimatu, więc nie stanowi standardowej krajowej bazy surowcowej dla polskich cukrowni.
Rośliny cukrodajne kojarz z produkcją sacharozy (np. burak cukrowy), a oleiste z tłuszczami i olejami (np. rzepak). Na egzaminie szukaj w treści słów "cukrownia", "cukier" lub "produkcja cukru" – to zwykle kieruje do buraka lub trzciny.
W typowym ujęciu nie. Ziemniak jest ważny w produkcji żywności oraz w przemyśle skrobiowym, a nie w klasycznym cukrownictwie. W pytaniach egzaminacyjnych "cukrownia" wiąże się z roślinami cukrodajnymi, a nie ze skrobiowymi.
Najczęściej spotkasz rośliny cukrodajne (burak cukrowy), oleiste (rzepak), włókniste oraz skrobiowe (np. ziemniak) – zależnie od działu produkcji. Kluczem jest dopasowanie rośliny do gałęzi przemysłu: cukrownictwo, olejarnictwo, skrobiownictwo.
Zwykle wtedy, gdy masz możliwość współpracy z cukrownią (kontraktacja), odpowiednie gleby i sprzęt oraz miejsce w płodozmianie. W praktyce liczą się także koszty zbioru i transportu oraz warunki umowy z odbiorcą surowca.
Uprawy są zlokalizowane tam, gdzie warunki glebowe i organizacyjne sprzyjają produkcji oraz gdzie działa infrastruktura przerobowa (cukrownie i punkty skupu). Dokładny rozkład regionalny może się zmieniać, ale ogólna zasada to koncentracja w rejonach sprzyjających roślinom okopowym.
Najczęstszy błąd to wybór trzciny cukrowej "bo z niej robi się cukier", bez zauważenia warunku "w Polsce". Inny błąd to mylenie gałęzi przemysłu: rzepak kojarzy się z przetwórstwem, ale dotyczy głównie oleju, a nie cukru.
Na świecie cukier produkuje się zarówno z buraka, jak i z trzciny, ale w pytaniu zawężonym do Polski zwykle oczekuje się jednej odpowiedzi: burak cukrowy. Na egzaminie zwracaj uwagę na lokalizację ("w Polsce") i na typ zakładu ("cukrownia").
Ucz się w parach: roślina → produkt → zakład. Przykładowo: burak → cukier → cukrownia; rzepak → olej → olejarnia; ziemniak → skrobia → krochmalnia. Taka mapa skojarzeń ogranicza zgadywanie i ułatwia szybki wybór na teście.
info

Statystycznie 73% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Podstawowym surowcem dla cukrowni w Polsce jest burak cukrowy, ponieważ krajowe cukrownictwo opiera się głównie na jego uprawie w strefie klimatu umiarkowanego."

Źródła:

  • Główny Urząd Statystyczny (GUS), publikacje statystyczne dotyczące rolnictwa: "Rocznik Statystyczny Rolnictwa" (działy o uprawach buraków cukrowych oraz roślinach przemysłowych) – wydania cykliczne
  • Krajowa Spółka Cukrowa S.A. (serwis informacyjny o surowcu i produkcji cukru z buraków): https://www.kgsc.pl/ (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (hasła przeglądowe): "Burak cukrowy", "Cukrownictwo" – opis surowców dla przemysłu cukrowniczego, https://pl.wikipedia.org/wiki/Burak_cukrowy oraz https://pl.wikipedia.org/wiki/Cukrownictwo (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki do produkcji roślinnej (działy: rośliny przemysłowe, burak cukrowy)
  • Materiały edukacyjne ODR dotyczące uprawy buraka cukrowego i kontraktacji
  • Publikacje statystyczne GUS dotyczące upraw i przemysłu spożywczego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego