Odleżyny powstają najczęściej wtedy, gdy przez dłuższy czas działa stały ucisk na określone miejsca ciała (np. okolice kości krzyżowej, bioder, pięt). Ucisk utrudnia przepływ krwi, co prowadzi do niedotlenienia i uszkodzenia tkanek. Dlatego w opiece nad osobą unieruchomioną kluczowe jest systematyczne odciążanie tych okolic.
Odpowiedź "Częsta zmiana pozycji chorego." jest poprawna, ponieważ bezpośrednio usuwa lub ogranicza ucisk, a tym samym zmniejsza ryzyko niedokrwienia. W praktyce oznacza to planowe pozycjonowanie, dbanie o prawidłowe ułożenie ciała oraz kontrolę stanu skóry po zmianie pozycji.
Pozostałe odpowiedzi opisują działania, które mogą mieć znaczenie pomocnicze, ale nie są podstawą profilaktyki:
- "Nawilżanie skóry." może poprawiać komfort i ograniczać przesuszenie, jednak samo nawilżanie nie eliminuje długotrwałego nacisku. Co więcej, w profilaktyce ważniejsza jest ochrona skóry przed maceracją (np. przy nietrzymaniu) i regularna ocena skóry.
- "Stosowanie podkładów płóciennych." dotyczy organizacji higieny i ochrony pościeli, ale nie rozwiązuje problemu ucisku. Niewłaściwie ułożone podkłady mogą nawet zwiększać tarcie lub tworzyć fałdy, które podrażniają skórę.
- "Stosowanie krochmalonej bielizny pościelowej." nie jest działaniem profilaktycznym; sztywniejsza tkanina może zwiększać ryzyko podrażnień i tarcia. W praktyce dąży się raczej do gładkiej, miękkiej i dobrze napiętej pościeli.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu o profilaktykę odleżyn pojawia się kilka opcji "pielęgnacyjnych", warto wrócić do przyczyny problemu. Jeśli przyczyną jest długotrwały ucisk, najważniejszym działaniem będzie jego zmniejszanie przez pozycjonowanie i odciążanie.
