KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2009

W polskim systemie samorządu terytorialnego podstawową jednostką samorządu terytorialnego jest gmina. "Podstawowa" oznacza tu szczebel najbliższy mieszkańcom i stanowiący fundament organizacji samorządu, na którym opiera się wykonywanie wielu spraw publicznych o znaczeniu lokalnym.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "gmina"?

• To najniższy szczebel JST, obejmujący wspólnotę mieszkańców na określonym terytorium.
• W praktyce wiele spraw urzędowych mieszkańca (np. typowe sprawy lokalne) jest kierowanych właśnie na poziom gminy.
• Od gminy odróżnia się szczeble wyższe, które mają inny zakres zadań i inny obszar działania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

• "Powiat" to jednostka samorządu terytorialnego, ale nie jest podstawowa. Jest szczeblem pośrednim, realizującym zadania przekraczające możliwości lub zakres typowej gminy.
• "Województwo" (samorządowe) również jest jednostką samorządu terytorialnego, lecz stanowi szczebel regionalny, a więc wyższy niż powiat i gmina. Nie spełnia kryterium "podstawowości" w rozumieniu najniższego, fundamentalnego poziomu.
• "Miasto" nie jest nazwą szczebla podziału samorządowego. Miasto może być gminą (np. gmina miejska) albo częścią gminy, ale samo słowo "miasto" opisuje przede wszystkim typ miejscowości, a nie odrębną kategorię JST obok gminy, powiatu i województwa.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się miasto obok gminy/powiatu/województwa, warto pamiętać, że to różne porządki pojęciowe. Egzamin zwykle bada rozumienie, że jednostkami samorządu są gmina, powiat i województwo, a "podstawową" jest gmina.