KWALIFIKACJA EKA2 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 28.
Podstawową pomocą archiwalną służącą między innymi do popularyzacji zasobu danego archiwum jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Inwentarz archiwalny jest podstawową pomocą archiwalną, bo opisuje zasób (np. jednostki w zespole) i ułatwia wyszukiwanie oraz informowanie użytkowników, co wspiera także popularyzację. Repertorium i skorowidz mają bardziej pomocniczy, indeksowy charakter, a spis zdawczo-odbiorczy służy głównie przekazaniu akt.

Pełne wyjaśnienie:

Podstawową pomocą archiwalną o funkcji informacyjnej jest inwentarz archiwalny. To narzędzie, które w uporządkowany sposób opisuje zawartość zespołu (lub innej całości) i pozwala szybko ustalić, jakie jednostki znajdują się w archiwum oraz czego dotyczą. Dzięki temu inwentarz wspiera nie tylko pracę wewnętrzną archiwum, ale także udostępnianie i popularyzację zasobu: użytkownik może zorientować się w tematyce i strukturze materiałów bez przeglądania ich "w ciemno".

Odpowiedź "repertorium" jest błędna, ponieważ repertorium najczęściej kojarzy się z wykazem/ewidencją prowadzoną dla potrzeb rejestracyjnych lub kancelaryjnych danego typu spraw albo dokumentacji. Może pomagać w odnalezieniu informacji, ale nie pełni typowej roli podstawowej pomocy archiwalnej opisującej zasób archiwum w sposób inwentarzowy.

Odpowiedź "skorowidz" jest błędna, bo skorowidz ma charakter indeksu (np. alfabetycznego) do innego narzędzia lub materiału. Ułatwia dotarcie do haseł, nazw czy tematów, ale zwykle działa jako narzędzie wtórne, "prowadzące" do właściwego opisu, a nie jako główna pomoc prezentująca strukturę i zawartość zasobu.

Odpowiedź "spis zdawczo-odbiorczy" jest błędna, ponieważ spis ten jest dokumentem przekazania/odbioru dokumentacji (kontrolnym i rozliczeniowym). Pomaga ustalić, co zostało przekazane, w jakiej liczbie i w jakim zakresie, ale jego celem nie jest przygotowanie użytkownikowi narzędzia do przeszukiwania i poznawania zasobu w sensie popularyzacji.

Na egzaminie warto zapamiętać: inwentarz = podstawowy opis zasobu dla informacji i udostępniania, natomiast skorowidze i repertoria częściej pełnią rolę pomocniczą, a spisy zdawczo-odbiorcze dotyczą przede wszystkim czynności przekazywania dokumentacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Inwentarz archiwalny to podstawowa pomoc archiwalna opisująca uporządkowany zasób (np. zespół i jego jednostki). Ułatwia wyszukiwanie materiałów, orientację w zawartości oraz przygotowanie kwerendy. Dzięki temu wspiera też udostępnianie i popularyzację zasobu archiwum.
Ponieważ pełni funkcję głównego narzędzia informacyjnego: porządkuje opis zasobu i pozwala użytkownikowi ustalić, jakie materiały są dostępne i jak są zorganizowane. Inne narzędzia (np. indeksy) zwykle tylko wspierają wyszukiwanie w oparciu o już istniejący opis.
Skorowidz to narzędzie o charakterze indeksu (często alfabetycznego), które pomaga znaleźć hasła, nazwiska lub tematy i prowadzi do właściwych opisów. Jest przydatny w wyszukiwaniu, ale zwykle nie zastępuje inwentarza, bo nie opisuje zasobu tak kompleksowo jak podstawowa pomoc archiwalna.
Najprościej porównać funkcję: inwentarz opisuje zasób archiwum jako narzędzie informacyjne do udostępniania. Repertorium częściej kojarzy się z rejestrowaniem określonych spraw lub dokumentów w toku pracy (ewidencja/rejestr), a nie z pełnym opisem zasobu przeznaczonym dla użytkownika archiwum.
Spis zdawczo-odbiorczy sporządza się przy przekazywaniu dokumentacji między jednostkami (np. z komórki organizacyjnej do archiwum zakładowego). Ma charakter rozliczeniowo-kontrolny: pokazuje, co i w jakiej liczbie przekazano. Nie jest typową pomocą do popularyzacji zasobu dla użytkowników.
Nie. Inwentarz pomaga także użytkownikom zewnętrznym, bo umożliwia wstępne rozpoznanie zasobu i wybór materiałów do kwerendy. W praktyce jest to jedno z kluczowych narzędzi łączących porządkowanie i opis zasobu z jego udostępnianiem oraz działalnością informacyjną archiwum.
Częstym błędem jest utożsamianie każdego "spisu" z inwentarzem. Uczniowie wybierają też odpowiedzi "na skróty" (np. skorowidz), bo kojarzą się z wyszukiwaniem. Warto zawsze sprawdzić, czy narzędzie opisuje zasób kompleksowo (inwentarz), czy tylko wspiera ewidencję lub indeksowanie.
Popularyzacja zasobu to m.in. przygotowanie opisów i przewodników po zbiorach, prezentowanie ciekawych zespołów, ułatwienie wyszukiwania tematów do badań czy wystaw. Inwentarz archiwalny wspiera te działania, bo daje uporządkowaną informację o tym, co archiwum posiada i jak to odnaleźć.
Skorowidz bywa szczególnie użyteczny, gdy użytkownik szuka konkretnego nazwiska, miejsca lub hasła i chce szybko trafić do odpowiednich jednostek. Nadal jednak działa zwykle jako narzędzie pomocnicze "do" inwentarza lub innego opisu. Bez podstawowego opisu zasobu indeks traci kontekst.
Ucz się przez funkcje: zapamiętaj, które narzędzie jest opisowe (inwentarz), które jest indeksowe (skorowidz), a które ma charakter przekazania/rozliczenia (spis zdawczo-odbiorczy). Pomaga też robienie krótkich fiszek: nazwa narzędzia + cel + w jakiej czynności archiwalnej występuje.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Inwentarz archiwalny jest podstawową pomocą archiwalną, bo opisuje zasób (np. jednostki w zespole) i ułatwia wyszukiwanie oraz informowanie użytkowników, co wspiera także popularyzację."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw archiwistyki (pomoce archiwalne, opracowanie zasobu)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji EKA.2 dotyczące ewidencji i opracowania zasobu
  • Słowniki terminologii archiwalnej (hasła: inwentarz, repertorium, skorowidz, ewidencja)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego