KWALIFIKACJA CHM3 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 17.
Podstawowy zestaw do sączenia poza statywem i sączkiem składa się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W filtracji grawitacyjnej potrzebujesz naczynia z mieszaniną, naczynia do odbioru przesączu oraz narzędzia do bezpiecznego kierowania strumienia.
Dlatego, poza statywem i sączkiem, typowy zestaw obejmuje lejek, dwie zlewki (źródłową i odbiorczą) oraz bagietkę do przelewania bez rozbryzgów.

Pełne wyjaśnienie:

Sączenie (filtracja grawitacyjna) polega na rozdzieleniu faz przez przepuszczenie mieszaniny przez materiał filtracyjny umieszczony w lejku. Żeby wykonać tę czynność poprawnie i bezpiecznie, stanowisko musi zapewniać: (1) miejsce, z którego pobierasz i przelewasz mieszaninę, (2) element, w którym znajduje się filtr, oraz (3) naczynie, do którego spływa przesącz, a także (4) sposób kontrolowania strumienia cieczy.

Odpowiedź "z lejka, 2 zlewek, bagietki." odpowiada temu schematowi pracy: jedna zlewka pełni rolę naczynia źródłowego (zawiera mieszaninę do przesączenia), druga jest naczyniem odbiorczym ustawianym pod lejkiem. Bagietka (pręcik szklany) umożliwia prowadzenie strumienia wzdłuż szkła i ogranicza rozbryzgiwanie oraz straty próbki; w praktyce bagietkę opiera się o krawędź lejka podczas nalewania.

Odpowiedź "z lejka, zlewki, 2 bagietek." jest niepoprawna, bo w typowej technice nie ma potrzeby dwóch bagietek, natomiast brakuje drugiego naczynia (źródło i odbiór to dwa różne etapy i zwykle dwa naczynia). Odpowiedź "z lejka, kolby stożkowej, zlewki." wprowadza kolbę stożkową, która bywa używana w laboratorium, ale w podstawowym, uniwersalnym zestawie do sączenia częściej stosuje się zlewki ze względu na szeroki wlew i wygodę manipulacji. Odpowiedź "z lejka, 2 kolb stożkowych, bagietki." powiela ten błąd i dodatkowo zakłada dwie kolby zamiast prostych naczyń roboczych.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj układ funkcjonalny filtracji grawitacyjnej jako "źródło → lejek z filtrem → odbiór", a bagietka to narzędzie kontroli strumienia. Jeśli w pytaniu wyłączono statyw i sączek, skup się na szkle i akcesoriach niezbędnych do przelewania oraz odbioru przesączu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sączenie (filtracja grawitacyjna) to metoda rozdzielania mieszaniny, w której ciecz przepływa przez filtr w lejku, a cząstki stałe są zatrzymywane. W praktyce jest to jedna z najczęstszych czynności przy przygotowaniu próbek do dalszych badań analitycznych.
Minimalnie potrzebujesz: naczynia z mieszaniną (źródłowego), lejka z filtrem, naczynia odbiorczego na przesącz oraz czegoś do kontrolowania nalewania (np. bagietki). Dzięki temu proces jest stabilny, a straty i rozbryzgi są ograniczone.
Dwie zlewki odpowiadają dwóm funkcjom: jedna służy jako naczynie z mieszaniną do przefiltrowania, druga jako naczynie odbierające przesącz spod lejka. Rozdzielenie tych ról ułatwia pracę, zmniejsza ryzyko pomyłek i poprawia bezpieczeństwo operacji.
Bagietka (pręcik szklany) pozwala prowadzić strumień cieczy "po szkle", dzięki czemu nalewanie jest kontrolowane. Zmniejsza to rozpryski, ogranicza straty próbki i ryzyko zabrudzenia stanowiska. To prosta technika, ale często oceniana na egzaminach.
Może być użyta w niektórych układach, ale w "podstawowym" i najbardziej uniwersalnym zestawie częściej stosuje się zlewki. Zlewka ma szeroki wlew, jest wygodniejsza do nalewania, mieszania i mycia. Kolba bywa mniej praktyczna jako naczynie robocze przy przelewaniu.
Filtrację grawitacyjną wybiera się, gdy wystarcza wolniejszy przepływ i nie trzeba przyspieszać procesu podciśnieniem. Jest typowa dla prostych rozdziałów, klarowania roztworów i podstawowego przygotowania próbki. Filtracja próżniowa jest częstsza, gdy liczy się czas.
Częste pomyłki to: pomijanie naczynia odbiorczego (zakładanie, że wystarczy jedno), rezygnacja z bagietki (brak kontroli strumienia) oraz mylenie elementów zestawu z elementami podparcia, np. włączanie statywu mimo że pytanie go wyklucza.
Naczynie odbiorcze powinno być stabilne, łatwe do ustawienia pod lejkiem i wygodne do późniejszego przeniesienia cieczy. Zlewka jest bardzo uniwersalna: ma szeroki wlew, ułatwia kontrolę poziomu cieczy i jest prosta w czyszczeniu po zakończeniu filtracji.
Statyw i sączek pełnią głównie funkcję nośną: utrzymują lejek w odpowiedniej pozycji. Pytanie sprawdza, czy rozróżniasz konstrukcję wsporczą od elementów roboczych procesu filtracji, czyli naczyń i akcesoriów potrzebnych do przelewania i odbioru przesączu.
Ucz się funkcjami, nie samymi nazwami: do czego służy zlewka, kolba, lejek, bagietka i kiedy ich używać. Ćwicz układ stanowiska "źródło → filtr → odbiór" oraz typowe czynności (nalewanie po bagietce, dobór naczynia odbiorczego). To ułatwia wybór poprawnej odpowiedzi.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

Materiały:

  • Skrypty i instrukcje BHP oraz instrukcje stanowiskowe do podstawowych operacji laboratoryjnych (filtracja, dekantacja)
  • Podręczniki i skrypty z technik laboratoryjnych w chemii analitycznej (rozdziały o sączeniu/filtracji)
  • Karty pracy/ćwiczenia szkolne CHM.3 dotyczące przygotowania próbek do badań

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego