KWALIFIKACJA GIW3 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 27.
Podstawowym środkiem transportu urobku z odkrywkowej kopalni węgla brunatnego stosującej układ "KTZ" na place składowe zlokalizowane poza wyrobiskiem górniczym są
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Układ KTZ oznacza rozwiązanie oparte na transporcie ciągłym, w którym kluczowym środkiem odstawy jest taśmociąg. Dlatego do przewozu urobku na place składowe poza wyrobiskiem podstawowo stosuje się przenośniki taśmowe. Pozostałe urządzenia nie zapewniają typowego dla KTZ transportu ciągłego na trasie odstawy.

Pełne wyjaśnienie:

W układzie "KTZ" (stosowanym w odkrywkowych kopalniach węgla brunatnego) istotą organizacji pracy jest transport ciągły materiału. Oznacza to, że po urabianiu urobek jest kierowany na ciąg przenośników, które zapewniają stały, wydajny i zautomatyzowany przepływ masy na znaczną odległość, także na place składowe zlokalizowane poza wyrobiskiem. Z tego powodu podstawowym środkiem transportu są przenośniki taśmowe.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:

  • Przenośniki ślimakowe – są typowe raczej dla krótkich odcinków i innych zastosowań technologicznych (np. dozowanie, transport w zamkniętych rynnach). Nie są standardowym rozwiązaniem do głównej, dalekosiężnej odstawy urobku w odkrywce węgla brunatnego.
  • Wozidła technologiczne – występują w układach cyklicznych (transport samochodowy), gdzie urobek ładuje się i przewozi partiami. To inna koncepcja niż KTZ, w którym celem jest ograniczenie transportu kołowego na rzecz taśmociągów.
  • Koparko-zwałowarki – pełnią funkcje urabiania i zwałowania (odkładania), ale nie są "środkiem transportu podstawowego" urobku na place składowe. W KTZ rolę odstawy na trasie między rejonami pracy pełni przede wszystkim ciąg przenośników.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się informacja o układzie technologicznym typowym dla odkrywek oraz o odstawie na zewnątrz wyrobiska, najpierw ustal, czy dominuje transport ciągły (taśmociągi), czy cykliczny (wozidła). To zwykle przesądza o poprawnej odpowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
KTZ to nazwa układu technologicznego, w którym proces urabiania i odstawy jest zorganizowany jako ciągły. W praktyce kojarzy się z rozwiązaniem opartym na koparce (urabianie), taśmociągach (transport) i urządzeniach do odkładania materiału.
Transport ciągły oznacza stały przepływ materiału bez cykli załadunek–przejazd–rozładunek. Typowo realizuje się go przenośnikami taśmowymi, co daje dużą wydajność i przewidywalność pracy, ale wymaga odpowiedniego zaprojektowania i utrzymania trasy taśmociągów.
Przenośniki taśmowe najlepiej pasują do idei KTZ, bo zapewniają wydajny transport na dłuższych odcinkach w sposób ciągły. Umożliwiają także integrację z układem urabiania i składowania, co ogranicza liczbę operacji i przestoje wynikające z transportu cyklicznego.
Tak, ale zwykle w układach cyklicznych lub mieszanych, gdzie materiał przewozi się partiami. W pytaniu kluczowe jest wskazanie układu "KTZ", który z definicji preferuje transport ciągły. Dlatego przy KTZ wozidła nie są podstawowym środkiem odstawy.
Spójrz na słowa kluczowe: jeśli pojawiają się "taśmociągi/przenośniki" i opis stałej odstawy, to zwykle chodzi o ciągły system transportu. Jeśli dominuje "ładowarka/załadunek" oraz "wozidła/przejazd", to wskazuje na cykliczny układ pracy i transportu.
Urobek to materiał wydobyty w procesie urabiania. W odkrywce może to być kopalina użyteczna (np. węgiel brunatny) albo inny materiał przemieszczany w ramach robót. W pytaniach egzaminacyjnych sens urobku wynika z kontekstu: wydobycie i transport do składowania.
Przenośniki ślimakowe są korzystne przy krótkich odcinkach i określonych procesach technologicznych, ale dla głównej odstawy mas w odkrywce mają ograniczenia wydajnościowe i eksploatacyjne. W praktyce do dalekiej, masowej odstawy stosuje się przede wszystkim rozwiązania taśmowe.
Koparko-zwałowarka to maszyna/układ maszyn służący do urabiania i jednoczesnego odkładania materiału na zwał. Jest ważnym elementem procesu technologicznego, ale nie zastępuje "podstawowego środka transportu" na dłuższej trasie do placów składowych, którym w KTZ jest taśmociąg.
Place składowe mogą być zlokalizowane w wyrobisku lub poza nim, zależnie od organizacji kopalni i logistyki dalszego wykorzystania materiału. Jeżeli w zadaniu podkreślono, że są poza wyrobiskiem, zwykle trzeba wskazać środek transportu zdolny do wydajnej odstawy na trasie.
Najczęściej myli się pojęcie układu "KTZ" z pojedynczą maszyną albo wybiera się odpowiedź na podstawie skojarzeń (np. wozidła jako "typowy transport w kopalni"). Pomaga strategia: najpierw rozpoznaj, czy opis wskazuje na transport ciągły (taśmociągi) czy cykliczny (wozidła).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 40% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Układ KTZ oznacza rozwiązanie oparte na transporcie ciągłym, w którym kluczowym środkiem odstawy jest taśmociąg."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do technologii górnictwa odkrywkowego (transport i układy technologiczne)
  • Materiały dydaktyczne z budowy i eksploatacji przenośników taśmowych w odkrywkach
  • Schematy układów technologicznych w kopalniach węgla brunatnego (KTZ, KTZT, systemy mieszane)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego