KWALIFIKACJA ROL4 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 14.
Pojawienie się na roślinach buraków liści powyginanych, skędzierzawionych, z nieregularnymi plamami jasno i ciemnozielonymi, wskazuje na występowanie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Mozaika buraka jest typowo rozpoznawana po mozaikowatych, nieregularnych przebarwieniach liści (plamy jasno- i ciemnozielone) oraz częstych deformacjach: pofałdowaniu, wygięciu i skędzierzawieniu. Objawy te mniej pasują do żółtaczki (dominują żółknięcia) i do mączniaka (charakterystyczny nalot).

Pełne wyjaśnienie:

Opis w zadaniu (liście powyginane, skędzierzawione oraz nieregularne plamy jasno- i ciemnozielone) odpowiada klasycznemu obrazowi tzw. mozaiki, czyli mozaikowatego układu przebarwień typowego dla wielu chorób wirusowych. W praktyce lustracji plantacji taki wzór barw (zielone "wyspy" i jaśniejsze pola) w połączeniu z deformacją blaszki liściowej jest ważną wskazówką diagnostyczną.

Odpowiedź "mozaiki buraka" jest więc właściwa, ponieważ łączy dwa kluczowe elementy z opisu:

  • mozaikowate przebarwienia (jasno- i ciemnozielone plamy),
  • zniekształcenia liści (wygięcie, kędzierzawość, pofałdowanie).

Pozostałe propozycje są mniej trafne w świetle podanych objawów:

  • "mączniaka właściwego buraka" zwykle rozpoznaje się po widocznym, mączystym nalocie na powierzchni liści, a nie po mozaikowych przebarwieniach zieleni. Sama obecność plam bez nalotu nie jest tu najbardziej charakterystyczna.
  • "żółtaczki buraka" kojarzą się przede wszystkim z dominującym objawem żółknięcia (chlorozy) całych tkanek lub większych ich fragmentów. W zadaniu opisano jednak kontrast jasno- i ciemnozielonych pól, a nie przewagę żółci.
  • "parcha pierścieniowego" nie jest odpowiedzią najlepiej pasującą do zestawu objawów liściowych podanych w pytaniu; sam termin "parch" w diagnostyce roślin częściej wiąże się ze zmianami o charakterze nekroz/korkowacenia niż z mozaikowym układem zielonych przebarwień i kędzierzawością liści.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie pojawia się para cech "mozaika barw + deformacje liści", najpierw rozważ jednostki chorobowe o podłożu wirusowym. Gdy mowa o nalocie – częściej choroby grzybowe, a gdy o jednolitym żółknięciu – żółtaczki lub problemy fizjologiczne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Mozaika" to nieregularny układ plam o różnym natężeniu zieleni na liściu (jaśniejsze i ciemniejsze pola). Taki wzór jest typowy dla wielu infekcji wirusowych i często współwystępuje z deformacjami, np. pofałdowaniem lub kędzierzawością liści.
Szukaj liści z kontrastowymi przebarwieniami (jasno- i ciemnozielone plamy) oraz zniekształceniami: wygięciem, kędzierzawością, nierówną blaszką. Ważne jest porównanie kilku roślin, bo objawy mogą mieć różne nasilenie w zależności od wieku liścia.
To efekt zaburzeń funkcjonowania tkanek liścia (m.in. pracy chloroplastów i wzrostu komórek) w różnych miejscach blaszki. Powstają obszary o słabszym i silniejszym wybarwieniu, co daje charakterystyczny "marmurkowy" obraz zamiast jednolitej barwy.
Mozaika daje zwykle układ plam w odcieniach zieleni (jaśniej/ciemniej) i często deformacje liści. Żółtaczka kojarzy się głównie z dominującym żółknięciem (chloroza) większych fragmentów liścia lub całych roślin. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest, czy występuje "mozaika barw", czy raczej jednolite żółknięcie.
Mączniak zwykle rozpoznaje się po widocznym nalocie na powierzchni liścia (wrażenie "mąki"). Mozaika natomiast to przede wszystkim przebarwienia w postaci plam i często pofałdowanie liści, bez typowego nalotu. Jeśli w opisie nie ma informacji o nalocie, mączniak jest mniej prawdopodobny.
Nie zawsze. Deformacje mogą wynikać także z uszkodzeń mechanicznych, żerowania szkodników, błędów nawożenia lub działania środków ochrony. Jednak połączenie deformacji z mozaikowatym wzorem przebarwień jest częstą wskazówką w kierunku infekcji wirusowej.
Najczęściej myli się "mozaikę" z "żółtaczką", bo oba pojęcia kojarzą się ze zmianą barwy liści. Drugi błąd to automatyczny wybór choroby grzybowej, np. mączniaka, mimo że w opisie brak nalotu. Pomaga czytanie całego opisu: barwa plam + deformacje.
Objawy często najlepiej widać na liściach w fazie intensywnego wzrostu, gdy różnice w wybarwieniu i tempo wzrostu tkanek są wyraźne. W praktyce warto oglądać zarówno młodsze, jak i starsze liście, bo nasilenie objawów może się różnić w czasie.
W praktyce zaczyna się od potwierdzenia rozpoznania (porównanie objawów, konsultacja z doradcą, ewentualnie diagnostyka laboratoryjna) oraz ograniczania rozprzestrzeniania: usuwanie silnie porażonych roślin, higiena narzędzi i kontrola czynników, które mogą przenosić patogeny między roślinami.
Ucz się "pakietami objawów", a nie pojedynczymi hasłami: mozaika (plamy jasno/ciemnozielone + deformacje), mączniak (nalot), żółtaczka (żółknięcie). Trenuj na zdjęciach/atlasach i twórz własne fiszki z różnicami diagnostycznymi.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że mozaika buraka jest typowo rozpoznawana po mozaikowatych, nieregularnych przebarwieniach liści (plamy jasno- i ciemnozielone) oraz częstych deformacjach: pofałdowaniu, wygięciu i skędzierzawieniu.

Materiały:

  • Atlas chorób i szkodników roślin uprawnych (działy: burak, choroby liści)
  • Podręcznik z fitopatologii/ochrony roślin dla szkół rolniczych i ogrodniczych
  • Materiały szkoleniowe PIORiN dotyczące rozpoznawania objawów chorób roślin (jeśli dostępne w wersji publicznej)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego