KWALIFIKACJA ROL4 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 12.
Pojawienie się na roślinach pszenicy białych, podobnych do waty skupień grzybni głównie na powierzchni blaszek liściowych i częściowo pochew liściowych, wskazuje na występowanie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Białe, watowate skupienia grzybni na powierzchni blaszek liściowych i na pochewkach liściowych są typowym objawem mączniaka prawdziwego zbóż i traw.
Septorioza daje plamy z piknidiami, rdza brunatna tworzy rdzawe poduszeczki zarodnikowe, a głownia dotyczy głównie kłosów/źdźbeł, nie nalotu na liściach.

Pełne wyjaśnienie:

Opis "białych, podobnych do waty skupień grzybni" na powierzchni liści pszenicy wskazuje na mączniaka prawdziwego zbóż i traw. W tej chorobie na tkankach nadziemnych pojawia się wyraźny, jasny nalot grzybni i zarodników, zwykle widoczny przede wszystkim na blaszkach liściowych, a często także na pochewkach liściowych. To właśnie nalot (a nie pojedyncze plamy) jest w opisie cechą rozstrzygającą.

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują do podanych objawów?

  • "septorioza paskowana liści pszenicy" typowo objawia się plamami/nekrozami na liściach (często o wydłużonym kształcie), a w obrębie zmian mogą pojawiać się drobne, ciemne struktury grzyba. Nie jest to obraz "watowatych" kłaczków na całej powierzchni blaszki.
  • "rdza brunatna pszenicy" tworzy liczne, drobne, rdzawe (brunatnopomarańczowe) skupienia zarodników, które wyglądają jak pylące krostki/poduszeczki. To nie jest biały, filcowaty nalot.
  • "głownia źdźbłowa" należy do grupy chorób, w których pojawiają się ciemne masy zarodników i deformacje określonych organów rośliny; nie jest charakterystyczna dla białego nalotu grzybni na liściach w postaci "waty".

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "biały nalot", "mączysty" lub "watowaty" wygląd na liściach, w pierwszej kolejności rozważaj mączniaki. Gdy mowa o "plamach" – częściej pasują plamistości (np. septoriozy), a gdy o "rdzawych, pylących krostkach" – rdze.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mączniak prawdziwy zbóż i traw to choroba grzybowa, która na liściach (i często na pochewkach) tworzy biały, mączysty lub "watowaty" nalot grzybni i zarodników. Nalot jest zwykle widoczny na powierzchni tkanek i stanowi kluczową cechę rozpoznawczą w lustracji plantacji.
Najczęściej jest to jasny, biały nalot przypominający mąkę lub kłaczki waty na powierzchni blaszki liściowej. Z czasem może się zagęszczać i obejmować większą część liścia oraz pochewkę liściową. To odróżnia mączniaka od chorób dających głównie plamy lub rdzawe krostki.
Septoriozy są typowymi chorobami plamistości: dominują zmiany nekrotyczne (plamy), często z drobnymi, ciemniejszymi punktami w obrębie plamy. Nie tworzą one równomiernego, białego nalotu na powierzchni blaszki liściowej, dlatego opis "białej waty" kieruje diagnostykę w stronę mączniaka.
Mączniak tworzy biały nalot na powierzchni liścia, jak posypanie mąką. Rdza brunatna tworzy liczne, rdzawe poduszeczki zarodników, które często pylą i mają barwę brunatnopomarańczową. Kluczowa jest więc barwa i forma zmian: nalot biały vs krostki rdzawe.
Tak, w praktyce nalot może pojawiać się nie tylko na blaszkach liściowych, ale również częściowo na pochewkach liściowych. W zadaniach egzaminacyjnych taka informacja jest dodatkowym wzmocnieniem rozpoznania mączniaka, bo wskazuje na chorobę rozwijającą się powierzchniowo na tkankach nadziemnych.
Lustrację wykonuje się regularnie w sezonie wegetacyjnym, szczególnie w okresach sprzyjających rozwojowi chorób liści (gęsty łan, wysoka wilgotność). Na egzaminie warto pamiętać, że wczesne wykrycie nalotu na liściach pozwala szybciej podjąć decyzję o dalszej ochronie i ograniczyć straty.
Częsty błąd to utożsamianie każdej choroby liści z "plamami" albo wybór najpopularniejszej choroby (np. rdzy) bez sprawdzenia cechy kluczowej. W tym typie pytań trzeba najpierw zidentyfikować, czy opis mówi o nalocie (mączniak), plamach (septoriozy) czy krostkach/pyleniu (rdze).
Choroby głowni zwykle wiążą się z ciemnymi masami zarodników i zmianami dotyczącymi określonych organów (np. kłosa lub źdźbła), a nie z białym nalotem na liściach. Jeśli w opisie dominują "czarne" lub "ciemne" pylące masy, to częściej trop w stronę głowni niż mączniaka.
W praktyce najczęściej taki nalot kojarzy się z mączniakami, ale diagnoza polowa powinna uwzględniać warunki pogodowe i wygląd zmian (barwa, struktura, rozmieszczenie). W tym zadaniu kluczowe jest sformułowanie "białe, watowate skupienia grzybni" na liściach i pochewkach, typowe dla mączniaka.
Ucz się poprzez porównywanie "cech rozstrzygających" objawów: nalot (mączniak), plamy z nekrozą (plamistości), rdzawe krostki (rdze), ciemne masy zarodników i deformacje (głownie). Pomaga atlas chorób z fotografiami oraz krótkie fiszki: objaw → nazwa choroby → organ rośliny.
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • EPPO Global Database: Blumeria graminis (powdery mildew of cereals) – datasheet/host symptoms, https://gd.eppo.int/taxon/ERYSGR (dostęp 2026-02-27)
  • CABI Invasive Species Compendium / Crop Protection Compendium: Blumeria graminis – opis objawów mączniaka na zbożach, https://www.cabi.org/isc/datasheet/ (wyszukanie hasła: Blumeria graminis) (dostęp 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki z fitopatologii roślin uprawnych (rozdziały: choroby zbóż)
  • Materiały szkoleniowe z integrowanej ochrony roślin dla zbóż
  • Karty/atlasy chorób pszenicy z opisem objawów i fotografiami

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego