KWALIFIKACJA MEC3 + MEC5 + MEC8 + MEC9 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 31.
Pojazd rusza i jedzie z przyspieszeniem 2 m/s2. Jaką drogę przejedzie pojazd po 10 sekundach?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dla ruchu jednostajnie przyspieszonego od spoczynku (wynika ze słowa "rusza") droga wynosi s = 1/2·a·t2. Po podstawieniu a=2 m/s2 i t=10 s: s = 1/2·2·102 = 100 m. Pozostałe wyniki wynikają z pominięcia 1/2 lub błędnego użycia wzoru.

Pełne wyjaśnienie:

W treści podano, że pojazd "rusza" i jedzie z przyspieszeniem 2 m/s2. W typowych zadaniach oznacza to start ze spoczynku, czyli prędkość początkowa v0=0, a przyspieszenie jest stałe.

Dla ruchu jednostajnie przyspieszonego (a=const) zależności mają postać:

  • v(t)=v0+a·t
  • s(t)=v0·t + 1/2·a·t2

Interesuje nas droga po 10 s, więc korzystamy z drugiego wzoru. Ponieważ v0=0, część v0·t znika i zostaje:

s = 1/2·a·t2

Podstawienie danych (w jednostkach SI):

  • a = 2 m/s2
  • t = 10 s

Obliczenie krok po kroku:

  • t2 = 102 = 100 s2
  • 1/2·a = 1/2·2 = 1 (współczynnik liczbowy)
  • s = 1 · 100 m = 100 m

Dlaczego odpowiedzi błędne są kuszące:

  • Wynik 200 m często pojawia się, gdy ktoś zapomni o współczynniku 1/2 i policzy s=a·t2.
  • Wynik 50 m może wynikać z niepoprawnego skrócenia obliczeń lub z pomylenia wzoru (np. użycia połowy czasu albo błędnego przeliczenia t2).
  • Wynik 20 m odpowiada raczej prostemu mnożeniu a·t, co jest błędem "liniowego" myślenia o zależności drogi od czasu przy stałym przyspieszeniu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu pojawia się słowo "rusza", w większości kontekstów oznacza to start od v0=0. Wtedy najszybciej sięgnąć po s = 1/2·a·t2.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj wzoru s = 1/2·a·t^2, gdy prędkość początkowa wynosi 0. Najpierw podnieś czas do kwadratu, potem pomnóż przez przyspieszenie i na końcu przez 1/2. Zwróć uwagę na jednostki: a w m/s^2, t w s, wtedy s wyjdzie w metrach.
W zadaniach z kinematyki "rusza" zwykle oznacza start ze spoczynku, czyli prędkość początkowa v0=0. Dzięki temu we wzorze na drogę znika składnik v0·t i zostaje sama część zależna od a i t. Jeśli v0 nie jest równe 0, powinno być podane.
Przy stałym przyspieszeniu prędkość rośnie liniowo w czasie: od 0 do a·t. Droga jest polem pod wykresem v(t), czyli polem trójkąta o podstawie t i wysokości a·t. Pole trójkąta to 1/2·podstawa·wysokość, stąd 1/2·t·(a·t)=1/2·a·t^2.
Najbezpieczniej trzymać się układu SI: przyspieszenie w m/s^2, czas w s, droga w m. Jeśli w innych zadaniach pojawiają się km/h lub minuty, trzeba je zamienić na m/s i s przed podstawieniem. Unikasz wtedy błędów o rząd wielkości.
Tak. Najpierw liczysz v = v0 + a·t, a przy starcie od spoczynku v = a·t. Potem możesz użyć zależności s = (v0+v)/2 · t, bo średnia prędkość przy stałym przyspieszeniu to (v0+v)/2. Daje to ten sam wynik co s = 1/2·a·t^2.
Najczęściej: (1) pominięcie współczynnika 1/2 i liczenie s=a·t^2, (2) policzenie s=a·t, jakby zależność była liniowa, (3) pomylenie wzoru na prędkość z wzorem na drogę, (4) zrobienie błędu w t^2 (np. 10^2=20 zamiast 100).
Gdy treść mówi, że obiekt "jedzie", "porusza się" lub "ma prędkość", ale nie pada słowo sugerujące start (np. "rusza", "startuje"). Wtedy v0 może być różne od zera i powinno być podane. Jeśli nie jest podane, zadanie bywa niejednoznaczne i wymaga doprecyzowania.
Oznacza, że prędkość rośnie o 2 m/s w każdej kolejnej sekundzie, jeśli przyspieszenie jest stałe. Po 1 s prędkość wzrośnie o 2 m/s, po 10 s o 20 m/s (gdy start od spoczynku). Droga rośnie szybciej niż liniowo, bo zależy od t^2.
Możesz oszacować: po 10 s przy a=2 m/s^2 prędkość końcowa to ok. 20 m/s. Średnia prędkość w tym czasie (od 0 do 20 m/s) to ok. 10 m/s. Droga ≈ 10 m/s · 10 s = 100 m. To szybka kontrola poprawności.
Przydają się do rozumienia pracy układów napędowych i ruchu maszyn: oceny drogi rozpędzania, doboru czasu cyklu, weryfikacji parametrów ruchu (np. wózków, podajników, pojazdów). To też podstawa do dalszych tematów: hamowania, sił bezwładności i obciążeń.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Dla ruchu jednostajnie przyspieszonego od spoczynku (wynika ze słowa "rusza") droga wynosi s = 1/2·a·t2."

Źródła:

  • OpenStax, University Physics Volume 1, Chapter 2.5 "Motion Equations for Constant Acceleration" (kinematics), https://openstax.org/books/university-physics-volume-1/pages/2-5-motion-equations-for-constant-acceleration - accessed 2026-02-28

Materiały:

  • Podręczniki z fizyki: dział kinematyka ruchu prostoliniowego
  • Zadania maturalne/techniczne z ruchu jednostajnie przyspieszonego
  • Karty wzorów: równania ruchu (v(t), s(t)) dla a=const

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego