KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 25.
Pokład węgla kamiennego, którego strop bezpośredni stanowią skały kruche, łatwo rabujące się o miąższości większej od 5-krotnej grubości pokładu, zaliczone do klasy I (wg W. Budryka) można wybierać systemem ścianowym z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Klasa I wg Budryka oznacza strop bezpośredni kruchy i łatwo rabujący się, o znacznej miąższości w relacji do grubości pokładu.
W takich warunkach typowym rozwiązaniem w systemie ścianowym jest prowadzenie eksploatacji z zawałem całkowitym, ponieważ strop ma zdolność do kontrolowanego zawału za frontem ściany.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie opisuje pokład węgla, w którym strop bezpośredni tworzą skały kruche i łatwo rabujące się oraz mające miąższość większą niż 5-krotność grubości pokładu. Dodatkowo podano, że warunki zaliczono do klasy I wg W. Budryka. Taki zestaw cech wskazuje na strop, który po odsłonięciu w ścianie ma tendencję do szybkiego niszczenia i opadania (rabowania) oraz może tworzyć zawał w sposób stosunkowo przewidywalny.

Dlatego odpowiedź "zawałem całkowitym" jest właściwa: w eksploatacji ścianowej jest to sposób prowadzenia stropu polegający na dopuszczeniu do pełnego zawału skał stropowych za postępem frontu. Dla stropów kruchych i łatwo rabujących się jest to rozwiązanie typowe, ponieważ nie wymaga utrzymywania rozległych stabilnych przęseł ani długotrwałego podparcia stropu w zrobach.

  • Odpowiedź "ugięciem się stropu" jest nieadekwatna, bo sugeruje strop bardziej ciągły i zdolny do pracy w postaci ugięcia (zachowanie sprężysto-plastyczne), a nie dominującego kruszenia i rabowania.
  • Odpowiedź "podsadzką pełną" oznacza wypełnianie zrobów materiałem podsadzkowym. Stosuje się ją w szczególnych warunkach (np. gdy nie można dopuścić do zawału lub trzeba ograniczać deformacje), ale sam opis stropu klasy I nie wskazuje, że podsadzka jest koniecznym wyborem.
  • Odpowiedź "zawałem częściowym" zakłada ograniczony zawał lub inne warunki prowadzenia stropu; przy stropie łatwo rabującym się bardziej logiczny jest wariant pełnego, kontrolowanego zawału.

Wskazówka egzaminacyjna: w tego typu zadaniach kluczowe są słowa "kruchy", "łatwo rabujący się", "klasa I" oraz relacja miąższości stropu do grubości pokładu. To one prowadzą do wyboru metody prowadzenia stropu, a nie sam fakt, że eksploatacja jest "systemem ścianowym".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Strop bezpośredni to warstwa skał leżąca bezpośrednio nad pokładem i wyrobiskiem po wybieraniu. Jej własności (kruchość, spękanie, miąższość) decydują o tym, czy strop będzie się urabiał i opadał (rabował), czy też będzie tworzył stabilne przęsła wymagające innego prowadzenia.
Oznacza to, że skały nad wyrobiskiem mają tendencję do pękania i rozpadania się na mniejsze fragmenty oraz do szybkiego opadania po utracie oparcia. W praktyce sprzyja to tworzeniu zawału za frontem ściany, ale wymaga właściwej organizacji obudowy i bezpiecznego prowadzenia robót.
Zawał całkowity stosuje się, gdy warunki stropowe pozwalają na kontrolowane zawałowanie skał w zrobach. Upraszcza to prowadzenie stropu (nie utrzymuje się pustek), a zawał przejmuje część obciążeń. Dobór zależy od zachowania stropu, a nie od samej metody urabiania.
Zawał całkowity zakłada pełne zawałowanie stropu w zrobach za postępem ściany. Zawał częściowy oznacza, że zawał jest ograniczany lub nie obejmuje całej przestrzeni w zrobach (np. przez pozostawienie elementów podparcia lub inne warunki geologiczne). Różnica wpływa na obciążenia obudowy i deformacje górotworu.
Podsadzkę pełną stosuje się, gdy trzeba wypełnić zroby materiałem, aby ograniczyć osiadania, zabezpieczyć powierzchnię lub sąsiednie wyrobiska oraz kontrolować warunki geomechaniczne. Jest to rozwiązanie bardziej złożone organizacyjnie niż zawał i zwykle wynika z dodatkowych wymagań technicznych, nie tylko z opisu "kruchy strop".
Ugięcie stropu odnosi się do sytuacji, gdy strop pracuje w sposób ciągły i odkształca się (ugina) zamiast szybko się kruszyć i zawałować. Taki mechanizm jest typowy raczej dla stropów bardziej spoistych i warstwowych. W zadaniach egzaminacyjnych dobór tej opcji wymaga przesłanek o "pracy" stropu, nie o łatwym rabowaniu.
Miąższość to grubość warstwy skalnej. Gdy w treści podaje się relację (np. wielokrotność grubości pokładu), jest to wskazówka o skali warstwy wpływającej na zachowanie górotworu po wybieraniu. Taka informacja pomaga ocenić, czy zawał będzie łatwy, czy mogą tworzyć się większe stabilne przęsła.
Klasyfikacje (np. wg Budryka) porządkują warunki stropowe i podpowiadają dobór technologii eksploatacji. Na egzaminie często skracają opis: zamiast wielu parametrów podaje się klasę, która syntetyzuje typowe zachowanie stropu i możliwe problemy (rabowanie, stabilność, zawałowanie).
Częste błędy to: wybór odpowiedzi "na skojarzenie" (np. podsadzka = bezpiecznie), pomijanie warunków progowych z treści (relacje miąższości), oraz mylenie mechanizmów zachowania stropu (ugięcie vs kruszenie i rabowanie). Pomaga czytanie treści pod kątem słów opisujących mechanikę skał.
Ucz się par: typ stropusposób prowadzenia stropu. Rób krótkie fiszki z pojęć (strop bezpośredni, rabowanie, miąższość) i ćwicz zadania, w których z opisu geomechanicznego wybiera się technologię. Na koniec trenuj eliminację odpowiedzi, ale dopiero po analizie mechanizmu pracy stropu.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Podręczniki z zakresu eksploatacji ścianowej i sposobów prowadzenia stropu
  • Materiały szkoleniowe kopalń/działów mierniczo-geologicznych dotyczące oceny stropu bezpośredniego
  • Skrypty z geomechaniki górniczej i klasyfikacji stropów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego