Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MEC3 - CZERWIEC 2016



PYTANIE NR 37.
Pokrywa korpusu jest dokręcona śrubami imbusowymi Ml2. Które wiertło należy zastosować w celu wykonania otworów pod gwint? Skorzystaj z danych w tabeli
Tabela przedstawia dane dotyczące gwintów wewnętrznych, które są istotne w kontekście egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dla gwintu metrycznego M12 (skok normalny 1,75) średnicę wiertła pod gwint dobiera się z tabeli lub w przybliżeniu jako D−P.
12−1,75=10,25 mm, co w tablicach odpowiada wiertłu Ø10,2. Zbyt mały otwór utrudnia gwintowanie, zbyt duży osłabia gwint.

Pełne wyjaśnienie:

Wykonanie otworu pod gwint (przed użyciem gwintownika) wymaga doboru średnicy wiertła pod gwint, czyli średnicy otworu, w którym dopiero zostanie nacięty gwint wewnętrzny. Dla gwintów metrycznych ISO najczęściej korzysta się z tablic technologicznych (tak jak sugeruje treść zadania), ponieważ uwzględniają one standardowe skoki gwintów i zalecane średnice wierteł.

Dla oznaczenia M12 (w praktyce najczęściej skok normalny 1,75) można zapamiętać regułę przybliżoną: średnica wiertła ≈ średnica nominalna − skok. Z tego wynika: 12 − 1,75 = 10,25 mm, a w doborze narzędzi przyjmuje się wartość katalogową/tablicową Ø10,2. Taki dobór zapewnia poprawne ukształtowanie zarysu gwintu i rozsądną pracę gwintownika.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • Ø8,5 jest zbyt małe dla M12: materiał do usunięcia podczas gwintowania byłby zbyt duży, rośnie moment skrawania i ryzyko zatarcia lub złamania gwintownika.
  • Ø12,0 odpowiada średnicy nominalnej śruby, więc po nacięciu gwintu praktycznie zabraknie "mięsa" na zwoje – gwint będzie bardzo płytki lub nie spełni wymagań nośności.
  • Ø14,0 jest większe niż średnica nominalna M12, więc wykonanie prawidłowego gwintu wewnętrznego jest w praktyce niemożliwe.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli nie ma tabeli pod ręką, reguła D−P zwykle prowadzi do właściwego wyboru, a następnie można zaokrąglić do najbliższego typowego wymiaru wiertła z zestawu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest otwór pod gwint i po co się go wierci?
Otwór pod gwint to otwór wywiercony przed gwintowaniem, w którym gwintownik nacina gwint wewnętrzny. Musi mieć właściwą średnicę: zbyt mała utrudnia skrawanie i grozi złamaniem gwintownika, a zbyt duża daje płytki, słaby gwint.
Jak dobrać średnicę wiertła pod gwint M12?
Najpewniej dobiera się ją z tabel doboru wierteł pod gwinty. Dla gwintu M12 o skoku normalnym 1,75 typowo stosuje się wiertło Ø10,2. Tabela jest ważna, bo dla innych skoków (drobnozwojnych) wartości mogą się zmieniać.
Dlaczego dla M12 nie wierci się otworu Ø12 mm?
Ø12 mm to średnica nominalna śruby, a nie średnica otworu pod gwint. Gdy otwór ma Ø12 mm, po nacięciu gwintu zwoje będą bardzo płytkie (lub praktycznie ich nie będzie), co oznacza słabe połączenie i ryzyko wyrwania gwintu.
Jak działa zasada D minus P przy doborze wiertła pod gwint?
To reguła przybliżona: średnica wiertła ≈ średnica nominalna gwintu − skok. Dla M12 o skoku 1,75: 12 − 1,75 ≈ 10,25, co odpowiada typowemu doborowi Ø10,2. To skrót myślowy, a ostatecznie warto potwierdzić w tabeli.
Jakie są skutki użycia zbyt małego wiertła pod gwint?
Zbyt mały otwór oznacza, że gwintownik usuwa więcej materiału. Rośnie moment, temperatura i tarcie, co zwiększa ryzyko zakleszczenia, zatarcia oraz złamania gwintownika. Gwint może też wyjść nierówny, szczególnie w twardszych stalach.
Jakie są skutki użycia zbyt dużego wiertła pod gwint?
Zbyt duży otwór powoduje, że gwint ma zbyt małą wysokość zarysu, przez co spada nośność połączenia śrubowego. W praktyce śruba może mieć luzy, a przy obciążeniu gwint łatwiej się wyrywa lub "przeskakuje".
Czy gwint M12 zawsze ma skok 1,75?
Nie zawsze. Najczęściej M12 bez dodatkowych oznaczeń oznacza skok normalny, ale istnieją też gwinty drobnozwojne (inne skoki). Dlatego w zadaniach egzaminacyjnych zwykle zakłada się skok normalny albo każe korzystać z tabeli, która rozstrzyga dobór.
Jak rozpoznać, że w zadaniu chodzi o otwór pod gwintownik, a nie przelotowy?
Wskazówką są sformułowania typu "otwory pod gwint" lub odniesienie do gwintu śruby. Otwór przelotowy dobiera się do średnicy śruby i luzu montażowego, a otwór pod gwint dobiera się tak, aby dało się naciąć gwint wewnętrzny.
Jakie błędy najczęściej popełnia się w doborze wiertła pod gwint na egzaminie?
Najczęstsze są: wybór Ø równego oznaczeniu M (np. 12 mm), pomylenie tabeli otworów przelotowych z tabelą otworów pod gwint oraz pominięcie skoku. Pomaga zapamiętanie reguły D−P i kontrola, czy wynik jest wyraźnie mniejszy od średnicy nominalnej.
Jak przygotować się do zadań o gwintowaniu na MEC.3?
Warto przećwiczyć czytanie oznaczeń gwintów, pracę z tablicami technologicznymi oraz rozróżnianie: otwór pod gwint vs otwór przelotowy. Dodatkowo zapamiętaj typowe pary (np. M12 → Ø10,2) i zasady BHP przy gwintowaniu (smarowanie, cofanie, czyszczenie wiórów).
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Dla gwintu metrycznego M12 (skok normalny 1,75) średnicę wiertła pod gwint dobiera się z tabeli lub w przybliżeniu jako D−P.12−1,75=10,25 mm, co w tablicach odpowiada wiertłu Ø10,2."

Źródła:

  • The Engineering ToolBox: "Tap Drill Sizes for Metric Threads" (M12 tap drill 10.2 mm) – https://www.engineeringtoolbox.com/tap-drill-sizes-d_1785.html (dostęp: 2026-02-27)
  • Bolt Depot: "Metric Tap Drill Size Chart" (tabela wierteł pod gwinty metryczne, M12 -> 10.2 mm) – https://www.boltdepot.com/fastener-information/tapping-drills/metric-tapping-drill-sizes.aspx (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Tablice technologiczne: średnice wierteł pod gwinty metryczne
  • Podstawy obróbki skrawaniem (wiercenie i gwintowanie) – podręcznik zawodowy
  • Instrukcje producentów gwintowników i wierteł (dobór otworu pod gwint)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego