KWALIFIKACJA INF2 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 16.
Polecenie
chmod +x test 
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Polecenie
chmod +x test
dodaje prawo wykonywania (x) dla pliku "test". Oznacza to, że plik może być uruchamiany jako program/skrypt (o ile ma poprawną zawartość i np. shebang). Nie nadaje automatycznie prawa odczytu ani zapisu i nie działa na plikach w katalogu bez użycia opcji rekursywnych.

Pełne wyjaśnienie:

Polecenie chmod +x test wykorzystuje tryb symboliczny programu chmod. Znak + oznacza "dodaj", a litera x oznacza prawo wykonywania (execute). W praktyce jest to ustawienie bitu wykonywania dla wskazanego pliku "test", co umożliwia jego uruchomienie jako programu lub skryptu (np. ./test), o ile system potrafi go wykonać.

Dlaczego odpowiedź "pozwala na uruchomienie pliku test przez każdego użytkownika" jest zgodna z ideą +x? Ponieważ dodanie "x" zwiększa uprawnienia do wykonywania. W typowym zapisie symboliczny chmod bez podania klas (u/g/o/a) odnosi zmianę do wszystkich klas użytkowników (z uwzględnieniem umask), co w szkolnych zadaniach zwykle jest interpretowane jako nadanie wykonywania "dla wszystkich".

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo:

  • "nadaje prawo do odczytu … właścicielowi" dotyczyłoby litery r i zwykle klasy u (np. chmod u+r), a nie +x.
  • "odbiera wszystkim … prawo do zapisu" wymagałoby użycia -w (np. chmod a-w), a nie dodawania x.
  • "ustawia pełną kontrolę nad wszystkimi plikami w katalogu" sugeruje zmianę praw katalogu lub wielu plików, zwykle z rekursją (np. opcje rekursywne) oraz zestawem praw rwx; samo +x dla jednego argumentu "test" tego nie zapewnia.

Wskazówka egzaminacyjna: kojarz litery z prawami: r=read (odczyt), w=write (zapis), x=execute (uruchomienie). Zwracaj też uwagę, czy polecenie dotyczy jednego pliku, katalogu czy działania rekursywnego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dodaje prawo wykonywania (x) do wskazanego pliku. Dzięki temu plik może być uruchamiany jako program lub skrypt (np. ./test). Nie zmienia automatycznie praw odczytu (r) ani zapisu (w), bo dotyczy tylko bitu wykonywania.
Najczęstsze powody to: uruchamiasz bez ścieżki (użyj ./nazwa), plik nie jest poprawnym skryptem (brak linii shebang), albo system plików jest zamontowany z blokadą wykonywania. Samo dodanie x nie naprawi błędnej zawartości pliku.
Użyj ls -l. W wyniku zobaczysz ciąg uprawnień, np. -rwxr-xr-x. Litera x przy właścicielu, grupie lub innych oznacza możliwość uruchomienia. Brak x w danej sekcji oznacza brak wykonywania dla tej klasy użytkowników.
Stosuje się wskazanie klasy użytkownika: chmod u+x plik. To dodaje bit wykonywania tylko dla właściciela (user). Analogicznie: g+x dla grupy i o+x dla pozostałych. To ważne, gdy nie chcesz udostępniać uruchamiania wszystkim.
r to odczyt (read), w to zapis/modyfikacja (write), a x to wykonywanie (execute). Dla pliku x oznacza możliwość uruchomienia. Dla katalogu x zwykle oznacza możliwość wejścia i przeglądania nazw w połączeniu z innymi prawami.
To zapis ósemkowy uprawnień: każda cyfra opisuje właściciela, grupę i innych. Suma bitów: 4=r, 2=w, 1=x. Przykład 755 to: właściciel rwx, grupa r-x, inni r-x. To szybka metoda ustawiania praw.
Nie, samo chmod +x katalog dotyczy tylko podanego obiektu. Zmiana wielu plików zwykle wymaga jawnego podejścia (np. użycia narzędzi do przejścia po plikach). Na egzaminie zwracaj uwagę, czy w poleceniu jest mowa o katalogu i czy podano opcję rekursji.
a+x wprost wskazuje klasę "all" (wszyscy: właściciel, grupa, inni), więc jest czytelniejsze i zwykle jednoznaczne. W zadaniach testowych zmniejsza ryzyko błędnej interpretacji. +x bywa skrótem myślowym, ale nadal oznacza dodanie wykonywania w trybie symbolicznym.
Najczęściej myli się x z r lub w, ignoruje podział na właściciela/grupę/innych, albo zakłada działanie na katalogu i "wszystkich plikach" bez podstaw. Pomaga zasada: litery mówią, jakie prawo, a prefiksy u/g/o/a mówią, dla kogo.
Nie. x tylko pozwala uruchomić plik, ale nie mówi nic o jego zaufaniu. W administracji systemem trzeba weryfikować źródło pliku, jego zawartość (np. skrypt), właściciela i lokalizację. Uruchamianie nieznanych plików może prowadzić do utraty danych lub kompromitacji systemu.
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Polecenie chmod +x test dodaje prawo wykonywania (x) dla pliku "test"."

Źródła:

  • The Open Group Base Specifications Issue 7, IEEE Std 1003.1 (POSIX.1-2017): "chmod — change file modes", https://pubs.opengroup.org/onlinepubs/9699919799/utilities/chmod.html - accessed 2026-03-02
  • GNU Coreutils Manual: "chmod: change file mode bits", https://www.gnu.org/software/coreutils/manual/html_node/chmod-invocation.html - accessed 2026-03-02
  • Linux man-pages / man7.org: "chmod(1) — change file mode bits", https://man7.org/linux/man-pages/man1/chmod.1.html - accessed 2026-03-02

Materiały:

  • Dokumentacja systemowa: "man chmod"
  • Materiały o uprawnieniach UNIX (rwx, umask, właściciel/grupa/inni)
  • Ćwiczenia praktyczne w Linux: tworzenie skryptów i zmiana praw dostępu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego