KWALIFIKACJA INF2 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 36.
Które polecenie systemu Linux wyświetla czas pracy systemu oraz jego średnie obciążenie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Polecenie uptime wyświetla informację o czasie działania systemu (od ostatniego uruchomienia) oraz wartości load average, czyli średnie obciążenie z ostatnich minut. Pozostałe polecenia służą do innych danych: uname opisuje jądro/system, dmidecode podaje informacje DMI/BIOS, a lastreboot nie jest typowym standardem Linuksa.

Pełne wyjaśnienie:

Polecenie uptime należy do podstawowych narzędzi diagnostycznych w systemach Linux. Jego typowy wynik zawiera:

  • czas działania systemu (jak długo system pracuje od ostatniego uruchomienia),
  • liczbę zalogowanych użytkowników,
  • średnie obciążenie (load average) liczone zwykle dla trzech przedziałów czasu.

Dlatego odpowiedź "uptime" pasuje dokładnie do opisu w pytaniu: jednocześnie pokazuje czas pracy i średnie obciążenie.

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne?

  • "uname –a" wypisuje informacje identyfikacyjne o jądrze i systemie (np. nazwa, wersja, architektura). To nie jest narzędzie do prezentowania czasu działania ani load average.
  • "lastreboot" nie jest standardowym, powszechnie dostępnym poleceniem w typowych dystrybucjach Linuksa. Informacje o restartach uzyskuje się zwykle innymi narzędziami, ale samo to nie rozwiązuje zadania o obciążeniu.
  • "dmidecode" służy do odczytu danych DMI/SMBIOS (informacje sprzętowe/BIOS). Zwraca dane o sprzęcie, a nie bieżące metryki pracy systemu takie jak uptime czy load average.

W praktyce administracyjnej warto pamiętać: uptime daje szybki "pierwszy rzut oka" na stan hosta. Gdy obciążenie jest wysokie, kolejnym krokiem jest analiza procesów (np. top/htop) i zasobów (np. free, vmstat), aby znaleźć przyczynę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
uptime to polecenie, które wypisuje, jak długo system działa od ostatniego uruchomienia oraz podaje wartości load average (średnie obciążenie). Często pokazuje też liczbę aktualnie zalogowanych użytkowników.
Na końcu wyniku uptime widzisz trzy liczby load average. Oznaczają średnie obciążenie liczone dla kolejnych przedziałów czasu. Im wyższe wartości, tym więcej zadań oczekuje na wykonanie i tym większa presja na CPU/IO.
uname -a służy do identyfikacji systemu i jądra (nazwa, wersja, architektura). Nie zbiera metryk wydajnościowych, więc nie podaje ani czasu działania systemu, ani wartości load average.
Nie. dmidecode odczytuje dane DMI/SMBIOS o sprzęcie (np. płyta główna, BIOS, pamięć). To narzędzie inwentaryzacyjne, a nie monitorujące, więc nie pokaże bieżącego obciążenia ani czasu działania systemu.
Czas pracy (uptime) informuje, ile czasu minęło od ostatniego startu systemu. Dla administratora to wskazówka, czy maszyna była restartowana (planowo lub awaryjnie) oraz czy zmiany/aktualizacje mogły wymagać ponownego uruchomienia.
Po uptime zwykle sprawdza się, co generuje obciążenie: top lub htop (procesy), free (pamięć), oraz narzędzia do obserwacji I/O. Uptime jest szybkim "wskaźnikiem", a nie pełną diagnozą.
Load average uwzględnia zadania uruchomione i oczekujące. Wysokie wartości mogą wynikać z wąskiego gardła I/O (np. dysk), blokad lub intensywnego oczekiwania na zasoby. Dlatego warto analizować także I/O i procesy, nie tylko procent CPU.
Tak, w typowych dystrybucjach Linux uptime działa podobnie na serwerach i desktopach: pokazuje czas działania oraz load average. Różnice mogą dotyczyć jedynie formatu wyjścia w zależności od wersji pakietów, ale sens pól pozostaje ten sam.
Częsty błąd to wybór polecenia "brzmiącego technicznie" zamiast dopasowania do wymaganego wyniku. Warto kojarzyć narzędzia z typem danych: identyfikacja systemu (uname), sprzęt (dmidecode), metryki pracy i obciążenia (uptime).
Najlepiej ćwiczyć w terminalu i zapamiętywać "pary": polecenie → rodzaj informacji. Dodatkowo używaj man (np. man uptime) i zapisuj krótkie notatki. Na egzaminie pomaga rozpoznanie słów kluczowych: uptime, load, kernel, hardware.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 81% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że polecenie uptime wyświetla informację o czasie działania systemu (od ostatniego uruchomienia) oraz wartości load average, czyli średnie obciążenie z ostatnich minut.

Źródła:

  • man7.org Linux man-pages: uptime(1) — opis polecenia i pola "load average", https://man7.org/linux/man-pages/man1/uptime.1.html (dostęp: 2026-02-27)
  • man7.org Linux man-pages: uname(1) — zakres informacji zwracanych przez uname -a, https://man7.org/linux/man-pages/man1/uname.1.html (dostęp: 2026-02-27)
  • man7.org Linux man-pages: dmidecode(8) — przeznaczenie narzędzia i typ danych (DMI/SMBIOS), https://man7.org/linux/man-pages/man8/dmidecode.8.html (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Strony podręcznika systemowego: man uptime, man uname, man dmidecode
  • Materiały szkoleniowe z podstaw administracji Linux (polecenia diagnostyczne i monitoring)
  • Ćwiczenia w terminalu: porównanie wyników uptime z top/htop i obserwacja load average

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego