W systemach Linux/Unix dostęp do plików i katalogów kontrolują uprawnienia (prawa dostępu) przypisane do trzech klas: właściciel, grupa oraz inni. Każda klasa może mieć prawa: r (odczyt), w (zapis) i x (wykonanie / wejście do katalogu).
Polecenie chmod jest narzędziem przeznaczonym właśnie do nadawania i zmiany tych praw. Można go używać w notacji symbolicznej (np. dodawanie/odbieranie r,w,x) albo w notacji liczbowej (ósemkowej), co w praktyce jest bardzo częste w administracji.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- mkdir tworzy katalogi. Nie zarządza uprawnieniami (choć nowo utworzony katalog dostaje domyślne prawa wynikające m.in. z umask, to nie jest "przydzielanie praw" poleceniem mkdir).
- gedit jest edytorem tekstu. Służy do edycji plików, ale nie jest poleceniem systemowym do ustawiania praw dostępu.
- adduser służy do dodawania użytkowników (zarządzania kontami). To inny obszar administracji niż uprawnienia do konkretnych plików i katalogów.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawiają się sformułowania typu "prawa do plików", "uprawnienia", "rwx", najczęściej chodzi o chmod (zmiana praw) lub czasem o chown/chgrp (zmiana właściciela/grupy). Tutaj jednoznacznie pasuje zmiana praw, więc poprawne jest chmod.
