Napięcie fazowe w układzie trójfazowym rozumie się jako napięcie mierzone pomiędzy daną fazą (np. L1, L2 lub L3) a wspólnym punktem odniesienia. W praktyce tym punktem jest najczęściej przewód neutralny N (w sieci czteroprzewodowej) albo punkt "sztucznego zera" realizowany w układzie pomiarowym.
Dlatego woltomierz, aby mierzyć napięcia fazowe, powinien być podłączony tak, by:
- jeden jego zacisk był stale połączony z punktem odniesienia (N/sztuczne zero),
- drugi zacisk był przełączany kolejno na L1, L2 i L3 przez łącznik zgodnie z diagramem łączeń.
Taki sposób przełączania zapewnia, że każdy odczyt dotyczy napięcia L–N (lub L–0) dla odpowiedniej fazy, a nie napięcia międzyfazowego.
Pozostałe schematy spotykane w zadaniach tego typu bywają błędne z typowych powodów:
- prowadzą do pomiaru międzyfazowego (L–L), a nie fazowego (L–N), więc wynik nie odpowiada treści pytania,
- zmieniają punkt odniesienia w trakcie przełączania (brak wspólnego zacisku), co daje odczyty nieporównywalne lub przypadkowe,
- mogą tworzyć niepożądane połączenia pomiędzy fazami przez łącznik (ryzyko zwarcia lub zadziałania zabezpieczeń),
- mogą wprowadzać błąd wskazania przez niewłaściwe włączenie miernika (np. równoległe połączenie torów w łączniku).
W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest więc rozpoznanie, czy łącznik realizuje przełączanie jednego przewodu pomiarowego po fazach przy stałym "wspólnym" zacisku, czy też zestawia pary faz (co odpowiada pomiarom L–L). To rozróżnienie pozwala wskazać jedyny schemat umożliwiający pomiar napięć fazowych.
