KWALIFIKACJA MEP2 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 31.
Pomiar równoległości wiązek wychodzących z okularów przyrządów dwuocznych można wykonać za pomocą lunetki
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Lunetka podwójna jest stosowana do kontroli równoległości wiązek/osi wyjściowych w przyrządach dwuocznych, ponieważ umożliwia jednoczesną obserwację i porównanie obu torów optycznych. Pozostałe określenia nie odnoszą się typowo do przyrządu używanego do takiego pomiaru w kontroli kolimacji układów dwuocznych.

Pełne wyjaśnienie:

W przyrządach dwuocznych (np. lornetkach) istotnym parametrem jakościowym jest zgodność obu torów optycznych, czyli to, czy wiązki (i w praktyce osie widzenia) wychodzące z okularów są względem siebie równoległe. Brak równoległości powoduje dyskomfort obserwatora, trudności w fuzji obrazu, a w skrajnych przypadkach podwójne widzenie lub szybkie zmęczenie wzroku.

Do takiej kontroli stosuje się rozwiązania umożliwiające jednoczesną ocenę obu wyjść przyrządu dwuocznego. W tym kontekście właściwym wyborem jest odpowiedź "podwójnej", ponieważ lunetka podwójna jest narzędziem pomiarowo-kontrolnym, które pozwala porównać dwa tory optyczne równolegle (dwa kanały obserwacji), co jest kluczowe w ocenie równoległości wiązek wychodzących z okularów.

Pozostałe propozycje są mylące lub nieadekwatne do opisanego zastosowania:

  • "wychylnej" – sama cecha "wychylna" nie identyfikuje typowego przyrządu do porównania dwóch torów w pomiarze równoległości wiązek z okularów; może sugerować element ruchomy, ale nie przesądza o funkcji kontrolnej dla dwóch kanałów naraz.
  • "dioptryjnej" – pojęcie dioptrii kojarzy się z korekcją ostrości/kompensacją różnic wzroku, a nie z pomiarem równoległości wiązek obu torów. Regulacja dioptryjna dotyczy ustawienia ostrości okularu, a nie porównania osi obu kanałów.
  • "kwadratowej" – określenie kształtu nie jest standardową klasyfikacją lunetek używanych do kontroli równoległości wiązek w przyrządach dwuocznych i nie wskazuje na wymaganą funkcję pomiarową.

Na egzaminie warto zapamiętać zasadę: gdy pytanie dotyczy zestawienia dwóch torów optycznych (dwuoczność, kolimacja obu kanałów), szukaj odpowiedzi sugerującej podwójny układ obserwacyjny lub porównawczy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zgodność kierunków (osi) wiązek wychodzących z obu okularów. W praktyce oznacza, że oba tory optyczne są skolimowane tak, aby obserwator mógł bez wysiłku połączyć obrazy z lewego i prawego kanału w jeden obraz.
Bo nawet niewielkie rozjustowanie pryzmatów, okularów lub elementów mechanicznych może rozjechać osie obu torów. Skutkiem są bóle oczu, trudności w fuzji obrazu i spadek komfortu użytkowania, więc kontrola jest etapem odbioru serwisowego.
Umożliwia jednoczesną obserwację dwóch kanałów/tworów odniesienia, co jest szczególnie przydatne przy kontroli układów dwuocznych. Dzięki porównaniu obu torów łatwiej ocenić zgodność ustawienia osi i wykryć rozbieżność.
Kolimacja to doprowadzenie torów optycznych do prawidłowego ustawienia osiowego, tak aby układ dawał poprawny obraz i aby osie obu kanałów były zgodne. W dwuocznych przyrządach dotyczy to zarówno jakości obrazu, jak i komfortu widzenia.
Nie. Regulacja dioptryjna służy do dopasowania ostrości jednego okularu do oka użytkownika (kompensacja różnic wzroku). Nie koryguje rozbieżności osi obu torów optycznych, więc nie zastępuje kontroli równoległości wiązek.
Typowe objawy to szybkie zmęczenie wzroku, ból oczu lub głowy, wrażenie "ciągnięcia" obrazu, trudność w uzyskaniu jednego wspólnego obrazu oraz okazjonalne podwójne widzenie. Często problem narasta przy dłuższej obserwacji.
Najczęściej po uderzeniu/upadku, po wymianie elementów mechanicznych (np. mostka, oprawy pryzmatów), po rozszczelnieniu i ponownym montażu lub po nieprawidłowym skręceniu zespołów. Wtedy wymagana jest kontrola i justowanie.
Najczęstsze jest mylenie pojęć: dioptria (ostrość) vs równoległość (zgodność osi). Drugi błąd to wybór odpowiedzi na podstawie brzmienia słowa, a nie funkcji przyrządu. Warto łączyć nazwę narzędzia z jego zastosowaniem.
W praktyce serwisowej korekty wykonuje się w obszarze elementów odpowiedzialnych za kierunek wiązki, np. ustawienia zespołów pryzmatów lub elementów mocujących, zależnie od konstrukcji. Zawsze po korekcie wykonuje się ponowną kontrolę.
Ucz się par: parametr → narzędzie (np. równoległość torów → przyrząd porównawczy/podwójny). Rób fiszki z nazw przyrządów i ich zastosowań oraz ćwicz rozpoznawanie, czy pytanie dotyczy ostrości, osiowości, czy kolimacji.
info

Statystycznie 31% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Lunetka podwójna jest stosowana do kontroli równoległości wiązek/osi wyjściowych w przyrządach dwuocznych, ponieważ umożliwia jednoczesną obserwację i porównanie obu torów optycznych."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ z działu: justowanie i kontrola przyrządów dwuocznych
  • Instrukcje stanowiskowe i karty technologiczne pracowni optyki instrumentalnej
  • Podręczniki z optyki instrumentalnej (działy: kolimacja, kontrola osiowości i równoległości)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego