KWALIFIKACJA GIW9 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 19.
Pomiar stężenia dwutlenku węgla do wartości 2,0% można wykonać przyrządem
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Metanomierz interferencyjny MG-1 jest przyrządem optycznym, który może służyć do wyznaczania stężenia CO2 w atmosferze kopalnianej. W praktyce wykonuje się odczyt bez filtra (suma CH4+CO2) oraz z filtrem pochłaniającym CO2 (sam CH4), a różnica daje udział CO2, także dla 2,0%.

Pełne wyjaśnienie:

Do pomiarów atmosfery kopalnianej dobiera się przyrząd według mierzonego gazu i zasady działania. Odpowiedź "MG-1 (metanomierz interferencyjny)" jest poprawna, ponieważ metanomierze interferencyjne są przyrządami optycznymi wykorzystującymi interferencję światła i mogą służyć do oceny udziału nie tylko metanu, ale również dwutlenku węgla.

W metanomierzu interferencyjnym wiązka światła przechodzi przez dwie komory (wzorcową i pomiarową). Zmiana położenia prążków interferencyjnych jest związana ze zmianą własności optycznych gazu w komorze pomiarowej. W praktyce w kopalni można wykonać pomiar w dwóch wariantach:

  • bez filtra – odczyt odpowiada efektowi łącznemu (CH4+CO2),
  • z filtrem pochłaniającym CO2 – odczyt odpowiada zasadniczo CH4.

Porównując te dwa odczyty, wyznacza się stężenie CO2 jako różnicę. Dla wartości rzędu 2,0% taki przyrząd jest wystarczający, bo jego możliwości pomiarowe sięgają znacznie wyżej, a sama metoda jest standardowo stosowana w warunkach podziemnych.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne z typowych powodów egzaminacyjnych:

  • "VM-lp (metanomierz katalityczny)" – metanomierze katalityczne są projektowane głównie do pomiaru metanu na zasadzie reakcji katalitycznej; nie jest to podstawowy przyrząd do oznaczania CO2 w tym ujęciu.
  • "COMBIWARN 50" – to grupa elektronicznych detektorów wielogazowych; sama nazwa modelu nie przesądza, że w konfiguracji egzaminowej mierzy CO2 do 2,0%, a pytanie dotyczy klasycznego doboru przyrządu typowego do takiego zadania.
  • "Oxywarn-100" – detektor tlenu służy do kontroli O2, a nie do oznaczania CO2; mylenie tych funkcji jest częstym błędem.

Na egzaminie warto zapamiętać: interferencyjny metanomierz nie musi oznaczać "tylko metan" – może być używany do wyznaczania CO2 metodą pomiaru z/bez filtra.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Metanomierz interferencyjny to optyczny przyrząd do badania atmosfery kopalnianej. Działa na zasadzie interferencji światła i jest używany do kontroli stężeń gazów, typowo metanu oraz (pośrednio) dwutlenku węgla, co wspiera ocenę zagrożeń wentylacyjnych.
Wykonuje się dwa odczyty: bez filtra (uzyskuje się efekt sumaryczny CH4+CO2) oraz z filtrem pochłaniającym CO2 (odczyt odpowiada głównie CH4). Następnie porównuje się wyniki, a różnica odpowiada stężeniu CO2. To klasyczna metoda pracy w warunkach podziemnych.
Bo jego wskazanie zależy od własności optycznych gazu w komorze pomiarowej, a te zmieniają się również przy obecności CO2. Dlatego bez dodatkowych czynności (np. filtracji CO2) odczyt może uwzględniać wpływ więcej niż jednego składnika atmosfery kopalnianej.
Tak, w zadaniach egzaminacyjnych i praktyce kopalnianej metanomierz interferencyjny (np. MG-1) może służyć do wyznaczania CO2 metodą różnicową (odczyt z filtrem i bez filtra). Poziom 2,0% mieści się w zakresie zastosowań takiej metody w ocenie atmosfery.
Najczęściej myli się nazwę "metanomierz" z zakresem zastosowań i zakłada, że służy on tylko do CH4. Drugą pomyłką jest wybór detektora tlenu jako rzekomo "ogólnego" przyrządu do gazów. Warto analizować zasadę działania, nie tylko nazwę urządzenia.
Katalityczny wykorzystuje reakcję na elemencie katalitycznym i jest kojarzony głównie z pomiarem metanu. Interferencyjny jest optyczny (interferencja światła) i może pozwalać na ocenę wpływu CH4 oraz CO2, w tym wyznaczenie CO2 metodą porównania odczytów z filtrem i bez filtra.
W rejonach o gorszej wentylacji, przy podejrzeniu pożaru endogenicznego, po zawałach oraz tam, gdzie może dochodzić do gromadzenia się gazów w wyrobiskach. Kontrola CO2 pomaga ocenić jakość powietrza i ryzyko dla załogi, zwłaszcza przy jednoczesnym spadku tlenu.
Nie, detektor tlenu służy do pomiaru O2. To, że oba gazy są ważne dla bezpieczeństwa pracy, nie oznacza, że jeden przyrząd mierzy oba parametry. Do CO2 stosuje się przyrządy przeznaczone do tego gazu lub metody pośrednie, jak w metanomierzu interferencyjnym.
Wskazówką są określenia typu "interferencyjny" oraz modele znane z tej grupy. Warto też kojarzyć, że zasada interferencji oznacza przyrząd optyczny z odczytem na skali/prążkach, często z możliwością pracy z filtrem pochłaniającym CO2 do rozdzielenia wpływu gazów.
Ucz się parami: gaz → typ czujnika oraz typ czujnika → ograniczenia. Dla każdego przyrządu zapamiętaj zasadę działania (optyczna, katalityczna, elektrochemiczna) i co realnie mierzy. Pomaga też rozwiązywanie testów z doboru przyrządu do konkretnego zagrożenia w wyrobisku.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Metanomierz interferencyjny MG-1 jest przyrządem optycznym, który może służyć do wyznaczania stężenia CO2 w atmosferze kopalnianej."

Materiały:

  • Skrypty/wykłady z wentylacji i zagrożeń gazowych w górnictwie podziemnym
  • Instrukcje obsługi metanomierzy interferencyjnych (dla typów używanych w kopalniach)
  • Materiały szkoleniowe z metrologii i aparatury kontrolno-pomiarowej w kopalniach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego