KWALIFIKACJA ELE2 - TEST WIEDZY NR 9

PYTANIE NR 22.
Pomiar Wartość
Napięcie (V) 230
Prąd (A) 0
Rezystancja (Ω) ?
Na podstawie powyższej tabeli, jaką wartość powinna pokazać miernik rezystancji?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z prawa Ohma wynika zależność R = U/I. Przy napięciu 230 V i prądzie 0 A mamy przypadek przerwy w obwodzie: prąd nie płynie mimo przyłożonego napięcia. W modelu idealnym oznacza to, że rezystancja dąży do nieskończoności, więc miernik wskazuje ∞ Ω (często jako OL).

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano wartości: napięcie 230 V, prąd 0 A oraz pytanie o rezystancję. Kluczowa jest tu interpretacja relacji między wielkościami elektrycznymi w obwodzie prądu stałego (lub w ujęciu uproszczonym dla odbiornika rezystancyjnego): prawo Ohma opisuje związek U = I · R, a po przekształceniu R = U/I.

Jeżeli I = 0 A, oznacza to, że prąd nie płynie. Gdy jednocześnie rozpatrujemy sytuację, w której napięcie jest różne od zera, najtypowszym fizycznym znaczeniem jest przerwa w obwodzie (rozwarcie, brak ciągłości przewodu, odłączony element, przepalony bezpiecznik, otwarty styk). W takim przypadku obwód "nie przewodzi", więc aby przy niezerowym napięciu uzyskać zerowy prąd, rezystancja musi być bardzo duża.

Matematycznie wprost wstawienie do R = U/I prowadzi do dzielenia przez zero. W elektrotechnice ten przypadek interpretuje się granicznie: gdy prąd dąży do zera, rezystancja dąży do nieskończoności. Dlatego poprawna odpowiedź to ∞ Ω. W wielu multimetrów pojawia się też oznaczenie typu OL (over limit) lub brak stabilnego odczytu – co w praktyce jest komunikatem "rezystancja poza zakresem", czyli bardzo duża/przerwa.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 0 Ω odpowiada zwarciu lub bardzo dobremu przewodzeniu. Przy 230 V i 0 Ω prąd byłby ogromny (ograniczony tylko impedancją źródła i przewodów), więc nie zgadza się z I = 0 A.
  • 230 Ω to typowy błąd zakotwiczenia na liczbie z tabeli. Gdyby R = 230 Ω, to prąd wynosiłby I = U/R = 230/230 = 1 A, a nie 0 A.
  • "Nie można określić bez dodatkowych informacji." W zadaniu, na poziomie szkolnym/egzaminacyjnym, przyjmuje się model idealny i wystarczające dane do wniosku: I = 0 A przy niezerowym U oznacza przerwę i rezystancję dążącą do nieskończoności.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu pojawia się prąd 0 A, sprawdź, czy nie jest to sygnał przerwy w obwodzie (∞ Ω), a nie zwarcia (0 Ω). Zwarcie zwykle objawia się dużym prądem, nie zerowym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wskazanie ∞ Ω (często też jako OL) oznacza w praktyce przerwę w obwodzie lub rezystancję tak dużą, że jest poza zakresem pomiaru. Typowe przyczyny to rozłączony przewód, uszkodzony element, przepalony bezpiecznik albo otwarty styk.
Korzysta się ze wzoru wynikającego z prawa Ohma: R = U / I. Napięcie podajesz w woltach (V), prąd w amperach (A), a wynik otrzymujesz w omach (Ω). Gdy prąd wynosi 0 A, interpretujesz to jako przerwę i rezystancję dążącą do nieskończoności.
Jeśli w obwodzie jest napięcie, a prąd nie płynie (0 A), to znaczy, że obwód nie przewodzi. W idealnym modelu oznacza to rozwarcie, czyli brak drogi przepływu ładunków. Zależność R = U/I prowadzi wtedy do sytuacji granicznej: przy I→0 rezystancja →∞.
0 Ω oznacza praktycznie zwarcie albo bardzo małą rezystancję (np. przewód). Przerwa w obwodzie daje wynik bardzo duży: ∞ Ω lub OL. W praktyce zwarciu zwykle towarzyszy duży prąd, a przerwie – brak prądu.
Najczęstsze błędy to: mylenie jednostek (V, A, Ω), mechaniczne podstawianie do wzoru bez sprawdzenia sensu fizycznego oraz wybór liczby z tabeli "na oko" (np. 230 Ω, bo w tabeli jest 230 V). Warto zawsze sprawdzić, czy wynik pasuje do opisu obwodu.
To typowy objaw przerwy w obwodzie zasilania: rozłączony przewód, wyłączony wyłącznik, przepalony bezpiecznik, uszkodzony przewód wtyczki albo rozłączony styk. W instalacjach towarzyszących gazowym (np. automatyka) taki stan oznacza brak zasilania odbiornika.
W prostym, rezystancyjnym modelu obwodu tak: R = U/I. W rzeczywistych układach prądu przemiennego mogą pojawić się elementy o charakterze indukcyjnym lub pojemnościowym i wtedy mówimy o impedancji, a nie czystej rezystancji. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle przyjmuje się model uproszczony.
Rezystancję mierzy się przy odłączonym zasilaniu i rozładowanych elementach (np. kondensatorach). Miernik w trybie Ω sam podaje niewielkie napięcie pomiarowe, więc nie wolno mierzyć rezystancji w obwodzie pod napięciem 230 V. To ważne także przy pracach przy urządzeniach współpracujących z instalacją gazową.
W wielu zadaniach szkolnych dane są celowo tak dobrane, aby dało się wyciągnąć jednoznaczny wniosek w modelu idealnym. Gdy pojawia się I = 0 A, często chodzi o rozpoznanie przerwy w obwodzie i wniosku ∞ Ω. "Nie można określić" bywa poprawne tylko przy brakujących danych lub sprzeczności w treści.
Typowe oznaki to: brak przepływu prądu mimo obecnego napięcia, brak reakcji odbiornika oraz wynik pomiaru rezystancji/ciągłości wskazujący ∞ Ω lub OL. Dodatkowo test ciągłości (brzęczyk) zwykle nie zadziała. To pomaga szybko zlokalizować uszkodzone połączenie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że z prawa Ohma wynika zależność R = U/I.

Źródła:

  • W. M. Hayt, J. E. Kemmerly, S. M. Durbin, "Analiza obwodów elektrycznych" (Engineering Circuit Analysis), rozdział: podstawowe prawa obwodów (prawo Ohma), wydania akademickie (różne)
  • A. Halliday, R. Resnick, J. Walker, "Podstawy fizyki", tom dotyczący elektryczności i magnetyzmu, dział: prąd elektryczny i prawo Ohma, wydania PWN (różne)
  • F. J. Bueche, "Fizyka dla szkół wyższych", rozdział o prądzie stałym i oporze elektrycznym (prawo Ohma), wydania polskie (różne)

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw elektrotechniki: prawo Ohma i obwody DC
  • Instrukcje użytkowania multimetrów: pomiar rezystancji i interpretacja "OL/∞"
  • Zestawy zadań maturalnych/technicznych z działu prądu stałego (U, I, R)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego