W astronomii nawigacyjnej kluczowa jest zależność między wysokością ciała niebieskiego nad horyzontem a położeniem obserwatora na Ziemi. Gwiazda Polarna znajduje się bardzo blisko bieguna północnego nieba, czyli punktu, wokół którego pozornie obraca się sfera niebieska dla obserwatora na półkuli północnej.
Z tego powodu, gdy mierzysz wysokość Gwiazdy Polarnej (jej elewację nad horyzontem), otrzymujesz bezpośrednią informację o tym, jak wysoko nad horyzontem znajduje się kierunek na biegun nieba. W praktyce oznacza to, że wysokość Polarnej jest w przybliżeniu równa szerokości geograficznej obserwatora. W realnej pracy nawigacyjnej uwzględnia się jeszcze poprawki obserwacyjne i fakt, że Polaris nie leży dokładnie w biegunie (stosuje się odpowiednie poprawki/tablice), ale sens pytania dotyczy właśnie tego podstawowego związku.
Dlatego poprawna jest odpowiedź: "szerokości geograficznej pozycji obserwowanej statku." Taki pomiar nie wyznacza bezpośrednio długości geograficznej, ponieważ długość wynika z porównania czasu (np. czasu miejscowego i czasu odniesienia) lub z obserwacji prowadzących do określenia zależności czasowych, a nie z samego faktu, jak wysoko jest biegun nieba.
- Odpowiedź "długości geograficznej pozycji obserwowanej statku." jest nieprawidłowa, bo sama wysokość Polarnej nie niesie informacji o czasie/meridianie odniesienia, które są kluczowe dla długości.
- Odpowiedź "miejscowego kąta godzinnego punktu Barana." jest nieprawidłowa, bo to wielkość związana z rachubą czasu gwiazdowego i pozycją punktu Barana; nie wynika ona wprost z pojedynczego pomiaru wysokości Polarnej.
- Odpowiedź "pozycji obserwowanej statku." jest zbyt ogólna: pojedynczy pomiar wysokości Polarnej daje przede wszystkim informację o szerokości (lub linię pozycyjną), natomiast pełna pozycja (szerokość i długość) zwykle wymaga dodatkowych danych/obserwacji.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się Gwiazda Polarna i wysokość nad horyzontem, najczęściej testowana jest umiejętność skojarzenia tej obserwacji z szerokością geograficzną (szczególnie w ujęciu przybliżonym).
