KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 21.
Pomiary stężenia metanu w powietrzu za pomocą metanomierzy przenośnych, w polach metanowych pod stropem wyrobisk górniczych, są dokonywane raz na dobę, w dniach, w których prowadzone jest wydobycie przez
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "metaniarzy" jest właściwa, ponieważ pomiary stężenia metanu metanomierzami przenośnymi w rejonach zagrożonych wykonują wyznaczeni pracownicy metanometrii (metaniarze). Pozostałe funkcje (przodowy, strzałowy, dozór) mają inne zadania i nie są podstawowo przypisane do tej czynności.

Pełne wyjaśnienie:

W kopalniach podziemnych, szczególnie w rejonach zagrożenia metanowego, prowadzi się systematyczną kontrolę składu atmosfery. Pomiary stężenia metanu metanomierzami przenośnymi są elementem metanometrii i mają na celu wczesne wykrycie wzrostu stężenia gazu oraz zapobieganie sytuacjom niebezpiecznym (np. przekroczeniom wartości dopuszczalnych i ryzyku zapłonu).

Odpowiedź "metaniarzy" jest poprawna, bo to metaniarze są pracownikami wyznaczonymi do wykonywania pomiarów metanu w określonych miejscach i cyklach czasowych, w tym pod stropem wyrobisk w polach metanowych. W praktyce to oni realizują obchody pomiarowe, dokumentują wyniki i przekazują informacje potrzebne do podjęcia działań organizacyjnych lub technicznych (np. intensyfikacji wentylacji, ograniczenia robót).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "przodowych" – przodowy kieruje pracami w przodku/oddziale i odpowiada za organizację robót, ale standardowo nie jest to funkcja dedykowana do wykonywania metanometrii. Może reagować na wyniki pomiarów, lecz nie zastępuje służb pomiarowych.
  • "strzałowych" – strzałowy wykonuje czynności związane z robotami strzałowymi. Choć bezpieczeństwo metanowe jest kluczowe przy strzelaniu, rola strzałowego nie oznacza, że to on prowadzi dobowy harmonogram pomiarów metanomierzami przenośnymi w całym rejonie.
  • "osoby dozoru" – dozór sprawuje nadzór i kontrolę pracy załogi, ale pomiary metanometryczne są zadaniem przypisanym konkretnym pracownikom/służbom. Dozór może wymagać wykonania pomiaru lub sprawdzić jego wynik, jednak nie jest to "kto wykonuje" w sensie organizacyjnym.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy tego, kto wykonuje pomiary metanu metanomierzem przenośnym w wyrobiskach, najczęściej chodzi o metaniarzy (służby metanometryczne), a nie o funkcje kierowania robotami czy specjalistów od strzelania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Metanomierz przenośny to przyrząd do bieżącego pomiaru stężenia metanu w powietrzu wyrobisk. Służy do szybkiej kontroli atmosfery w miejscach zagrożonych, np. przy stropie, w rejonach wydobycia i w miejscach o słabszym przewietrzaniu, aby wcześnie wykryć wzrost stężenia gazu.
Metaniarz wykonuje pomiary metanu w wyznaczonych punktach i terminach, prowadzi obchody metanometryczne oraz dokumentuje wyniki. W praktyce informuje dozór o nieprawidłowościach i wspiera decyzje dotyczące bezpieczeństwa, np. potrzeby poprawy przewietrzania lub czasowego ograniczenia robót.
Metan jest lżejszy od powietrza, dlatego ma tendencję do gromadzenia się w wyższych partiach wyrobiska. Pomiar przy stropie zwiększa szansę wykrycia lokalnych nagromadzeń metanu, które mogą nie być widoczne przy pomiarze bliżej spągu, zwłaszcza przy zaburzeniach przepływu powietrza.
Nie zawsze. Dozór odpowiada za nadzór nad bezpiecznym prowadzeniem robót i może zlecić wykonanie pomiaru lub sprawdzić jego wynik, ale typowe, planowe pomiary metanomierzami przenośnymi wykonują wyznaczeni pracownicy (np. metaniarze) zgodnie z organizacją metanometrii w kopalni.
Częsty błąd to wybór "osoby dozoru", bo kojarzy się z kontrolą. Inny błąd to utożsamianie pomiarów metanu z robotami strzałowymi i wskazywanie strzałowego. Warto zapamiętać podział ról: metaniarz wykonuje pomiary, a dozór reaguje organizacyjnie na wyniki.
Są kluczowe przed rozpoczęciem i w trakcie robót w rejonach zagrożonych, zwłaszcza podczas urabiania, transportu urobku oraz wszędzie tam, gdzie mogą wystąpić zmiany przewietrzania. Największe znaczenie mają w dniach prowadzenia wydobycia i przy zmianach warunków wentylacyjnych.
Przodowy organizuje i prowadzi roboty w przodku oraz kieruje pracą załogi. Metaniarz zajmuje się kontrolą atmosfery pod kątem metanu: wykonuje pomiary, zapisuje wyniki i zgłasza przekroczenia. Na egzaminie pytanie "kto wykonuje pomiary" zwykle wskazuje na metaniarza.
Strzałowy ma wyspecjalizowane zadania związane z przygotowaniem i wykonywaniem robót strzałowych. Choć metan ma duże znaczenie dla bezpieczeństwa strzelania, planowa metanometria w rejonach wyrobisk jest realizowana przez wyznaczone służby pomiarowe, a nie przez strzałowego.
Pomiar powinien jednoznacznie wskazywać stężenie metanu oraz miejsce i czas wykonania. W praktyce ważne jest też, czy pomiar dotyczy rejonu pod stropem i czy warunki przewietrzania są typowe. Wynik stanowi podstawę do decyzji o kontynuacji robót lub zastosowaniu działań zabezpieczających.
Ucz się przez mapę ról i odpowiedzialności: metaniarz (pomiary), dozór (nadzór i decyzje), przodowy (organizacja robót), strzałowy (roboty strzałowe). Przerób typowe miejsca pomiarów (strop, rejon przodka) i zasady reakcji na przekroczenia. Pomaga rozwiązywanie testów tematycznych.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Odpowiedź "metaniarzy" jest właściwa, ponieważ pomiary stężenia metanu metanomierzami przenośnymi w rejonach zagrożonych wykonują wyznaczeni pracownicy metanometrii (metaniarze)."

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe kopalni z zakresu metanometrii i zagrożenia metanowego
  • Instrukcje ruchowe i procedury kontroli atmosfery w zakładzie górniczym (wewnętrzne)
  • Podręczniki i skrypty z wentylacji kopalń oraz zagrożeń naturalnych (metan)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego