Jeżeli dwa współpracujące elementy nie przemieszczają się względem siebie (czyli nie ma poślizgu), to siła tarcia ma charakter statyczny. Oznacza to, że tarcie działa tak, aby przeciwdziałać rozpoczęciu ruchu względnego i "utrzymać" stan spoczynku w miejscu styku.
W praktyce tarcie statyczne występuje np. w połączeniach dociskowych, zaciskach, sprzęgłach ciernych w stanie bez poślizgu czy w sytuacji, gdy element jest obciążany siłą, ale jeszcze nie ruszył.
- "statyczne." – poprawne, bo kluczowym warunkiem jest brak ruchu względnego powierzchni.
- "kinetyczne." – nie pasuje, ponieważ tarcie kinetyczne (ślizgowe) pojawia się, gdy poślizg już występuje, czyli elementy poruszają się względem siebie.
- "toczne." – nie jest właściwe, bo tarcie toczne dotyczy ruchu tocznego (np. koło po podłożu, element toczny w łożysku), a w treści wskazano brak przemieszczania się względem siebie.
- "graniczne." – to określenie związane z reżimem smarowania (warunkami pracy warstwy smarnej i kontaktu chropowatości), a nie bezpośrednio z rozróżnieniem "ruch/brak ruchu" jak w tarciu statycznym i kinetycznym.
Na egzaminie warto zawsze najpierw wyłapać słowa-klucze: "nie przemieszczającymi się względem siebie" oznacza brak poślizgu, a więc tarcie statyczne. Dopiero gdy pojawia się poślizg, przechodzimy do tarcia kinetycznego.
