KWALIFIKACJA ELE11 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 18.
Pompa ciepła odbierająca ciepło z gruntu za pośrednictwem roztworu glikolu i podgrzewająca powietrze jako odbiornik energii oznaczana jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W zapisie typu pompy ciepła pierwsza litera opisuje dolne źródło, a druga górne źródło (odbiornik). Roztwór glikolu/solanka z wymiennika gruntowego to B (brine), a podgrzewane powietrze to A (air). Dlatego właściwe oznaczenie to B/A.

Pełne wyjaśnienie:

Oznaczenia typu pracy pompy ciepła zapisuje się jako dwuliterowy kod, w którym:

  • pierwsza litera określa dolne źródło (skąd pompa odbiera ciepło),
  • druga litera określa górne źródło (do czego pompa oddaje ciepło, czyli odbiornik).

W tym systemie spotyka się m.in. litery: A (powietrze), W (woda) oraz B (brine, czyli solanka/roztwór glikolu). W pytaniu opisano pompę, która:

  • pobiera ciepło z gruntu za pośrednictwem roztworu glikolu – oznacza to obieg solanki, więc dolne źródło zapisuje się jako B,
  • oddaje ciepło do instalacji, w której odbiornikiem jest powietrze – górne źródło to A.

Zatem poprawny kod to B/A, czyli pompa "solanka–powietrze".

Dlaczego pozostałe oznaczenia nie pasują do opisu?

  • A/W oznaczałoby dolne źródło powietrzne i górne wodne (typowa pompa powietrze–woda). To nie zgadza się z informacją o roztworze glikolu z gruntu ani z odbiornikiem powietrznym.
  • A/A to układ powietrze–powietrze (często urządzenia klimatyzacyjne w trybie grzania). W pytaniu dolnym źródłem nie jest powietrze, tylko solanka z wymiennika gruntowego.
  • B/W odpowiadałoby układowi solanka–woda (częste pompy gruntowe zasilające instalację wodną, np. podłogówkę). Tu jednak odbiornikiem ma być powietrze, więc druga litera nie może być W.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw nazwij nośnik po stronie dolnego źródła (powietrze/woda/solanka), a dopiero potem nośnik po stronie odbioru. To ogranicza typowy błąd polegający na odwróceniu kolejności liter.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
B/A oznacza, że dolnym źródłem jest solanka (roztwór glikolu, brine), a górnym źródłem jest powietrze (air). Czyli pompa odbiera ciepło z obiegu glikolowego (np. z wymiennika gruntowego) i ogrzewa powietrze w budynku.
Czytaj zawsze: pierwsza litera = skąd ciepło jest pobierane, druga litera = dokąd jest oddawane. To pomaga uniknąć odwrócenia zapisu. Przykład: A/W to powietrze jako źródło i woda jako odbiornik, a B/A to solanka jako źródło i powietrze jako odbiornik.
W praktyce pompa ciepła nie "zasysa" energii bezpośrednio z gruntu, tylko wymienia ją przez nośnik ciepła krążący w wymienniku. Tym nośnikiem jest najczęściej roztwór wody z glikolem, nazywany solanką. Stąd w oznaczeniach stosuje się B (brine) jako opis medium po stronie dolnego źródła.
A/W to układ powietrze–woda: dolnym źródłem jest powietrze zewnętrzne, a górnym źródłem jest woda w instalacji grzewczej (np. grzejniki lub podłogówka). To bardzo częsty typ w budynkach, bo nie wymaga wykonywania wymiennika gruntowego ani dostępu do wód gruntowych.
B/W to pompa solanka–woda. Ciepło jest pobierane z obiegu solanki (zwykle z kolektora poziomego lub sondy pionowej w gruncie), a oddawane do wodnej instalacji grzewczej. Stosuje się ją, gdy planuje się stabilne parametry pracy i można wykonać wymiennik gruntowy.
Oznaczenie A/A opisuje układ powietrze–powietrze. W praktyce często są to urządzenia klimatyzacyjne pracujące odwróconym obiegiem (grzanie). Na egzaminie kluczowe jest rozpoznanie mediów: powietrze jako źródło i powietrze jako odbiornik, bez wody ani solanki w instalacji.
Najczęstsze pomyłki to: odwrócenie kolejności (np. mylenie źródła z odbiornikiem), wybór A/W "bo jest popularne" mimo innego opisu, oraz błędne założenie, że B oznacza grunt zamiast solanki. Pomaga zasada: najpierw medium dolnego źródła, potem medium po stronie instalacji.
B/A (solanka–powietrze) spotyka się rzadziej, bo wymaga jednocześnie wymiennika gruntowego (obieg glikolowy) oraz systemu ogrzewania powietrznego w budynku. W Polsce częściej wybiera się B/W (grunt–woda) lub A/W (powietrze–woda), bo łatwiej je zintegrować z typową instalacją CO.
Dodatkowy zapis temperatur (np. B0/W35) doprecyzowuje warunki pracy: temperaturę medium po stronie dolnego źródła (tu solanka 0°C) oraz temperaturę po stronie górnego źródła (tu woda 35°C). Na egzaminie warto kojarzyć, że litery mówią o mediach, a liczby o punktach pracy używanych do porównań parametrów.
Zrób dwa kroki: (1) wypisz medium dolnego źródła z opisu (powietrze/woda/solanka), (2) wypisz medium odbiornika (woda lub powietrze). Potem zamień je na litery A/W/B i zachowaj kolejność. Ta procedura ogranicza strzały "na pamięć" i redukuje błąd odwrócenia liter.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "W zapisie typu pompy ciepła pierwsza litera opisuje dolne źródło, a druga górne źródło (odbiornik)."

Materiały:

  • Norma EN 14511 (terminologia i sposób oznaczania/warunki badań dla pomp ciepła)
  • Karty katalogowe producentów pomp ciepła (sekcja: warunki pracy i oznaczenia typu A/W, B/W, A/A)
  • Podręczniki/opracowania z techniki grzewczej i chłodnictwa dotyczące klasyfikacji pomp ciepła

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego