KWALIFIKACJA ELE10 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 29.
Pompa ciepła pracując w czasie 20 dni dostarczała do budynku jednorodzinnego energię 2 040 kWh. Ile wynosi wskaźnik efektywności energetycznej, jeżeli pobrana średnio moc ma wartość 2,5 kW?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wskaźnik efektywności liczymy jako stosunek efektu do nakładu. Najpierw wyznacz średnią moc oddaną: 20 dni = 480 h, więc Pout = 2040 kWh / 480 h = 4,25 kW. Następnie COP = Pout / Pin = 4,25 kW / 2,5 kW = 1,70.

Pełne wyjaśnienie:

Aby policzyć wskaźnik efektywności energetycznej pompy ciepła w ujęciu zadania, traktujemy go jak COP, czyli stosunek uzyskanej energii (lub mocy) po stronie grzewczej do energii (lub mocy) pobranej z sieci elektrycznej.

Krok 1: zamiana czasu pracy na godziny
W zadaniu podano 20 dni pracy. W obliczeniach dla kWh i kW najwygodniej użyć godzin:
20 dni · 24 h/dobę = 480 h.

Krok 2: wyznaczenie średniej mocy grzewczej (oddanej do budynku)
Podano energię dostarczoną do budynku: 2040 kWh w czasie 480 h. Średnia moc po stronie oddawanej wynosi więc:
P = E / t = 2040 kWh / 480 h = 4,25 kW.
To logiczne: skoro w ciągu 1 godziny średnio oddano 4,25 kWh, to odpowiada to mocy 4,25 kW.

Krok 3: obliczenie wskaźnika efektywności
Moc pobrana średnio wynosi 2,5 kW (to nakład energii elektrycznej). Wskaźnik efektywności jako iloraz mocy oddanej do pobranej wynosi:
4,25 kW / 2,5 kW = 1,70.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "4,08" zwykle pojawia się, gdy ktoś błędnie przyjmie inny czas (np. pomyli dni z tygodniami albo zastosuje nieprawidłowe przeliczenie) albo wykona działania w złej kolejności.
  • "17,00" może wynikać z pominięcia mnożnika 24 h/dobę lub z przypadkowego przestawienia przecinka (błąd skali), co jest typowe przy pracy na kWh i kW.
  • "40,80" wskazuje na rażący błąd jednostek, np. potraktowanie 2040 kWh jako wartości "na dobę" albo wykonanie mnożenia zamiast dzielenia.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu sprawdź sens wyniku. Jeśli pompa ciepła ma pobór 2,5 kW i oddaje średnio 4,25 kW, to współczynnik 1,70 jest spójny (większy od 1, ale nie absurdalnie duży).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
COP to liczba pokazująca, ile energii cieplnej (lub mocy grzewczej) pompa ciepła oddaje do instalacji w porównaniu do energii (mocy) elektrycznej, którą pobiera. W uproszczeniu: im wyższy COP, tym mniej prądu potrzeba do uzyskania tej samej ilości ciepła.
Najpierw liczysz średnią moc oddaną: Pout = Eout / t, gdzie Eout jest w kWh, a t w godzinach. Potem dzielisz przez moc pobraną: COP = Pout / Pin. Kluczowe jest poprawne przeliczenie dni na godziny (1 doba = 24 h).
Jednostka kWh oznacza "kilowatogodzinę", więc naturalnie łączy się z czasem w godzinach. Żeby poprawnie policzyć moc w kW ze wzoru E = P · t, czas musi być w godzinach. Dni to tylko inna jednostka czasu, którą trzeba przeliczyć.
W takim zadaniu "moc pobrana" oznacza średnią moc elektryczną pobieraną z sieci przez sprężarkę i osprzęt pompy ciepła. To jest nakład energii, który porównuje się z uzyskiem ciepła oddanym do budynku, aby wyznaczyć efektywność.
Można liczyć i z mocy, i z energii, byle konsekwentnie. Jeśli masz moce średnie: COP = Pout/Pin. Jeśli masz energie z tego samego okresu: COP = Eout/Ein. W zadaniach szkolnych często wyznacza się Pout z Eout i czasu, a potem dzieli przez Pin.
Zrób szybki "test zdrowego rozsądku": COP powinien być zwykle większy od 1, bo pompa ciepła przenosi energię z otoczenia. Jeśli wyjdzie 0,3 albo 40, to najczęściej oznacza błąd w przeliczeniu czasu lub jednostek (kW vs kWh) albo złą operację (mnożenie zamiast dzielenia).
Najczęściej: (1) brak mnożenia przez 24 h/dobę, (2) mylenie kW z kWh, (3) podstawienie mocy pobranej jako mocy oddanej, (4) dzielenie energii przez moc bez uwzględnienia czasu. Pomaga zapisanie jednostek przy każdym kroku.
Gdy trzeba ocenić, czy urządzenie pracuje prawidłowo lub czy rachunki za prąd są adekwatne do ilości dostarczonego ciepła. Z licznika energii i odczytów pracy da się oszacować efektywność, a duże odchylenia mogą wskazywać np. na złe ustawienia, problemy z dolnym źródłem lub instalacją.
Tak. COP zmienia się m.in. z temperaturą dolnego źródła (powietrze/grunt/woda) i temperaturą zasilania instalacji grzewczej. Im trudniejsze warunki (np. niska temperatura źródła i wysoka temperatura zasilania), tym zwykle niższy COP. Dlatego w praktyce porównuje się COP dla określonych warunków.
Ćwicz przeliczanie jednostek i proste bilanse: E = P · t, przeliczenia doby na godziny oraz interpretację COP jako ilorazu uzysku do poboru. Rozwiązuj krótkie zadania z danymi "z eksploatacji" (energia w kWh, czas w dniach, moc w kW), bo na egzaminie liczy się szybkość i poprawność jednostek.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Wskaźnik efektywności liczymy jako stosunek efektu do nakładu."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Współczynnik wydajności" (COP) – definicja jako stosunek efektu grzewczego do poboru energii, https://pl.wikipedia.org/wiki/Wsp%C3%B3%C5%82czynnik_wydajno%C5%9Bci (dostęp: 2026-02-27)
  • Engineering ToolBox: "COP - Coefficient of Performance" – ogólna definicja i interpretacja COP, https://www.engineeringtoolbox.com/cop-coefficient-of-performance-d_287.html (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Pompa ciepła" – opis zasady działania i pojęcia efektywności/COP w kontekście pomp ciepła, https://pl.wikipedia.org/wiki/Pompa_ciep%C5%82a (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podstawy elektrotechniki i energetyki: moc, energia, jednostki i przeliczenia
  • Materiały dydaktyczne o pompach ciepła: definicje COP/SCOP i interpretacja wyników
  • Karty katalogowe pomp ciepła (sekcje dot. COP i warunków pomiaru)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego