KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 3.
Pompa przodkowa przy 1000 obr/min osiąga wydajność 40 m3/h. Korzystając z zależności Q1 : Q2 = n1 : n2, oblicz wydajność tej pompy przy obrotach zwiększonych o 20%.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wydajność jest proporcjonalna do obrotów: Q2 = Q1 · (n2/n1).
Po zwiększeniu obrotów o 20% mamy n2 = 1,2·n1.
Zatem Q2 = 40 · 1,2 = 48 m3/h, co odpowiada zaznaczonej odpowiedzi.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano zależność proporcjonalności między wydajnością pompy a prędkością obrotową: Q1 : Q2 = n1 : n2. Oznacza to, że przy niezmienionych pozostałych warunkach pracy (w ujęciu zadaniowym) wydajność rośnie liniowo wraz ze wzrostem obrotów.

Krok 1: wyznacz nowe obroty.
Obroty zwiększono o 20%, więc:
n2 = n1 · 1,2.
Dla n1 = 1000 obr/min mamy n2 = 1200 obr/min.

Krok 2: zastosuj proporcję do wydajności.
Z proporcji wynika: Q2 = Q1 · (n2/n1).
Podstawiamy: Q2 = 40 · (1200/1000) = 40 · 1,2 = 48 m3/h.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 50 m3/h – odpowiada wzrostowi o 25% (bo 40 → 50 to +10, a 10/40 = 0,25), a nie o 20%.
  • 60 m3/h – to częsty błąd wynikający z potraktowania "20%" jak "+20" jednostek lub z błędnego skojarzenia przyrostu procentowego z wartością bezwzględną.
  • 72 m3/h – wynik zbyt duży jak na zależność liniową; mógł powstać przez wielokrotne zastosowanie współczynnika lub przez pomylenie zależności (np. błędne "podnoszenie do potęgi").

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści jest "zwiększono o 20%", najpierw zamień to na współczynnik 1,2, a dopiero potem licz. Dzięki temu łatwo kontrolujesz sens wyniku: wydajność powinna wzrosnąć z 40 do wartości nieco mniejszej niż 50.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw zamień 20% na współczynnik: 1,2. Następnie użyj proporcji Q2 = Q1·(n2/n1). Jeśli obroty rosną o 20%, to n2/n1 = 1,2, więc wydajność też mnożysz przez 1,2.
To zapis proporcjonalności liniowej: przy założeniach zadania wydajność Q zmienia się tak samo jak prędkość obrotowa n. Gdy n wzrośnie o dany procent, Q wzrośnie o ten sam procent. W praktyce to uproszczenie używane w rachunkach egzaminacyjnych.
Bo 20% z 40 to 8, a nie 20. Wzrost o 20% oznacza Q2 = 40·1,2 = 48. Wynik 60 pojawia się, gdy ktoś myli procent z wartością bezwzględną i dodaje "20" zamiast policzyć 20% z wartości początkowej.
Policz 10% (to jedna dziesiąta), a potem podwój. Dla 40: 10% to 4, więc 20% to 8. Dodajesz do wartości początkowej: 40 + 8 = 48. To metoda szybka i często wystarcza na egzaminie.
W zadaniach egzaminacyjnych często przyjmuje się proporcję liniową (Q~n). W realnych warunkach mogą wpływać na to opory instalacji, stan pompy, lepkość medium czy zjawiska kawitacji. Dlatego w praktyce wynik obliczeń jest przybliżeniem, a nie gwarancją.
Potrzebujesz wartości wyjściowej Q1, obrotów n1 oraz informacji o zmianie obrotów (tu: +20%). Wtedy wyznaczasz n2 i liczysz Q2 z proporcji. Jednostki (m3/h) przenosisz bez zmian.
Najczęstsze to: dodawanie 20 zamiast 20%, błędne przyjęcie 1,02 zamiast 1,2, pomylenie kolejności w proporcji (odwrócenie ułamka) oraz brak kontroli sensu wyniku. Pomaga zapis: n2=1,2·n1 i sprawdzenie, czy wynik jest o 20% większy.
Pomp przodkowych używa się do odwadniania rejonu robót (np. przodka) i odprowadzania dopływającej wody tak, aby utrzymać bezpieczne warunki pracy. Zmiana obrotów lub doboru pompy wpływa na zdolność odwadniania i organizację prac w wyrobisku.
Tak. Skoro obroty rosną o 20%, to wydajność w tym modelu też rośnie o 20%. Liczysz 20% z 40 (czyli 8) i dodajesz do 40. Otrzymujesz 48 m3/h. To kontrola sensu i szybki test, czy rachunek z proporcji nie zawiera pomyłki.
Wzrost o 20% zależy od wartości początkowej (to 0,2·Q1), a "+20" to stała wartość dodana w jednostkach. W zadaniach technicznych, gdy widzisz procent, zawsze przelicz go na współczynnik (1,2) albo policz część wartości (20% z 40 = 8).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 71% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Wydajność jest proporcjonalna do obrotów: Q2 = Q1 · (n2/n1).Po zwiększeniu obrotów o 20% mamy n2 = 1,2·n1.Zatem Q2 = 40 · 1,2 = 48 m3/h, co odpowiada zaznaczonej odpowiedzi."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z hydrauliki (zależności przepływu i prędkości obrotowej)
  • Materiały szkolne z matematyki: procenty i proporcje
  • Instrukcje eksploatacji pomp (ogólne zasady doboru parametrów pracy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego