KWALIFIKACJA TWO6 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 38.
Pompa wirowa przepracowała 3 600 godzin. Na podstawie fragmentu jej dokumentacji techniczno-ruchowej określ, co należy zaplanować do demontażu.
Ilustracja przedstawia fragment dokumentacji techniczno-ruchowej pompy wirowej, która jest częścią egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Po przepracowaniu określonej liczby godzin DTR zwykle wskazuje zakres czynności przeglądowych.
W tym przypadku zaplanować należy demontaż zespołu wirującego, czyli wału pompy razem z wirnikiem. Pozostałe odpowiedzi dotyczą demontażu nieadekwatnego (zbyt dużego lub cząstkowego) względem typowego przeglądu godzinowego.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza umiejętność korzystania z dokumentacji techniczno-ruchowej (DTR) przy planowaniu obsługi pompy wirowej. W praktyce na statku decyzja "co demontować" nie wynika z intuicji, tylko z tabeli obsług okresowych powiązanej z czasem pracy (licznikiem godzin).

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: "Wał pompy z wirnikiem"?
W wielu pompach wirowych kluczowym elementem przeglądu po określonym czasie pracy jest kontrola stanu części pracujących w ruchu: wału, wirnika, uszczelnień oraz elementów współpracujących z łożyskowaniem. Z perspektywy planowania prac demontażowych oznacza to często konieczność wyjęcia zespołu wirującego (wał z osadzonym wirnikiem) z korpusu, aby umożliwić ocenę zużycia, czyszczenie, pomiary bicia, kontrolę powierzchni, a także dostęp do uszczelnień.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Wirnik z wału pompy" – to demontaż cząstkowy i bardziej "głęboki" technologicznie (wymaga zdejmowania/ściągania wirnika), który nie zawsze jest konieczny. DTR może wymagać demontażu całego zespołu do inspekcji, bez rozdzielania wirnika i wału na tym etapie.
  • "Całą pompę z fundamentu" – to zakres zbyt duży jak na typowy przegląd godzinowy. Zdejmowanie agregatu z fundamentu planuje się zwykle przy pracach związanych z ustawieniem współosiowości, wymianą podstawy, poważnym uszkodzeniem lub remontem generalnym, a nie jako standardową czynność wynikającą tylko z naliczenia godzin.
  • "Łożyska toczne z wału pompy" – choć łożyska są częstym elementem kontroli, sama czynność ich zdejmowania jest również działaniem cząstkowym i nie zawsze jest pierwszym planowanym krokiem. Najpierw zwykle planuje się demontaż zespołu, a dopiero po ocenie stanu decyduje o wymianie lub demontażu łożysk.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pada "na podstawie fragmentu DTR", kluczowe jest rozpoznanie, czy tabela dotyczy demontażu zespołu (np. "zespół wirujący") czy wymiany konkretnej części. Odpowiedź powinna odpowiadać poziomowi "co zaplanować", czyli czynności organizacyjnej i zakresowej, a nie drobnemu etapowi warsztatowemu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
DTR (dokumentacja techniczno-ruchowa) opisuje budowę, parametry oraz obsługi okresowe urządzenia. W siłowni okrętowej jest podstawą do planowania przeglądów według godzin pracy, doboru zakresu demontażu i przygotowania części zamiennych, narzędzi oraz procedur bezpieczeństwa.
To demontaż zespołu wirującego jako całości, zwykle poprzez wyjęcie wału z osadzonym wirnikiem z korpusu pompy. Umożliwia to ocenę zużycia elementów pracujących, kontrolę uszczelnień i dostęp do miejsc, których nie da się sprawdzić bez rozebrania części wewnętrznych.
Zdjęcie pompy z fundamentu jest pracą dużą organizacyjnie (odłączenia, podwieszenia, ponowne osiowanie i próby). W przeglądach wynikających tylko z naliczenia godzin zwykle wystarcza demontaż zespołu wewnętrznego. Demontaż z fundamentu planuje się raczej przy poważnych uszkodzeniach lub remoncie generalnym.
Łożyska demontuje się, gdy DTR przewiduje ich wymianę po określonym przebiegu, gdy stwierdzono nadmierny luz, hałas, przegrzewanie lub zanieczyszczenie smaru. Często decyzja zapada po wstępnej inspekcji zespołu wirującego, a nie "z automatu" na sam licznik godzin.
Typowe sygnały to wzrost drgań, nienaturalny hałas, spadek wydajności, wzrost poboru mocy, wycieki na uszczelnieniu, przegrzewanie łożysk lub niestabilne ciśnienie tłoczenia. W praktyce takie objawy mogą wymusić demontaż wcześniej niż wynikałoby to z harmonogramu godzinowego.
Najczęściej kontroluje się stan wirnika (erozja, kawitacja, pęknięcia), wału (bicie, zużycie czopów), powierzchnie współpracujące z uszczelnieniem, pierścienie zużywalne oraz czystość kanałów. Celem jest ocena, czy elementy wymagają naprawy, czyszczenia czy wymiany przed ponownym montażem.
Częsty błąd to mylenie zakresu "kontrola" z "wymiana" oraz utożsamianie czynności warsztatowej (np. zdjęcie łożysk) z zakresem planistycznym (np. demontaż zespołu). Innym błędem jest pomijanie uwag DTR, które warunkują obsługę środowiskiem pracy, medium lub drganiami.
Trzeba zapewnić odstawienie i zabezpieczenie instalacji (odcięcia, odpowietrzenie/odwodnienie), przygotować narzędzia i środki transportu, opisać połączenia, zaplanować czystość montażu oraz części zamienne (uszczelnienia, elementy zużywalne). W praktyce ważna jest też kolejność rozbiórki zgodna z instrukcją producenta.
Nie zawsze. W wielu przypadkach na etapie przeglądu wystarcza wyjęcie wału z wirnikiem i ocena stanu elementów. Rozdzielanie wirnika i wału wykonuje się dopiero, gdy jest to potrzebne do naprawy, wymiany elementów lub gdy DTR wymaga osobnej kontroli połączenia, pasowania czy stanu piasty.
Warto ustalić: (1) czy chodzi o obsługę okresową według godzin, (2) jaki zakres czynności przypisano do tego progu w DTR, (3) czy odpowiedzi dotyczą "zespołu" czy pojedynczej części, oraz (4) czy któraś opcja nie jest przesadnie rozległa organizacyjnie. To pomaga wybrać odpowiedź zgodną z logiką harmonogramu.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że po przepracowaniu określonej liczby godzin DTR zwykle wskazuje zakres czynności przeglądowych.W tym przypadku zaplanować należy demontaż zespołu wirującego, czyli wału pompy razem z wirnikiem.

Materiały:

  • Instrukcje DTR do pomp wirowych stosowanych na statkach (sekcje: obsługi okresowe, harmonogramy, demontaż/montaż)
  • Podręcznik z eksploatacji i remontów maszyn okrętowych (rozdziały o pompach wirowych)
  • Materiały szkolne dot. utrzymania ruchu i planowania przeglądów według czasu pracy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego