KWALIFIKACJA HAN2 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 12.
Poniżej przedstawiono fragment tabeli zawierającej informacje o operacjach gospodarczych firmy:

DataOpis operacjiKwota
2021-01-15Zakup towarów na sprzedaż5000 PLN
2021-01-20Sprzedaż towarów7000 PLN

Jakie zapisy na kontach rozrachunkowych i przychodowych wynikają z tych operacji?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Rozrachunki z dostawcami" to konto pasywne, więc przy zakupie zobowiązanie rośnie po stronie Ma (czyli "zasilić"). Sprzedaż na fakturę tworzy należność od odbiorcy po stronie Wn ("obciążyć rozrachunki z odbiorcami") oraz jednocześnie zwiększa przychody po stronie Ma ("zasilić przychody").

Pełne wyjaśnienie:

W firmie handlowej operacje zakupu i sprzedaży wpływają na różne grupy kont. W tym zadaniu pytanie ogranicza się do kont rozrachunkowych (z kontrahentami) oraz konta przychodów.

Zakup towarów na sprzedaż (5000 PLN) zwykle powoduje powstanie zobowiązania wobec dostawcy, jeżeli płatność nie następuje od razu. Konto "Rozrachunki z dostawcami i wykonawcami" jest kontem pasywnym, a dla kont pasywnych obowiązuje reguła: Ma (zasilić) = zwiększenie zobowiązań, natomiast Wn (obciążyć) = zmniejszenie zobowiązań. Dlatego poprawne jest "zasilić rozrachunki z dostawcami" kwotą 5000 PLN.

Sprzedaż towarów (7000 PLN) w części dotyczącej rozrachunków i przychodów oznacza powstanie należności od odbiorcy oraz ujęcie przychodu. Konto "Rozrachunki z odbiorcami" (należności) ma charakter aktywny, więc jego wzrost ujmuje się po stronie Wn (obciążyć). Jednocześnie konto "Przychody ze sprzedaży" zwiększa się po stronie Ma (zasilić).

Dlatego poprawna odpowiedź łączy trzy elementy: Ma rozrachunki z dostawcami 5000, Wn rozrachunki z odbiorcami 7000, Ma przychody 7000.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • Wariant z "obciążyć rozrachunki z dostawcami" myli znaczenie stron na koncie pasywnym: obciążenie rozrachunków oznacza spłatę zobowiązania, a nie jego powstanie.
  • Wariant z "zasilić rozrachunki z odbiorcami" jest niepoprawny, bo należności (konto aktywne) rosną po stronie Wn, a nie po stronie Ma.
  • Wariant z "obciążyć przychody" odwraca logikę kont wynikowych: przychody zwiększa się po stronie Ma, a nie Wn.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy konto jest aktywne czy pasywne, a dopiero potem dobierz stronę Wn/Ma i słowo "obciążyć/zasilić".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Obciążyć konto" oznacza wykonać zapis po stronie Wn (debet). Dla kont aktywnych Wn zwykle oznacza wzrost (np. należności), a dla kont pasywnych Wn oznacza spadek (np. zmniejszenie zobowiązań). Zawsze sprawdź, czy konto jest aktywne czy pasywne.
"Zasilić konto" oznacza wykonać zapis po stronie Ma (kredyt). Dla kont pasywnych Ma zwykle oznacza wzrost (np. zobowiązania wobec dostawców), a dla kont aktywnych Ma oznacza spadek. W pytaniach egzaminacyjnych to klucz do poprawnego wyboru Wn/Ma.
Zakup na fakturę tworzy zobowiązanie wobec dostawcy. "Rozrachunki z dostawcami" są kontem pasywnym, a zobowiązania zwiększają się po stronie Ma. Zapis po Wn na tym koncie oznaczałby spłatę długu, czyli sytuację odwrotną niż powstanie zobowiązania.
Sprzedaż na fakturę powoduje powstanie należności od odbiorcy: zapis po stronie Wn na koncie "Rozrachunki z odbiorcami". Równocześnie ujmuje się przychód: zapis po stronie Ma na koncie "Przychody ze sprzedaży". To minimalny zestaw zapisów dotyczący rozrachunków i przychodów.
Najczęstsza pomyłka to przeniesienie logiki Wn/Ma między kontami pasywnymi i aktywnymi. "Rozrachunki z dostawcami" (zobowiązania) rosną po Ma, a "Rozrachunki z odbiorcami" (należności) rosną po Wn. Ucz się tego jako pary przeciwstawnych reguł.
Nie. Pełna ewidencja sprzedaży towarów zwykle obejmuje co najmniej dwa zapisy: (1) ujęcie przychodu i należności/kasy, (2) ujęcie kosztu własnego sprzedaży i rozchodu towarów. W niektórych zadaniach egzaminacyjnych pytanie może ograniczać się tylko do rozrachunków i przychodów.
Aktywne są konta pokazujące majątek i roszczenia (np. należności), a pasywne – źródła finansowania i długi (np. zobowiązania wobec dostawców). Jeśli nazwa konta wskazuje na dług, zwykle jest pasywne; jeśli na należność lub zasób, zwykle aktywne. Potem dobierz stronę Wn/Ma.
W systemie podwójnego zapisu każda operacja musi być ujęta równolegle po Wn i po Ma. Jeśli pomylisz stronę zapisu na koncie (np. zobowiązania zaksięgujesz po Wn zamiast po Ma), zniekształcisz saldo konta i obraz sytuacji firmy. To może prowadzić do błędnych raportów i rozliczeń.
Pułapki to m.in.: mylenie dostawcy z odbiorcą, automatyczne wybieranie "obciążyć rozrachunki" bez sprawdzenia typu konta, oraz pomijanie faktu, że sprzedaż tworzy należność. Pomaga szybki schemat: dostawcy = zobowiązania (Ma rośnie), odbiorcy = należności (Wn rośnie), przychody = Ma.
Ćwicz na krótkich przykładach: osobno zakup na fakturę i osobno sprzedaż na fakturę. Zapisuj, czy powstaje zobowiązanie czy należność, i dopiero potem wybieraj Wn/Ma. Dobrą metodą jest tworzenie fiszek: "dostawcy–zobowiązania–Ma rośnie" oraz "odbiorcy–należności–Wn rośnie".
info

Około 27% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: ""Rozrachunki z dostawcami" to konto pasywne, więc przy zakupie zobowiązanie rośnie po stronie Ma (czyli "zasilić")."

Źródła:

  • Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, Dz.U. 2023 poz. 120 (tekst jednolity) – zasada prowadzenia ksiąg rachunkowych i podwójnego zapisu

Materiały:

  • Teksty do nauki: podstawy rachunkowości finansowej (podwójny zapis, konta aktywne i pasywne)
  • Zadania ćwiczeniowe z dekretacji faktur zakupu i sprzedaży w przedsiębiorstwie handlowym
  • Plan kont jednostki (przykładowy) i ćwiczenia z klasyfikacji kont na aktywa/pasywa

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego