KWALIFIKACJA TKO4 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 25.
Poniżej przedstawiono tabelę z danymi dotyczącymi budowy mostu kolejowego. Które z poniższych stwierdzeń jest prawdziwe na podstawie tych danych?
Data rozpoczęcia Data zakończenia Planowany koszt (PLN) Rzeczywisty koszt (PLN)
01.01.2020 31.12.2020 10 000 000 9 500 000
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt planowany wynosi 10 000 000 PLN, a koszt rzeczywisty 9 500 000 PLN, więc wykonanie było tańsze od planu o 500 000 PLN.
Daty rozpoczęcia i zakończenia są pojedyncze (bez planu vs wykonania), dlatego wniosek o wydłużeniu czasu nie wynika z tabeli.

Pełne wyjaśnienie:

W tabeli podano dwa kluczowe parametry kosztowe: planowany koszt oraz rzeczywisty koszt. Aby wskazać zdanie prawdziwe, należy porównać te wartości.

Planowany koszt to 10 000 000 PLN, natomiast rzeczywisty koszt to 9 500 000 PLN. Ponieważ 9 500 000 jest mniejsze niż 10 000 000, wniosek brzmi: budowa mostu kosztowała mniej niż planowano. Różnica (odchylenie kosztowe) wynosi 500 000 PLN na korzyść budżetu, co w praktyce oznacza niewykorzystanie pełnej kwoty planu albo uzyskanie oszczędności.

Pozostałe stwierdzenia nie są zgodne z danymi:

  • Stwierdzenie o dłuższym trwaniu niż planowano wymagałoby co najmniej dwóch zestawów dat: planowanych i rzeczywistych. W tabeli widnieją tylko daty rozpoczęcia i zakończenia, bez informacji, czy są to daty planowane, czy faktyczne, więc nie da się porównać czasu z planem.
  • Stwierdzenie o wyższym koszcie niż planowano jest sprzeczne z porównaniem liczb: koszt rzeczywisty jest niższy od planowanego.
  • Stwierdzenie o braku informacji jest nieuzasadnione w zakresie kosztu, ponieważ do oceny odchylenia kosztowego wystarczają dwie wartości: plan i wykonanie, które zostały podane.

W zadaniach egzaminacyjnych tego typu warto przyjąć prostą procedurę: najpierw sprawdź, które kolumny odnoszą się do planu i wykonania, następnie wykonaj porównanie (większe/mniejsze), a dopiero na końcu oceń, czy w ogóle istnieją dane pozwalające na wniosek o terminie lub kosztach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koszt planowany to kwota przyjęta w budżecie (np. w kosztorysie inwestorskim lub planie finansowym) jako przewidywany koszt wykonania robót. Służy jako punkt odniesienia do kontroli, czy realizacja mieści się w założeniach finansowych.
Koszt rzeczywisty to kwota wynikająca z faktycznie poniesionych wydatków i rozliczeń po realizacji robót (np. na podstawie faktur, obmiarów i protokołów). Porównuje się go z planem, aby ocenić odchylenie kosztowe.
Porównaj liczby w kolumnach: jeśli koszt rzeczywisty jest mniejszy od kosztu planowanego, inwestycja była tańsza niż plan. Wystarczy proste zestawienie wartości, bez zaawansowanych obliczeń.
Opóźnienie wymaga porównania planu i wykonania w czasie, czyli co najmniej dat planowanych i dat rzeczywistych. Jeśli tabela podaje tylko jedną parę dat (start–koniec) bez rozróżnienia, nie ma podstaw do wniosku "dłużej/krócej niż plan".
Potrzebujesz dat planowanych (np. z harmonogramu) oraz dat rzeczywistych (z dziennika budowy, raportów, protokołów). Dopiero zestawienie "plan vs wykonanie" pozwala policzyć opóźnienie albo przyspieszenie.
Odchylenie kosztowe to różnica: koszt rzeczywisty minus koszt planowany. Wynik ujemny oznacza oszczędność, a dodatni przekroczenie budżetu. Na egzaminie często wystarczy też sama ocena, czy jest "mniej" czy "więcej".
Nie zawsze. Niższy koszt może wynikać z oszczędności, ale też z ograniczenia zakresu, zmian materiałowych lub przesunięcia części robót poza dany okres rozliczeniowy. W praktyce trzeba sprawdzić zakres, jakość i zgodność z dokumentacją.
Typowe błędy to: pomylenie kolumn "plan" i "rzeczywisty", odwrócenie wniosku "mniej/więcej", oraz dopowiadanie informacji o terminie mimo braku danych planowanych. Pomaga zasada: najpierw odczytaj nagłówki, potem porównaj liczby.
Porównanie plan–wykonanie robi się cyklicznie w trakcie robót (kontrola budżetu) oraz po zakończeniu etapu lub całej inwestycji (rozliczenie). Jest to podstawa raportowania do inwestora i podejmowania działań korygujących.
Ćwicz szybkie czytanie tabel: wskazywanie, co jest planem, a co wykonaniem, oraz wyciąganie jednego poprawnego wniosku. Pomagają krótkie zadania: "czy koszt wzrósł/spadł?", "czy da się ocenić termin?", "jakie dane są brakujące?".
info

Około 74% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Źródła:

  • Project Management Institute, "A Guide to the Project Management Body of Knowledge (PMBOK Guide)", 7th Edition, rozdziały dotyczące zarządzania kosztami i porównania plan–wykonanie, 2021
  • A. K. Kostyrko (red.), "Kosztorysowanie robót budowlanych", zagadnienia: kosztorys inwestorski i rozliczenie kosztów rzeczywistych, (tytuł podręcznikowy – wymaga weryfikacji konkretnego wydania i stron)

Materiały:

  • Podstawy kosztorysowania robót budowlanych (podręcznik lub skrypt do kosztorysowania)
  • Materiały dydaktyczne o kontroli kosztów inwestycji i odchyleniach plan–wykonanie
  • Ćwiczenia z interpretacji harmonogramów i zestawień kosztów w formie tabel

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego