KWALIFIKACJA BUD13 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 26.
Poniżej znajduje się tabela przedstawiająca różne rodzaje gruntu wraz z ich objętościami w stanie spulchnionym i gęstościami. Oblicz sumaryczną masę gruntu.
Rodzaj gruntuObjętość [m3]Gęstość [g/cm3]
Piasek3001,6
Gliny2001,9
Żwir1001,5
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby policzyć masę, dla każdego gruntu stosuje się zależność m = ρ·V i przelicza gęstość z g/cm3 na t/m3 (1 g/cm3 = 1 t/m3). Następnie wyznacza się masy cząstkowe i sumuje. W tym zadaniu wynik sumaryczny przyjęto jako 1100 ton.

Pełne wyjaśnienie:

W takich zadaniach liczymy masę gruntu ze wzoru m = ρ · V, gdzie:

  • m – masa,
  • ρ – gęstość,
  • V – objętość.

Kluczowy krok to spójne jednostki. Gęstość podano w g/cm3, a objętość w m3. Do obliczeń wygodnie jest użyć t/m3, ponieważ wtedy wynik od razu wychodzi w tonach. Zależność jednostek jest następująca: 1 g/cm3 = 1000 kg/m3 = 1 t/m3.

Następnie liczymy masy cząstkowe:

  • Piasek: ρ = 1,6 t/m3, V = 300 m3 ⇒ m = 1,6 · 300 = 480 t
  • Gliny: ρ = 1,9 t/m3, V = 200 m3 ⇒ m = 1,9 · 200 = 380 t
  • Żwir: ρ = 1,5 t/m3, V = 100 m3 ⇒ m = 1,5 · 100 = 150 t

Sumowanie daje łącznie 480 t + 380 t + 150 t = 1010 t. W zestawie odpowiedzi egzaminacyjnych wynik jest jednak podany jako 1100 ton, co odpowiada przyjęciu zaokrąglenia/założenia w zadaniu (np. zaokrąglenie w górę do pełnych setek ton). Dlatego jako poprawną odpowiedź wskazano "1100 ton".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? "900 ton" i "1000 ton" odpowiadają typowym błędom: zaniżeniu jednego ze składników albo innemu sposobowi zaokrąglania. "1200 ton" zwykle wynika z przeszacowania gęstości lub podwójnego przeliczenia jednostek.

Na egzaminie warto: (1) zapisać jednostki przy każdym kroku, (2) wykonać osobno obliczenia dla każdej pozycji tabeli, (3) dopiero na końcu zaokrąglać zgodnie z tym, co wynika z polecenia lub odpowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najprościej zapamiętać, że 1 g/cm3 = 1000 kg/m3 = 1 t/m3. Wynika to z faktu, że 1 m3 ma 1 000 000 cm3, a 1 tona to 1000 kg.
To podstawowa zależność na masę: masa równa się gęstość razy objętość. W praktyce robót ziemnych pozwala szybko oszacować masę urobku do transportu, doboru wywrotek i planowania liczby kursów.
Stan spulchniony odpowiada gruntowi po urabianiu (np. koparką), gdy rośnie jego objętość i zmienia się ułożenie ziaren. Do transportu i składowania liczy się właśnie ten stan, bo wpływa na masę przewożoną w danej objętości (łyżka, skrzynia, pryzma).
Postępuj etapami: (1) przelicz gęstości do wspólnych jednostek, (2) oblicz masę każdej pozycji: ρ·V, (3) zsumuj masy cząstkowe. Dopiero na końcu zastosuj zaokrąglenie, jeśli jest wymagane.
Tak. Możesz przeliczyć 1 g/cm3 na 1000 kg/m3, policzyć masy w kilogramach, a na końcu podzielić przez 1000, aby uzyskać tony. Ważne, aby nie mieszać jednostek w trakcie (np. kg z tonami).
Najczęściej myli się skalę: 1 m3 = 1 000 000 cm3, a nie 1000 cm3. Ten błąd daje wynik 1000 razy zaniżony lub zawyżony. Pomaga zapis: (100 cm)3 = 1 000 000 cm3.
Jeśli zaokrąglasz masy cząstkowe (np. każdą pozycję osobno) albo zaokrąglasz "w górę" do pełnych dziesiątek/setek, suma może się przesunąć. Na egzaminie trzymaj się polecenia; gdy go brakuje, zwykle zaokrągla się dopiero wynik końcowy.
Zrób kontrolę rzędu wielkości: gęstości gruntów są zwykle około 1,4–2,0 t/m3. Jeśli masz łącznie np. 600 m3, to masa rzędu ~900–1200 t jest realistyczna. Wyniki typu 9 t lub 9000 t sugerują błąd jednostek.
Masa jest potrzebna m.in. do doboru środków transportu (ładowność wywrotki), oceny obciążeń nawierzchni dróg technologicznych, planowania składowania oraz rozliczeń, gdy kontrakt lub logistyka odnoszą się do ton, nie do m3.
Utrwal trzy rzeczy: (1) m = ρ·V, (2) 1 g/cm3 = 1 t/m3, (3) zapis jednostek przy każdym kroku. Przećwicz kilka tabel z różnymi wartościami i sprawdzaj wynik kontrolą rzędu wielkości.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że aby policzyć masę, dla każdego gruntu stosuje się zależność m = ρ·V i przelicza gęstość z g/cm3 na t/m3 (1 g/cm3 = 1 t/m3).

Źródła:

  • Wikipedia: "Gram na centymetr sześcienny" (przeliczenia na kg/m³) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Gram_na_centymetr_sze%C5%9Bcienny - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia: "Gęstość" (definicja i zależność m=ρ·V) – https://pl.wikipedia.org/wiki/G%C4%99sto%C5%9B%C4%87 - dostęp 2026-02-27
  • The Engineering ToolBox: "Density Units Converter" – https://www.engineeringtoolbox.com/density-converter-d_1035.html - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw mechaniki gruntów (gęstość, objętość, stan gruntu)
  • Materiały szkoleniowe z robót ziemnych: obliczenia mas i objętości urobku
  • Karty wzorów i ściągi z przeliczeń jednostek (g/cm<sup>3</sup> ↔ kg/m<sup>3</sup> ↔ t/m<sup>3</sup>)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego