KWALIFIKACJA MOD11 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 3.
Poprzez badania metrologiczne materiałów odzieżowych sprawdza się, między innymi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Badania metrologiczne dotyczą cech mierzalnych i dają wynik liczbowy. Do takich właściwości materiału odzieżowego zalicza się m.in. kurczliwość (zmiana wymiarów po obróbce) oraz pilling (skłonność do mechacenia oceniana wg metodyki). Kolor, deseń i wady to zwykle ocena wizualna/kontrola jakości.

Pełne wyjaśnienie:

Badania metrologiczne materiałów odzieżowych to takie działania, w których właściwość materiału jest określana w sposób mierzalny, powtarzalny i możliwy do porównania, zwykle z użyciem przyrządów lub ustandaryzowanej metody. Wynikiem jest wartość (lub klasa) pozwalająca ocenić, czy materiał spełni wymagania użytkowe.

Odpowiedź "kurczliwość i pilling" pasuje do tego podejścia:

  • Kurczliwość opisuje, jak bardzo materiał zmienia wymiary po praniu, prasowaniu lub innej obróbce. Jest to kluczowe w krawiectwie, bo wpływa na rozmiar gotowego wyrobu, dopasowanie oraz ryzyko reklamacji.
  • Pilling (mechacenie/kulkowanie) wiąże się z odpornością powierzchni na tworzenie kulek pod wpływem tarcia. W praktyce ocenia się go według określonej procedury i skali, co pozwala porównywać materiały i przewidywać ich zachowanie w noszeniu.

Pozostałe propozycje nie są najlepszym przykładem badań metrologicznych w typowym ujęciu materiałoznawstwa odzieżowego:

  • "długość i szerokość" to wprawdzie wielkości mierzalne, ale w kontekście materiałów odzieżowych jako surowca częściej mówi się o parametrach konstrukcyjnych i użytkowych (np. zmiany wymiarów, masa powierzchniowa, gęstość), a nie o samym "wymiarze kawałka" tkaniny. Ten dystraktor bywa wybierany, bo brzmi najbardziej "pomiarowo", ale jest zbyt ogólny.
  • "kolor i wybarwienie" odnoszą się głównie do oceny barwy i efektu barwienia. Mogą podlegać ocenie, lecz w praktyce egzaminacyjnej zwykle klasyfikuje się je jako ocenę wizualną/kolorymetryczną lub zagadnienia technologii wykończania, a nie podstawowe metrologiczne badania właściwości użytkowych materiału.
  • "deseń i błędy" dotyczą wzoru oraz wad materiału, co jest typowe dla kontroli jakości i oceny wizualnej (inspekcji), a nie dla pomiaru właściwości metrologicznych.

Wskazówka do nauki: jeśli cecha odpowiada na pytanie "czy materiał po użytkowaniu/obróbce zachowa się tak samo?" i da się ją ująć w wartość/klasę według procedury (np. skurcz, odporność na mechacenie), to zwykle jest to obszar badań metrologicznych. Jeśli dotyczy wyglądu (wzór, wady, odcień) – częściej jest to ocena wizualna lub kontrola jakości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To badania, w których właściwości materiału określa się w sposób mierzalny i porównywalny, zwykle jako wartość lub klasa uzyskana według ustalonej procedury. Celem jest obiektywna ocena cech użytkowych materiału, ważnych dla jakości wyrobu odzieżowego.
Jeśli cechę da się zmierzyć lub sklasyfikować według procedury dającej powtarzalny wynik (liczbę albo klasę), zwykle jest metrologiczna. Gdy chodzi głównie o wygląd (wzór, wady, odcień) i dominuje ocena "na oko", częściej jest to kontrola wizualna.
Kurczliwość wpływa na to, czy wyrób po praniu zachowa rozmiar i fason. Zbyt duża zmiana wymiarów może powodować niedopasowanie, deformacje i reklamacje. Dlatego przed krojeniem warto znać zachowanie materiału po obróbce.
Pilling to skłonność materiału do mechacenia i tworzenia kulek na powierzchni wskutek tarcia. Obniża estetykę odzieży i bywa odbierany jako "szybkie zużycie". Wybór materiału o lepszej odporności na pilling zwiększa trwałość użytkową wyrobu.
Są to wielkości mierzalne, ale w kontekście badań materiałów odzieżowych jako surowca częściej bada się właściwości użytkowe i konstrukcyjne (np. zmiany wymiarów po praniu). Same wymiary kuponu materiału mogą być pomiarem, lecz nie zawsze są kluczowym "badaniem metrologicznym" materiału.
Kolor i wybarwienie dotyczą efektu barwienia i wyglądu. Mogą być oceniane obiektywnie (np. aparaturowo), ale w typowych zadaniach egzaminacyjnych częściej zalicza się je do oceny wizualnej/kolorystyki lub technologii wykończania, a nie do podstawowych badań metrologicznych właściwości użytkowych.
Niektóre właściwości ocenia się skalą lub klasami (np. stopień odporności), a nie jedną liczbą. Nadal jest to metodyczne i porównywalne, bo wynik powstaje według procedury i odnosi się do zdefiniowanych poziomów. Ważne, że rezultat jest ustandaryzowany, a nie przypadkowy.
Najczęstszy błąd to wybór odpowiedzi brzmiącej najbardziej "pomiarowo" (np. długość, szerokość) bez sprawdzenia, czy pytanie dotyczy właściwości użytkowych materiału. Drugi błąd to mieszanie oceny wyglądu (deseń, wady) z metrologią, która wymaga procedury i porównywalnego wyniku.
Uporządkuj cechy w grupy: użytkowe (np. kurczliwość, odporności), wyglądu (barwa, deseń, wady) i konstrukcyjne. Ucz się definicji oraz tego, co jest mierzone procedurą, a co oglądane. Pomaga robienie fiszek: cecha → metoda/rodzaj oceny → znaczenie w gotowej odzieży.
Gdy materiał ma niepewne pochodzenie, nietypowy skład lub jest przeznaczony na odzież wymagającą stabilnych wymiarów (np. elementy dopasowane, komplety). Sprawdzenie zachowania po praniu/prasowaniu zmniejsza ryzyko, że gotowy wyrób zmieni rozmiar po pierwszej pielęgnacji.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Badania metrologiczne dotyczą cech mierzalnych i dają wynik liczbowy."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii materiałoznawstwa odzieżowego (dział: badania materiałów)
  • Materiały dydaktyczne o właściwościach użytkowych tkanin i dzianin (kurczliwość, odporność na mechacenie)
  • Instrukcje laboratoriów szkolnych/pracowni dotyczące pomiarów właściwości materiałów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego