"Płuco rolnika" (egzogenne alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych) powstaje po wielokrotnym narażeniu na pył organiczny podczas pracy w gospodarstwie, szczególnie przy kontakcie z sianem, słomą i paszami objętościowymi przechowywanymi w niewłaściwych warunkach.
Kluczowe jest to, że nie jest to typowa infekcja (jak przeziębienie czy zapalenie płuc wywołane wirusem/bakterią), lecz choroba alergiczna wynikająca z reakcji nadwrażliwości (klasycznie typu III – kompleksy immunologiczne) na wdychane antygeny.
Najważniejszym czynnikiem etiologicznym są termofilne promieniowce, czyli bakterie (Gram-dodatnie, nitkowate) rozwijające się w samozagrzanych i "spleśniałych" paszach. W praktyce rolniczej dochodzi do tego, gdy materiał roślinny jest zbyt wilgotny, ulega nagrzewaniu i tworzy środowisko sprzyjające namnażaniu tych drobnoustrojów. Dlatego odpowiedź o bakterii rozwijającej się w samozagrzanych paszach trafia w mechanizm choroby.
Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo dotyczą innych dróg i mechanizmów chorób:
- "wirusy przenoszone przez gryzonie" sugerują zoonozę wirusową (zakażenie), a nie alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych od pyłu paszowego.
- "włośnia spiralnego" to pasożyt (włośnica) związany głównie ze spożyciem zakażonego mięsa, nie z wdychaniem pyłu z pasz.
- "tasiemca" to również pasożyt jelitowy; mechanizm choroby i droga narażenia są zupełnie inne.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawiają się słowa "samozagrzane", "spleśniałe pasze", "pył organiczny" i "płuco rolnika", najczęściej chodzi o termofilne promieniowce jako źródło antygenów. Profilaktyka obejmuje prawidłowe suszenie i magazynowanie pasz, wentylację oraz stosowanie masek przy pracach pylących.
