KWALIFIKACJA PGF1 + PGF2 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 39.
Porównując odbitkę wzorcową z odbitką nakładową, celem ustalenia położenia obrazu, stosuje się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Położenie obrazu (pasowanie/rejestr) ocenia się przez pomiar przesunięcia względem odbitki wzorcowej, czyli porównanie odległości/znaczników na arkuszu. Do tego służy elektroniczny przymiar liniowy. Densytometr i spektrofotometr badają parametry barwy, a mikrometr służy do pomiaru grubości/średnic.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu chodzi o ustalenie położenia obrazu przy porównaniu odbitki wzorcowej z odbitką nakładową. To zadanie dotyczy geometrii (czy elementy są przesunięte, czy pasują do siebie, czy rejestr barw jest prawidłowy), a nie oceny barwy.

Elektroniczny przymiar liniowy jest właściwy, ponieważ umożliwia precyzyjny pomiar odległości i różnic położenia (np. względem krawędzi arkusza, znaków pasowania lub innych punktów kontrolnych). Dzięki temu można jednoznacznie stwierdzić, czy obraz na odbitce nakładowej jest przesunięty względem wzorca i o jaką wartość.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Densytometr służy do kontroli gęstości optycznej (zaczernienia/pokrycia farbą) oraz pośrednio stabilności farbowania. Nie jest narzędziem do pomiaru przesunięcia obrazu na arkuszu.
  • Spektrofotometr służy do pomiaru barwy (np. wartości w przestrzeniach barwnych) i oceny zgodności kolorystycznej. Również nie służy do oceny położenia elementów graficznych.
  • Mikrometr jest przyrządem do pomiaru grubości lub wymiarów zewnętrznych (np. średnic). W realnej praktyce drukarskiej nie jest podstawowym narzędziem do kontroli pasowania obrazu na arkuszu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawiają się słowa "położenie", "przesunięcie", "pasowanie", "rejestr" – myśl o narzędziach do pomiaru liniowego lub oceny geometrii. Jeśli pojawiają się "barwa", "gęstość", "kolor" – wtedy wchodzą w grę densytometr/spektrofotometr.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pasowanie sprawdza się przez ocenę i pomiar przesunięć elementów kontrolnych (np. znaków pasowania) między kolorami lub względem wzorca. Stosuje się metody oparte na pomiarze geometrii, czyli odległości i położenia na arkuszu, a nie na pomiarze barwy.
Densytometr mierzy parametry związane z farbą, głównie gęstość optyczną (zaczernienie) pól kontrolnych. Nie mierzy odległości ani przesunięć elementów na arkuszu, więc nie rozstrzyga, czy obraz jest przesunięty względem odbitki wzorcowej.
Spektrofotometr służy do pomiaru barwy (np. zgodności kolorystycznej względem wzorca) na podstawie analizy światła odbitego. To narzędzie do kontroli koloru i stabilności reprodukcji, a nie do pomiaru geometrii położenia elementów obrazu.
Do kontroli położenia wykorzystuje się przyrządy umożliwiające pomiar liniowy i porównanie odległości (np. przymiary, liniały pomiarowe, systemy do oceny rejestru). Kluczowe jest, aby narzędzie odpowiadało na pytanie "o ile i w którą stronę jest przesunięte?".
Porównanie wykonuje się podczas uruchomienia produkcji oraz w trakcie nakładu, gdy trzeba potwierdzić stabilność procesu: zgodność barwy i zgodność położenia obrazu. Pozwala to szybko wykryć odchylenia i zdecydować o korekcie ustawień maszyny.
Mikrometr bywa przydatny do pomiarów mechanicznych (np. grubości podłoża lub elementów), ale nie jest podstawowym narzędziem do oceny położenia obrazu. Do położenia potrzebujesz narzędzia mierzącego odległości na arkuszu i różnice względem wzorca.
Jeśli w treści są słowa: "gęstość", "zaczernienie", "kolor", "zgodność barwy" – chodzi o densytometr/spektrofotometr. Jeśli pojawiają się: "położenie", "przesunięcie", "pasowanie", "rejestr" – chodzi o pomiar geometryczny, czyli narzędzia typu przymiar lub ocena znaczników pasowania.
W druku wielobarwnym nawet niewielkie przesunięcia między kolorami powodują rozmycie konturów, "cienie" i spadek czytelności. Kontrola rejestru pozwala utrzymać ostrość obrazu, poprawną reprodukcję detali i ograniczyć makulaturę wynikającą z błędnego pasowania.
Częsty błąd to wybór przyrządu "od druku" bez wskazania, co ma być mierzone. Uczniowie mylą kontrolę barwy z kontrolą geometrii: densytometr/spektrofotometr wybierają także do zadań o położeniu, mimo że do przesunięć potrzebny jest pomiar odległości i rejestru.
Warto zrobić tabelę: cel pomiarunarzędzie. Oddziel: barwa (spektrofotometr), gęstość (densytometr), geometria położenia/rejestr (przymiar/ocena znaczników), grubość (mikrometr). Ćwicz rozpoznawanie słów-kluczy w treści zadań.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Położenie obrazu (pasowanie/rejestr) ocenia się przez pomiar przesunięcia względem odbitki wzorcowej, czyli porównanie odległości/znaczników na arkuszu."

Źródła:

  • ISO 12647-2:2013, Graphic technology — Process control for the production of half-tone colour separations, proof and production prints — Part 2: Offset lithographic processes

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z przedmiotu: kontrola jakości w poligrafii (druk offsetowy)
  • Instrukcje obsługi i karty techniczne przyrządów kontrolno-pomiarowych używanych w drukarni
  • Podstawy metrologii w poligrafii: pomiar rejestru/pasowania oraz pomiar barwy (gęstość, kolor)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego