W kontroli procesu sterylizacji stosuje się trzy podstawowe grupy metod: fizyczne, chemiczne i biologiczne. Różnią się one tym, co faktycznie oceniają.
Wskaźnik biologiczny zawiera standaryzowaną liczbę przetrwalników (spor) mikroorganizmów o wysokiej oporności. Po przeprowadzeniu cyklu sterylizacji taki wskaźnik wymaga inkubacji/posiewu, aby sprawdzić, czy spory przetrwały. Brak wzrostu drobnoustrojów oznacza, że warunki procesu były wystarczające do ich zniszczenia.
Dlatego poprawna odpowiedź to: biologicznego.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Fizycznego – kontrola fizyczna polega na ocenie parametrów procesu (np. czas, temperatura, ciśnienie) odczytywanych z urządzenia lub rejestratora. Nie jest to metoda hodowlana, więc nie wykonuje się posiewu.
- Biologiczno-chemicznego – w praktyce egzaminacyjnej i w standardowym podziale monitoringu sterylizacji wyróżnia się wskaźniki chemiczne i biologiczne; "biologiczno-chemiczny" nie jest typowym wskazaniem do posiewu jako odrębna kategoria. Posiew wynika z obecności materiału biologicznego (spor), a nie reakcji chemicznej.
- Chemicznego wewnętrznego – wskaźnik chemiczny (także umieszczany wewnątrz pakietu) zmienia barwę/parametr pod wpływem warunków procesu. Jego odczyt jest wizualny lub zgodny z instrukcją producenta, bez etapu posiewu/hodowli.
Wskazówka do nauki: jeśli w pytaniu pojawia się "posiew", "hodowla", "inkubacja" – myśl o wskaźniku biologicznym. Jeśli pojawia się "zmiana barwy" lub "pasek/taśma" – to zwykle wskaźnik chemiczny. Jeśli mowa o "odczycie parametrów cyklu" – to kontrola fizyczna.
