KWALIFIKACJA MEC5 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 14.
Posługując się wzorem (ft = f∙n∙i mm/min), oblicz posuw minutowy dla wiertła krętego przyjmując: f = 0,2 mm/obr, obroty n = 600 obr/min, liczba ostrzy skrawających i = 2.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Posuw minutowy oblicza się ze wzoru ft = f · n · i. Po podstawieniu: 0,2 mm/obr · 600 obr/min · 2 = 0,2 · 1200 = 240 mm/min. Wynik ma jednostkę mm/min, bo "obr" skraca się w iloczynie mm/obr i obr/min.

Pełne wyjaśnienie:

Posuw minutowy ft mówi, jaką drogę (w milimetrach) narzędzie lub przedmiot "pokonuje" w osi posuwu w czasie jednej minuty. W wierceniu zależy on od:

  • f – posuwu na obrót (mm/obr), czyli ile mm przypada na jeden pełny obrót,
  • n – liczby obrotów na minutę (obr/min),
  • i – liczby ostrzy skrawających (dla wiertła krętego typowo 2).

Wzór: ft = f · n · i. Podstawiamy dane z zadania:

f = 0,2 mm/obr
n = 600 obr/min
i = 2

Obliczenie krok po kroku:

  • Najpierw łączymy obroty z liczbą ostrzy: 600 · 2 = 1200.
  • Następnie mnożymy przez posuw na obrót: 0,2 · 1200 = 240.

Otrzymujemy ft = 240 mm/min.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • 300 mm/min sugeruje błąd rachunkowy (np. nieprawidłowe mnożenie 0,2 · 600 · 2) lub użycie innej wartości f.
  • 120 mm/min często wynika z pominięcia liczby ostrzy i (0,2 · 600 = 120), czyli traktowania wiertła jak narzędzia jednoostrzowego.
  • 1200 mm/min odpowiada iloczynowi 600 · 2 bez uwzględnienia posuwu na obrót, co jest klasycznym błędem jednostek i interpretacji wzoru.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź jednostki. Jeśli w obliczeniach pojawia się mm/obr oraz obr/min, po wymnożeniu powinno wyjść mm/min (obr się skraca). To szybka kontrola poprawności toku rozumowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Posuw minutowy f_t to przesuw w mm wykonany w ciągu jednej minuty pracy. W praktyce pomaga ustawić parametry obrabiarki, bo łączy posuw na obrót (mm/obr) z obrotami (obr/min) i liczbą ostrzy. Wynik podaje się w mm/min.
Podstaw wartości do wzoru i wykonaj mnożenie: f (mm/obr) × n (obr/min) × i (liczba ostrzy). Następnie sprawdź jednostki: mm/obr × obr/min daje mm/min. To jest szybka kontrola, czy wynik ma sens.
Liczba ostrzy i opisuje, ile krawędzi skrawających pracuje w jednym obrocie. Przy większej liczbie ostrzy "suma" posuwu realizowanego na minutę rośnie, dlatego w wielu zadaniach i zależnościach technologicznych występuje czynnik i.
Najczęściej: f podaje się w mm/obr, n w obr/min, a wynik f_t w mm/min. Warto na egzaminie dopilnować, by nie mieszać mm/obr z mm/min, bo to prowadzi do typowych pomyłek i złych wartości.
W typowych wiertłach krętych do metalu najczęściej przyjmuje się 2 krawędzie skrawające, dlatego w zadaniach szkolnych i egzaminacyjnych często jest i = 2. W praktyce istnieją też wiertła wieloostrzowe, więc zawsze stosuj i zgodnie z danymi z zadania lub dokumentacji narzędzia.
Wartość 120 mm/min zwykle wychodzi, gdy policzy się tylko f · n, czyli 0,2 · 600. To błąd wynikający z pominięcia czynnika i (liczby ostrzy). Na egzaminie warto zaznaczyć w brudnopisie wszystkie mnożone składniki, żeby nic nie "zginęło".
Użyj kontroli jednostek i rzędu wielkości. Jeśli f = 0,2 mm/obr i n = 600 obr/min, to samo f·n daje 120 mm/min. Po uwzględnieniu i = 2 wynik powinien być dwa razy większy, czyli 240 mm/min.
W wielu sterowaniach CNC i ustawieniach technologicznych spotkasz oba tryby: posuw na minutę (mm/min) i posuw na obrót (mm/obr). mm/obr bywa wygodne w operacjach, gdzie zmieniają się obroty, a mm/min jest typowe do bezpośredniego ustawienia prędkości posuwu osi.
Najczęstsze to: pominięcie jednego czynnika (np. i), przesunięcie przecinka w mnożeniu liczb dziesiętnych, oraz pomylenie kolejności jednostek (mm/obr z mm/min). Pomaga zapis kroków: najpierw n·i, potem wynik × f, a na końcu kontrola jednostek.
Ćwicz krótkie zestawy zadań: obliczanie f_t, zależności między f, n i i oraz sprawdzanie jednostek. Rób obliczenia "na dwa kroki" i zapisuj jednostki przy każdej wartości. To zmniejsza ryzyko pomyłek i przyspiesza pracę na arkuszu.
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Posuw minutowy oblicza się ze wzoru ft = f · n · i."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii obróbki skrawaniem (dział: parametry skrawania i wiercenie)
  • Karty katalogowe narzędzi skrawających (tabele zalecanych posuwów i prędkości)
  • Zadania rachunkowe z doboru parametrów wiercenia (posuw, obroty, prędkość skrawania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego