KWALIFIKACJA MED13 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 8.
Potrzeby godności i prestiżu należą do grupy potrzeb
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Potrzeby godności i prestiżu wiążą się z poczuciem własnej wartości oraz z tym, jak jednostka jest oceniana przez innych. Dlatego zalicza się je do potrzeb szacunku i uznania, obejmujących m.in. respekt, status, poważanie i docenienie. Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych obszarów potrzeb.

Pełne wyjaśnienie:

W psychologii motywacji potrzeby można porządkować w kategorie, które opisują, co człowiek stara się osiągnąć lub utrzymać, aby czuć dobrostan i równowagę. Godność i prestiż odnoszą się bezpośrednio do sfery poczucia wartości: człowiek chce doświadczać szacunku, mieć przekonanie o własnych kompetencjach oraz być traktowany z uznaniem.

Odpowiedź "szacunku i uznania" jest poprawna, ponieważ obejmuje zarówno wymiar wewnętrzny (poczucie własnej wartości, autonomia, kompetencje), jak i zewnętrzny (poważanie, status, docenienie przez otoczenie). Godność i prestiż są klasycznymi przykładami treściowo zgodnymi z tym obszarem.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "twórczości i ekspresji" – to potrzeby związane z wyrażaniem siebie, kreatywnością i komunikowaniem emocji. Mogą wspierać samoocenę, ale nie są rdzeniem kategorii godności i prestiżu.
  • "samorealizacji i wiedzy" – dotyczą rozwoju, realizowania potencjału oraz poznawania świata. Są to cele bardziej "rozwojowe" niż społeczne uznanie czy status.
  • "przynależności i miłości" – koncentrują się na więziach, akceptacji i bliskości. Prestiż i godność nie muszą wynikać z bliskich relacji, tylko z szerszego szacunku i uznania społecznego.

W praktyce terapii zajęciowej rozpoznanie tej grupy potrzeb pomaga dobrać takie aktywności i sposób komunikacji, aby pacjent doświadczał podmiotowości (poszanowanie), widział efekty swojej pracy (docenienie) i miał możliwość pełnienia ról dających poczucie znaczenia (prestiż). W zadaniach egzaminacyjnych warto łączyć słowa-klucze: godność/prestiższacunek/uznanie/status.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To potrzeby związane z poczuciem wartości i statusem: byciem traktowanym z szacunkiem, docenianym i uznawanym przez innych. Obejmują też aspekt wewnętrzny, czyli przekonanie o własnej kompetencji i znaczeniu.
Bo godność i prestiż opisują, jak człowiek postrzega siebie i jak jest postrzegany społecznie. To sedno potrzeb szacunku: respekt, poważanie, status, docenienie oraz wzmacnianie samooceny.
Przynależność i miłość dotyczą więzi, akceptacji i bliskości w relacjach. Szacunek i uznanie dotyczą pozycji, oceny, poważania i poczucia wartości. Można mieć przynależność bez prestiżu i prestiż bez bliskiej relacji.
Przykładem jest umożliwienie pacjentowi pełnienia roli (np. lidera zadania), prezentowanie efektów jego pracy, dawanie realnego wyboru i odpowiedzialności oraz komunikacja oparta na podmiotowości i wzmacnianiu kompetencji.
Nie. Twórczość i ekspresja dotyczą wyrażania siebie i kreatywności. Mogą pośrednio budować samoocenę, ale nie są równoznaczne z potrzebami godności, prestiżu, statusu i uznania społecznego.
Sygnałem może być silna potrzeba pochwał, wycofanie po krytyce, unikanie zadań "na ocenę", wstyd, złość na brak docenienia lub nadmierne porównywanie się. Warto obserwować reakcje na feedback i role społeczne.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi na podstawie intuicji językowej (np. "miłość" brzmi najważniej) zamiast dopasowania pojęć do kategorii. Innym błędem jest mieszanie potrzeb rozwojowych (samorealizacja) z potrzebami statusu (uznanie).
Są kluczowe m.in. po utracie sprawności, w chorobie przewlekłej, w instytucjach opiekuńczych i przy stygmatyzacji, gdy pacjent może czuć spadek roli społecznej. Wtedy ważne jest wzmacnianie autonomii i poczucia wartości.
Pomaga mapowanie słów-kluczy: prestiż/status/docenienie → szacunek i uznanie; relacje/akceptacja → przynależność; rozwój/potencjał → samorealizacja. Dobrze robić fiszki z przykładami zachowań.
Nie zawsze. Obejmują komponent zewnętrzny (uznanie, status), ale też wewnętrzny: samoakceptację, poczucie kompetencji i sprawczości. W terapii warto pracować nad obiema stronami: feedbackiem i budowaniem realnych umiejętności.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że potrzeby godności i prestiżu wiążą się z poczuciem własnej wartości oraz z tym, jak jednostka jest oceniana przez innych.

Źródła:

  • A. H. Maslow, "A Theory of Human Motivation", Psychological Review, 50(4), 1943, s. 370–396
  • A. H. Maslow, "Motivation and Personality", Harper & Row, 1954 (rozdziały dot. potrzeb i motywacji)
  • APA Dictionary of Psychology, hasło: "Maslow's hierarchy of needs" (opis potrzeb szacunku/esteem), https://dictionary.apa.org/maslows-hierarchy-of-needs - dostęp: 05.03.2026

Materiały:

  • Podręczniki z psychologii ogólnej (działy: motywacja i potrzeby)
  • Materiały dydaktyczne z podstaw terapii zajęciowej dotyczące diagnozy potrzeb pacjenta
  • Artykuły i opracowania omawiające hierarchię potrzeb i potrzeby szacunku

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego