KWALIFIKACJA ROL10 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 6.
Potrzeby nawozowe pszenicy ozimej wynoszą 140 kg N/ha. Jesienią zastosowano 150 kg mocznika (46% N) na hektar. Oblicz, ile saletry amonowej (34% N) należy zastosować wiosną na 1 ha pola?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Bilans N: potrzeba 140 kg N/ha. Z jesiennego mocznika: 150 kg × 0,46 = 69 kg N/ha. Brakuje 140 − 69 = 71 kg N/ha. Saletra amonowa ma 34% N, więc dawka = 71 / 0,34 ≈ 208,8 kg/ha, czyli ok. 209 kg.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie polega na przeliczeniu masy nawozu na masę czystego azotu oraz na uzupełnieniu brakującej ilości N do potrzeb pokarmowych pszenicy ozimej.

1) Ustalenie potrzeb:
Pszenica ozima potrzebuje 140 kg N/ha.

2) Ile azotu wniesiono jesienią mocznikiem?
Mocznik ma 46% N, czyli 0,46 masy to azot.
150 kg/ha × 0,46 = 69 kg N/ha.

3) Ile azotu brakuje do 140 kg N/ha?
140 − 69 = 71 kg N/ha.

4) Przeliczenie brakującego N na saletrę amonową:
Saletra amonowa ma 34% N, czyli 0,34.
Potrzebna masa nawozu = 71 / 0,34 ≈ 208,82 kg/ha.

Wniosek: należy zastosować około 209 kg saletry amonowej na 1 ha.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Ok. 138 kg – odpowiada zbyt małej ilości azotu (jakby brakowało ok. 47 kg N), zwykle wynika z błędnego odjęcia lub złej interpretacji procentów.
  • Ok. 326 kg – odpowiadałoby ok. 111 kg N i sugeruje, że ktoś nie odjął N wniesionego jesienią lub pomylił etap bilansu.
  • Ok. 412 kg – to dawka jeszcze większa (ok. 140 kg N), typowo wynik nieuwzględnienia dawki jesiennej i/lub mylenia "potrzeby N" z "masą nawozu".

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj pośrednio wartości w kg N/ha, a dopiero na końcu przeliczaj na kg nawozu/ha. To ogranicza ryzyko pomylenia jednostek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pomnóż dawkę nawozu przez udział procentowy w zapisie ułamkowym: 150 kg/ha × 0,46 = 69 kg N/ha. To jest ilość czystego azotu, którą wniosłeś na hektar, a nie masa nawozu.
To informacja, jaka część masy nawozu jest azotem. 46% N oznacza, że w 100 kg nawozu jest 46 kg azotu. Analogicznie 34% N oznacza 34 kg N w 100 kg nawozu.
Najpierw przelicz dawkę jesienną na kg N/ha, potem odejmij ją od potrzeb całkowitych (kg N/ha). Wynik to brakujący azot. Na końcu przelicz brakujący N na kg wybranego nawozu wiosennego.
Bo 0,34 to udział azotu w 1 kg nawozu. Jeśli brakuje np. 71 kg N/ha, to masa nawozu musi być większa: 71 / 0,34 ≈ 209 kg/ha. Dzielenie "odwraca" przeliczenie z nawozu na składnik.
Na egzaminach rachunkowych zwykle przyjmuje się uproszczenie: liczy się bilans z podanych danych (procent N i dawki). W praktyce straty mogą występować, ale bez dodatkowych informacji nie da się ich policzyć jednoznacznie.
Najczęściej: użycie 46 zamiast 0,46; odejmowanie kg nawozu zamiast kg N; pomylenie jednostek (kg/ha vs kg N/ha); pominięcie dawki zastosowanej wcześniej; dzielenie przez 34 zamiast 0,34.
Przelicz wynik z powrotem na kg N/ha. Dla 209 kg saletry 34%: 209 × 0,34 ≈ 71 kg N/ha. Dodaj N z mocznika: 71 + 69 = 140 kg N/ha. Jeśli suma pasuje do potrzeb, wynik jest logiczny.
W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest liczenie N. W praktyce dobór terminu i formy N zależy m.in. od pogody i fazy rozwojowej. Saletra działa szybciej, a mocznik wymaga przekształceń w glebie, więc termin ma znaczenie.
Użyj wzoru: kg N/ha = (kg nawozu/ha) × (procent N / 100). Przykład: 200 kg/ha nawozu 27% N daje 200 × 0,27 = 54 kg N/ha. To uniwersalna metoda do zadań z bilansu składników.
Ćwicz schemat: (1) potrzeba w kg N/ha, (2) N wniesiony z każdego nawozu, (3) brakujący N, (4) przeliczenie na masę nawozu. Zawsze zapisuj jednostki przy każdej liczbie.
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Bilans N: potrzeba 140 kg N/ha."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Mocznik" – informacja o zawartości azotu ~46% w moczniku, https://pl.wikipedia.org/wiki/Mocznik (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Azotan amonu" – opis nawozu i powiązanie z nawozami typu saletra amonowa; kontekst do zawartości N w produktach handlowych, https://pl.wikipedia.org/wiki/Azotan_amonu (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki/agro-poradniki z działu: nawożenie mineralne i bilans składników
  • Tabele i etykiety nawozów (skład procentowy N) używanych w gospodarstwie
  • Zadania rachunkowe z procentów i jednostek (kg, %, ha) dla rolnictwa

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego