KWALIFIKACJA MED10 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 3.
Powierzchnie stawowe u pacjenta zbudowane są z tkanki
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Powierzchnie stawowe kości w stawie maziówkowym są pokryte chrząstką stawową, czyli tkanką chrzęstną (najczęściej szklistą).
To ona zapewnia gładkość, sprężystość i minimalne tarcie. Tkanka kostna leży głębiej jako kość podchrzęstna, a tkanka tłuszczowa i glejowa nie tworzą powierzchni stawowych.

Pełne wyjaśnienie:

Powierzchnie stawowe (części kości stykające się w stawie) muszą umożliwiać płynny ruch i przenoszenie obciążeń przy jak najmniejszym tarciu. Dlatego są pokryte chrząstką stawową, czyli tkanką chrzęstną (typowo chrzęstną szklistą). To właśnie ta warstwa stanowi bezpośrednią "powierzchnię kontaktu" w stawie.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "chrzęstnej"?
Chrząstka stawowa jest gładka, sprężysta i odporna na ucisk. Współpracuje z płynem maziowym, co zmniejsza tarcie oraz ułatwia odżywianie chrząstki (jest ona beznaczyniowa). Dzięki temu staw może wykonywać ruchy bez uszkadzania powierzchni kości.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "kostnej" – tkanka kostna znajduje się pod chrząstką jako kość podchrzęstna. Jest kluczowa dla wytrzymałości, ale nie stanowi warstwy ślizgowej powierzchni stawowej.
  • "tłuszczowej" – tkanka tłuszczowa może występować w okolicy stawu (np. ciała tłuszczowe), ale nie pokrywa powierzchni stawowych jako warstwa kontaktu.
  • "glejowatej" – tkanka glejowa jest typowa dla układu nerwowego, a nie dla budowy powierzchni stawowych.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy "powierzchni stawowej", myśl o warstwie, która ma zmniejszać tarcie i amortyzować – to kieruje do chrząstki stawowej. W praktyce masażysty ta wiedza pomaga rozumieć, czemu w zmianach zwyrodnieniowych ubytek chrząstki wiąże się z bólem i ograniczeniem ruchu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Chrząstka stawowa to warstwa tkanki chrzęstnej pokrywająca powierzchnie stawowe kości. Jest gładka i sprężysta, dzięki czemu zmniejsza tarcie oraz amortyzuje obciążenia w stawie. Najczęściej ma budowę chrząstki szklistej i współpracuje z płynem maziowym.
Tkanka kostna jest twarda i wytrzymała, ale nie zapewnia tak małego tarcia jak chrząstka. W stawie kość leży pod chrząstką (kość podchrzęstna) i przenosi obciążenia, natomiast warstwą ślizgową umożliwiającą ruch jest chrząstka stawowa.
Powierzchnie stawowe są pokryte tkanką chrzęstną, konkretnie chrząstką stawową (zwykle chrzęstną szklistą). To ona tworzy gładką powierzchnię kontaktu w stawie i chroni głębiej leżącą kość przed nadmiernym tarciem i przeciążeniem.
Tak, tkanka tłuszczowa może znajdować się w okolicy stawu (np. jako ciało tłuszczowe) i pełnić funkcję wypełniającą lub ochronną. Nie stanowi jednak powierzchni stawowych – bezpośrednia powierzchnia kontaktu kości w stawie jest pokryta chrząstką stawową.
Beznaczyniowość oznacza, że w chrząstce stawowej nie ma naczyń krwionośnych. Odżywianie komórek chrząstki odbywa się głównie dzięki dyfuzji składników z płynu maziowego. Dlatego ruch w stawie sprzyja "wymianie" płynu i może wspierać warunki odżywiania chrząstki.
Chrząstka stawowa ma bardzo gładką powierzchnię i specyficzną macierz zewnątrzkomórkową bogatą w wodę oraz proteoglikany. W połączeniu z płynem maziowym tworzy układ o niskim współczynniku tarcia, co umożliwia płynny ruch i zmniejsza ryzyko mikrourazów.
Przy ubytku chrząstki powierzchnie stawowe tracą ochronną warstwę ślizgową, a obciążenia zaczynają bardziej drażnić kość podchrzęstną. Typowe są ból przy ruchu i obciążaniu, sztywność (zwłaszcza po bezruchu), trzeszczenia oraz stopniowe ograniczenie zakresu ruchu.
Znajomość budowy stawu pomaga dobierać techniki wspierające tkanki okołostawowe bez nadmiernego przeciążania bolesnego stawu. Masaż nie "odbudowuje" chrząstki bezpośrednio, ale może poprawiać komfort ruchu, napięcie mięśniowe i pośrednio wspierać funkcję stawu w terapii.
Chrząstka stawowa to elastyczna, gładka tkanka pokrywająca powierzchnie kontaktu w stawie i zmniejszająca tarcie. Kość podchrzęstna leży bezpośrednio pod chrząstką, jest twardsza i odpowiada za przenoszenie obciążeń. Mylenie tych warstw to częsty błąd na egzaminach.
Tkanka glejowa (glej) należy do układu nerwowego i pełni funkcje podporowe oraz ochronne dla neuronów. Nie buduje stawów ani powierzchni stawowych. W stawie maziówkowym kluczowe są m.in. tkanka chrzęstna, tkanka kostna (głębiej) i błona maziowa.
info

Statystycznie 78% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Powierzchnie stawowe kości w stawie maziówkowym są pokryte chrząstką stawową, czyli tkanką chrzęstną (najczęściej szklistą).To ona zapewnia gładkość, sprężystość i minimalne tarcie."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Chrząstka stawowa" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Chrząstka_stawowa - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (PL): "Staw (anatomia)" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Staw_(anatomia) - dostęp 2026-03-01
  • Encyclopaedia Britannica: "Articular cartilage" – https://www.britannica.com/science/articular-cartilage - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Skrypt/podręcznik z anatomii narządu ruchu (stawy, chrząstka stawowa)
  • Atlas anatomiczny – rozdział o stawach maziówkowych
  • Materiały dydaktyczne z biomechaniki stawów dla kierunków medycznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego